Thursday, 22 February 2018

Χαίντελ-"Μεσσίας": ένα θαύμα επί γης...


Λεπτομέρεια του αγάλματος του ΧΑΙΝΤΕΛ στο Ουεστμίνστερ, που φιλοτέχνησε ο γάλλος Louis Francois Roubiliac

Ένας "ΜΕΣΣΙΑΣ" επισκιάζει τους πάντες σήμερα!
Προσκυνούμε, φίλοι μου!!!

[Με αφορμή τη γενέθλια επέτειο(23 Φεβρουαρίου 1685) του αγαπημένου σάξωνα Φρειδερίκου Χαίντελ]


Είναι το δημοφιλέστερο χορωδιακό έργο όλων των εποχών: Ορατόριο "ΜΕΣΣΙΑΣ".


"Θέλω να ελπίζω πως ο Χαίντελ θα βάλει όλη την τέχνη και τη μεγαλοφυΐα του στο έργο, 
ώστε η σύνθεση αυτή να ξεπεράσει κάθε προηγούμενη, γιατί το θέμα της ξεπερνά κάθε άλλο: 
Το θέμα είναι ο ΜΕΣΣΙΑΣ"

Τάδε έφη ο λιμπρετίστας του ορατορίου Charles Jennens, όταν έστειλε το κείμενο στο συνθέτη για μελοποίηση και φυσικά ο Χαίντελ με το αριστούργημά του αυτό, τοποθέτησε το ορατόριο στο βάθρο της αθανασίας!

Ως γνωστό, ο Χαίντελ, που έπαιξε σημαντικότατο ρόλο στην καλλιτεχνική ζωή της Αγγλίας της εποχής του, είναι θαμμένος στο Αββαείο του Oυεστμίνστερ.
Πάνω από τον τάφο του υπάρχει άγαλμά του, που τον παρουσιάζει να κρατά στα χέρια την παρτιτούρα της άριας:
"I know that my Redeemer liveth-Γνωρίζω ότι ο Λυτρωτής μου ζει".

Είναι άρια που ακούγεται στο 3ο μέρος του περίφημου "ΜΕΣΣΙΑ", όπου επικεντρώνεται στην Ανάσταση νεκρών και τη δόξα του Ιησού στους Ουρανούς.
Το κείμενο βασίζεται στο βιβλίο του Ιώβ της Παλαιάς Διαθήκης και στην Α' Επιστολή προς Κορινθίους του Αποστόλου Παύλου.


"Γνωρίζω πως ζει ο Θεός, ο λυτρωτής μου,
Αυτός θα πει τον τελευταίο λόγο εδώ στη γη.
Τώρα που ’χει κουρελιαστεί το δέρμα μου
και σάρκα δεν υπάρχει πια
πάνω στα κόκαλά μου,
τώρα θέλω να δω το Θεό". 
(Ιώβ 19,25-26)

Στην άρια, το ρήμα "γνωρίζω" χρησιμοποιείται από τον Χαίντελ σαν σταθερό, επαναληπτικό, ενοποιητικό μοτίβο.



ΘΑΥΜΑ επί γης, αγαπημένοι φίλοι,  που συντελείται στ'αυτιά και μετουσιώνεται στην ψυχή!
Κάθε του νότα, δέος και συγκινησιακά ρίγη!!

"Ο Λυτρωτής μου...Αυτός θα πει τον τελευταίο λόγο..."
Μια συγκλονιστική σύνθεση, ικανή να προκαλέσει σκέψεις ουσίας...


Κατά γενική ομολογία, από τις καλύτερες αποδόσεις του "Μεσσία" υπήρξε εκείνη από την  Mormon Tabernacle Choir και την Philadelphia Orchestra με τον Eugene Ormandy στο πόντιουμ, μουσικό στυλοβάτη της Ορχήστρας  της Φιλαδέλφεια για περισσότερα από 40 χρόνια.


Πρόκειται για μια ηχογράφηση, που επελέγη ως η σημαντικότερη "πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά"!



Από τη συγκεκριμένη ηχογράφηση του 1959 ακούμε την παραπάνω άρια "I Know That My Redeemer Liveth" από την ανυπέρβλητη φωνή της Eileen Farrell, μιας ερμηνεύτριας, τη φωνή της οποίας οι κριτικοί χαρακτήρισαν ως "το πιο αψεγάδιαστο μουσικό όργανο της εποχής της!Το τίμπρο της, όμοιο σε λαμπρότητα με της τρομπέτας ηχεί σαν χαρμόσυνος ήχος αγγέλου!"



Handel: "Messiah - I Know That My Redeemer Liveth", Philadelphia Orch.-Eugene Ormandy:
Αϊλήν Φάρελλ





"Η συνθέτις ΚΑΤΙΝΑ ΠΑΞΙΝΟΥ"



Ο χαιρετισμός μου σήμερα έχει την αύρα μιας καλλιτεχνικής προσωπικότητας παγκοσμίου φήμης!...


Σαν σήμερα, 22 Φεβρουαρίου 1973 αφήνει την τελευταία πνοή της η κορυφαία ελληνίδα ηθοποιός, Κατίνα Παξινού!

Με απαράμιλλη παιδεία και υποδομή πίσω από το μέγιστο υποκριτικό της ταλέντο, αφού είχε ανώτερες σπουδές στην κλασική μουσική, το πιάνο και το λυρικό τραγούδι σε καταξιωμένα Ωδεία και Μουσικές Σχολές όπως της Γενεύης, της Βιέννης και του Βερολίνου.Μάλιστα, ο καρδιακός φίλος της Δ.Μητρόπουλος έγραψε ειδικά γι' αυτήν το ρόλο της Βεατρίκης, στην ομώνυμη όπερά του "Αδελφή Βεατρίκη", που ανέβηκε το 1920 στο Δημοτικό θέατρο Πειραιά.

Εκείνο, που ίσως δεν είναι και τόσο γνωστό είναι πως συνέθετε και μουσική.

Συγκεκριμένα, για την παράσταση "Οιδίπους Τύρρανος", σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, με τον ίδιο στον πρωταγωνιστικό ρόλο και την Παξινού στο ρόλο της Ιοκάστης,η μεγάλη πρωταγωνίστρια "υπογράφει και τη μουσική"!!!Την ορχήστρα διηύθυνε ο Δ. Μητρόπουλος.

Ο Μινωτής θυμάται:

"Το 1951 έκανα τον Οιδίποδα για το Αρχαίο Θέατρο των Δελφών με μουσική της Παξινού.
Θυμάμαι, η Κατίνα βοηθήθηκε από τα negro spirituals 
γι΄αυτό και έβγαλε παρόμοιες μουσικές σπαρακτικές κραυγές.
Το παίξιμό της λιτό, πυκνό και μερικά σχηματοποιημένο..."

Επιδαύρια 1965


Στο βίντεο, που με χαρά σάς κοινοποιώ, παρακολουθούμε την παράσταση από τα Επιδαύρια του '65 με τους ίδιους συντελεστές.

Η μόνη διαφορά βρίσκεται στη δ/νση ορχήστρας, που τον Μητρόπουλο αντικαθιστά η μαγική μπαγκέτα του συντοπίτη μου Πατρινού, Ανδρέα Παρίδη.

Από την ίδια παράσταση είναι και η διπλανή φωτό από το αρχείο του Εθνικού Θεάτρου, με την Ιοκάστη(Παξινού) ανάμεσα στις νέες τότε ηθοποιούς: Μ.Χρονοπούλου, Μ.Κοντού, Φ.Στυλιανέα.



Εστιάστε στο μουσικό προοίμιο, φίλοι αγαπημένοι(0:00-02:24)!

Η Παξινού  επιλέγει μοτίβα λιτά, μα επιβλητικά.
Με πυρήνα τα  αρχαιοελληνικά ηχοχρώματα-αυλούς και τύμπανα- προϊδεάζει για όσα πρόκειται το δράμα να θίξει, φως-σκοτάδι...γνώση- άγνοια...κλπ...
Στην παρτιτούρα της βλέπουμε υπόνοιες φόρμιγγας ή αρχαίας βαρβίτου, τα χορδόφωνα που ανεπαίσθητα χρησιμοποιεί...Ακούμε σείστρα, κρόταλα και κύμβαλα για ρυθμική έμφαση, δημιουργώντας τα ανάλογα συναισθήματα.
Έτσι, αναδεικνύεται η αρχαιοελληνική αντίληψη για τη μουσική "περί ήθους".

Η Παξινού ξετυλίγει μια μουσική μελέτη, που η δυναμική των ήχων συμπορεύεται με τη δυναμική του λόγου και των νοημάτων με στόχο τη σύμπτυξη των δύο  πυλώνων που θεμελιώνουν την αρχαία τραγωδία: τον γήινο και τον υπερκόσμιο.

Οι γνώσεις της μεγάλης μας τραγικής ηθοποιού πάνω στη θεωρία και ιστορία της Μουσικής οδηγούν την έμπνευσή της, που βαδίζει παράλληλα με όσα η ετυμολογία της λέξης "μουσική" σήμαινε για τους αρχαίους Έλληνες: την αδιάλυτη δηλαδή ενότητα ήχου και λόγου, δώρο των Μουσών, που χαρακτήριζε τον άνθρωπο που "σκέφτεται, πράττει και αισθάνεται".

Σοφοκλή: "Οιδίππους Τύραννος" / Μουσική:Κ.Παξινού

https://www.youtube.com/watch?v=wR5YvR0nIFc

Tuesday, 20 February 2018

ΜΠΑΡΟΚ ακούσματα με ΜΥΘΟ : "Ηρακλής στο σταυροδρόμι"


"Scelta di Ercole-Η επιλογή του Ηρακλή", Annibale Carracci


Όταν ο Ηρακλής βρέθηκε στο σταυροδρόμι της ζωής δυσκολευόταν να αποφασίσει ποιο δρόμο να ακολουθήσει…
"Βλέπω, Ηρακλή, του είπε η Απόλαυση, βρίσκεσαι σε απορία.
Αν με ακολουθήσεις, θα σού δείξω τον πιο ευχάριστο και τον πιο εύκολο δρόμο!
Δεν θα μείνει ηδονή, πού να μην τη γευτείς και θα διαβείς τη ζωή χωρίς 
να δοκιμάσεις τις δυσκολίες της…" 
Εκείνη τη στιγμή πλησίασε ή άλλη γυναίκα , η Αρετή και είπε:
 "Αν πάρεις το δρόμο που οδηγεί σε μένα, θα γίνεις ένας σπουδαίος δουλευτής όμορφων και ευγενικών έργων. Δεν θα σε παραπλανήσω με προλόγους περί ηδονής…
Χωρίς κόπο και φροντίδα οι θεοί δεν χορηγούν στους ανθρώπους κανένα 
από τα καλά και όμορφα πράγματα. 
Αν θέλεις να σού δώσει η γη άφθονους καρπούς, πρέπει να την καλλιεργήσεις… "

Το παραπάνω περιληπτικό αφήγημα είναι από τον Ξενοφώντα και το δοκίμιο του Πρόδικου για τον "Ηρακλή στο σταυροδρόμι". 

Μου το θύμισε η έναρξη της Σαρακοστής, φίλοι αγαπημένοι. Μιας περιόδου ενδοσκόπησης και  εσωτερικών διεργασιών.
Ο δρόμος για να γίνουμε καλύτεροι σε κάθε τομέα και επίπεδο απαιτεί αγώνα, θυσίες και σκληρή πάλη…
Απαιτεί σωφροσύνη, μεγαλοψυχία, ταπεινοφροσύνη, ευσπλαχνία.Ο δρόμος για την κάθαρση κι εν τέλει τη λύτρωση απαιτεί γενναιοδωρία ψυχής και άσκηση πνευματική…

Στο θαυμάσιο εικαστικό του Αννίμπαλε Καρράτσι με το ηθικοπλαστικό περιεχόμενο, η με λιγοστά ενδύματα Λαγνεία, δείχνει στον Ηρακλή τον εύκολο δρόμο των απολαύσεων.
Δίπλα της δύο μάσκες-σύμβολα της εξαπάτησης που την συνοδεύουν, ενώ στ’αριστερά του ήρωα η σεμνή Αρετή υποδεικνύει τον δύσκολο, ανηφορικό δρόμο.

Η επιλογή μας, ελεύθερη, φίλοι μου…δεν είναι εκβιαστικό το δίλημμα…
Ας διασταυρωθούν οι σκέψεις κι η απόφαση παίρνεται με ωριμότητα…

Η μουσική μου πρόταση αφοπλίζει το νου από τους επιβλαβείς εθισμούς του…

Η "Alcide al Bivio –Ηρακλής στο σταυροδρόμι"  είναι μια μονόπρακτη όπερα του Γιόχαν Άντολφ Χάσσε σε λιμπρέτο του Μεταστάζιο, αφιερωμένη στον Ιωσήφ της Αυστρίας και την Ιζαμπέλα της Πάρμας, για τον εορτασμό των γάμων τους.

Από το έργο προτείνω να ακούσουμε το κουαρτέτο "La ragione, se dà legge agli affetti-H σύνεση κατακτά τα πάθη"...

Λίγο μετά την απόφαση του Ηρακλή να ακολουθήσει την Αρετή, όλοι τραγουδούν:
"Όπου η σύνεση κατακτά τα πάθη, η απόλαυση υποκλίνεται στην αρετή…Εκεί κατοικεί η ειρήνη, η γαλήνη, η αλήθεια, η πραγματική ευδαιμονία!"
H σκηνή ολοκληρώνεται με τη χορωδία να ψάλλει το θρίαμβο της πραγματικής απόλαυσης.

Ερμηνεύει σε όργανα εποχής η La Stagione Orchetra και διευθύνει ο Michael Schneider.


 Hasse : "Alcide al Bivio": Quartetto: La ragione, se dà legge agli affetti / 
To θριαμβευτικό χορωδιακό στο (2:56)




Monday, 19 February 2018

Καθαρή Δευτέρα και...ΜΠΑΧ!




Καλή Καθαροδευτέρα και καλή Σαρακοστή, φίλοι εκλεκτοί με ένα Μπαχικό χορικό!

Και προσεύχομαι στο Θεό να 'χει έλεος επάνω μας
Και προσεύχομαι στο Θεό να μπορώ να λησμονήσω[...]
Δίδαξέ μας να μένουμε ακίνητοι.
Προσεύχου για μας αμαρτωλούς τώρα 
και στην ώρα του θανάτου μας...

(Τόμας Έλιοτ: "Τετάρτη των Τεφρών"-απόσπασμα)


Πρώτη ημέρα της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής, η Καθαρή Δευτέρα, κατά κάποιο τρόπο ταυτίζεται με την "Τετάρτη των Τεφρών" των Δυτικών.
Το όνομα  δόθηκε στη μέρα επειδή με τη στάχτη που δημιουργείται από την καύση δαφνόφυλλων από το προηγούμενο Πάσχα, σχηματίζουν στο μέτωπο των πιστών το σήμα του σταυρού.

Από τους λουθηρανικούς ύμνους που συνηθίζεται να  ακούγονται τη μέρα αυτή είναι το χορικό:  "
O Mensch, bewein dein Sünde groß-Άνθρωπε θρήνησε για τις αμαρτίες σου" του Μπαχ  από τη συλλογή του: "Orgelbüchlein-Μικρό βιβλίο για το εκκλησιαστικό όργανο" (BWV 622).

Όπως αναφέρεται στο βιβλίο "Το μικρό χρονικό της Άννας Μαγκνταλένα Μπαχ" ήταν από τα "αγαπημένα πρελούδια της συζύγου του κάντορα για τη Σαρακοστή, με τη μελαγχολία των τελευταίων μέτρων να την κάνει να τρέμει σύγκορμη, λες και σταματούσαν οι καρδιακοί της παλμοί!"...
Πιο κάτω διαβάζουμε πως για την Άννα-Μανταλένα είναι σύνθεση που μαρτυρά τη θέληση του πνεύματος και την αδιάκοπη συγκέντρωση του συζύγου της στο "χαροποιό πένθος», με κατάνυξη, δέος και πνευματική ευφροσύνη.

Ο Μπάχ αναπτύσσει περίτεχνα την απλή και αυστηρή μελωδία, που ξεδιπλώνεται αργά ενώπιον του ακροατή.Αν και συμβατικές, οι μουσικές φιγούρες του διακρίνονται από πρωτοτυπία και ευρηματικότητα, με τις εσωτερικές φωνές να βηματίζουν λιτά και μιμητικά πάνω στο συνεχές βάσιμο.

Χρόνια Πολλά από τον Άγιο Μπάφο της Φλάνδρας με το ιστορικό εκκλησιαστικό του όργανο, κατασκευής 1735 από τον φημισμένο οργανοποιό Christian Muller.
Ένα όργανο ύψους 30 μέτρων με πεντέμιση χιλ. αυλούς, στο οποίο  έπαιξαν οι ΧΑΙΝΤΕΛ και ΜΠΑΧ!

Ο εξέχων οργανίστας είναι ο Μάικλ Μάρεϊ, τελευταίος μαθητής του Marcel Dupré, σε μια κατανυκτική, επιβλητική και μεγαλόπρεπη ερμηνεία:

Bach: BWV 622-"O Mensch, bewein dein Sünde groß"/Michael Murray 



 (Το εικαστικό αλιεύτηκε στο διαδίκτυο...δυστυχώς δεν αναφερόταν ο καλλιτέχνης-δημιουργός του)

Sunday, 18 February 2018

"Ρομπέρ ντε Βιζέ, ένας μαιτρ της κιθάρας στην Αυλή των Λουδοβίκων"


François Puget: "Reunion de musiciens"

Μακριά από το θορυβώδες, το ξέφρενο και την έξαψη της Καρναβαλικής πομπής, που σε λίγο θα ξεκινήσει στην πόλη μου, οι κιθαρίσιες χορδές μάς ταξιδεύουν σε μια σπάνια μουσική πανδαισία, ενδεδυμένη την ευαίσθητη μελωδική εκφραστικότητα του Γαλλικού μπαρόκ.

H χτεσινή αναφορά μου στο Μολιέρο, τον Λυλλί και τον βασιλιά Λουδοβίκο με παρέπεμψε στα σαλόνια των Βερσαλλιών  εκείνης της εποχής, που ο "'Αναξ  Ήλιος" δεν λάτρευε μόνο το μπαλέτο μα κάθε τι που λάμπρυνε τις γιορτές, κάθε τι που αναδείκνυε τα φαντασμαγορικά δείπνα και τις συγκεντρώσεις του.
Καλλιτέχνες-μουσικοί βρίσκονταν στην υπηρεσία του φιλότεχνου βασιλιά με νέα όργανα να χρησιμοποιούνται στα γαλλικά μπαλέτα.
Ανάμεσά τους η θεόρβη και η κιθάρα, που κέρδισε σε δημοτικότητα ως συνοδευτικό όργανο και για την ενίσχυση της γραμμής του κοντίνουο, την οποία το λαούτο, που βρισκόταν ήδη σε παρακμή, δεν μπορούσε να επιτύχει.
Ο ίδιος ο βασιλιάς μάθαινε κιθάρα δίπλα στον βιρτουόζο Ρομπέρ ντε Βιζέ, που μάλιστα λέγεται πως κιθαριστικά επέδρασε στις συνθέσεις του Λυλλί, που για κάποια χρόνια "συγκατοίκησαν" στην ορχήστρα των Γαλλικών Ανακτόρων.

Ο Ρομπέρ ντε Βιζέ αργότερα τιμήθηκε με τον τίτλο του "Maître de Guitare" στην υπηρεσία του Λουδοβίκου ΙΕ’ και διακρίθηκε για τη συγγραφή συλλογής έργων που θεωρούνται μέχρι σήμερα ως τα σημαντικότερα, κιθαριστικής γραφής, έργα του γαλλικού Μπαρόκ.
Πρόκειται για δύο βιβλία για την κιθάρα,  τα οποία μεταξύ άλλων περιέχουν  και 12 θαυμάσιες σουίτες.

Από το "Livre de pièces pour la guitare"  που ο Βιζέ εξέδωσε το 1686 θα ακούσουμε τη "ΣΟΥΙΤΑ σε ρε ελάσσονα".

Θυμίζουμε πως η Σουίτα της Μπαρόκ περιόδου είναι ανεξάρτητο, αυτοτελές σύνολο οργανικών  συνθέσεων  με αυστηρή δομή. Ξεκινά με μια ήρεμη και ισορροπημένη εισαγωγή, που ακολουθείται από μια συλλογή χορών.

Η έναρξη της Σουίτας σε ρε ελ. του Βιζέ  γίνεται με το "Πρελούδιο", ένα μουσικό προοίμιο , που εισάγει το βασικό θέμα κι ακολουθούν οι χοροί:

Αλεμάντ  ή γερμανικός χορός σε δίσημο χρόνο(0:52),
η γλυκιά τρίσημη Κουράντ(2:40),
η στοχαστική Σαραμπάντ(4:08), που θυμίζει πολύ (όχι τυχαία αν θέλετε τη γνώμη μου) την ομότιτλη σε ρε του Χαίντελ ή άλλως Barry Lyndon,
η αισιόδοξη τρεχαλητή Γκαβότα(6:03),
δύο κομψά, αριστοκρατικά Μενουέτα(6:49),
η βηματική, χαριτωμένη τετραμερής Μπουρέ(9:38) και
μια πιο ανάλαφρη Ζίγκα στο φινάλε(10:21).

Στο ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ του François Puget με τίτλο "Reunion de musiciens-Οι μουσικοί του Λουδοβίκου", πιθανολογείτο πως ο Βιζέ ήταν ο θεορβίστας.
Άλλοι όμως υποστηρίζουν πως είναι ο όρθιος αριστερά με το καπέλο, που υποδεικνύει την παρτιτούρα στον Λυλλί, που παίζει θεόρβη, ενώ η κιθάρα του Bιζέ βρίσκεται ακουμπισμένη στο τραπέζι.


Εκτελεί ο μέγας ΤΖΟΥΛΙΑΝ ΜΠΡΗΜ.


Robert de Visée: "Suite in D Minor"- Julian Bream



https://www.youtube.com/watch?v=4XlAlEpIEhw

Saturday, 17 February 2018

Moliere - Lully: "Ο ΑΡΧΟΝΤΟΧΩΡΙΑΤΗΣ"


Αποτέλεσμα εικόνας για molière bourgeois gentilhommeΜε τη "φαρσοκωμωδία" να έχει την τιμητική της εν όψει Καρναβαλιού και στη μνήμη του ΜΟΛΙΕΡΟΥ, που πέθανε σαν σήμερα 17 Φλεβάρη το 1673, χαιρετίζω με Λυλλί και την ουβερτούρα από τον "Αρχοντοχωριάτη".

Ο μεγάλος γάλλος θεατρικός συγγραφέας, Μολιέρος διετέλεσε διευθυντής του θεατρικού θίασου του Λουδοβίκου ΙΔ΄ της Γαλλίας.
Ιδρυτής της "φαρσοκωμωδίας", ένας μάστορας της θεατρικής σκηνής,  στα έργα του αντανακλά τα ήθη όλων των κοινωνικών στρωμάτων, τα οποία καυτηρίαζε με απαράμιλλο τρόπο!

Γνωρίστηκε με τον Ζαν Μπατίστ Λυλλί, που εργαζόταν στην αυλή του βασιλιά ως χορευτής.Ο μετέπειτα πατέρας του γαλλικού ύφους της Μπαρόκ μουσικής δημιούργησε από κοινού με το Μολιέρο το κωμικό μπαλέτο, ένα είδος κωμικού θεάτρου, που πλαισιώνεται με χορευτικά.

Ο "ΑΡΧΟΝΤΟΧΩΡΙΑΤΗΣ" πραγματεύεται τη ματαιοδοξία και τη ματαιοπονία του ανθρώπου, που πασχίζει να υπερβεί το φραγμό της κοινωνικής του θέσης ...
Ο Μολιέρος καυτηριάζει, "ξεφωνίζει" τα κακώς κείμενα και συγχρόνως ενσαρκώνει επιδέξια την ενεργητικότητα και την αισιοδοξία των λαϊκών μαζών.



(Απόσπασμα...)


ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ:
-Μόνον το πεζόν και οι στίχοι υπάρχουν;
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ:
-Μάλιστα, κύριε. 
Ό,τι δεν είναι πεζόν είναι στίχοι και ό,τι δεν είναι
στίχοι είναι πεζόν.
ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ:
-Και όπως μιλούμε, τι είναι αυτό το όπως μιλούμε;
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ:
-Πεζόν.
ΖΟΥΡΝΤΑΙN:
-Πώς! όταν λέω: Νικολέτα, φέρε μου τις παντούφλες μου δώσε μου το 
νυχτικό μου σκούφο, είναι πεζό;
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ:
Μάλιστα, κύριε.
ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ:
-Τι διάβολο! απάνω από σαράντα χρόνια μιλώ πεζό χωρίς να το ξέρω;
Σας είμαι καταϋποχρεωμένος, φίλτατε, που μου το μάθατε αυτό!!!"


*****

Προτείνω να ακούσουμε την ουβερτούρα από το κωμικό μπαλέτο σε μια ηχογράφηση με εξαιρετικό ήχο με Jordi Savall και το σύνολο Le Concert des Nations. 
Απολαυστικές οι μελωδίες του Λυλλί, ευρηματικότατος αρμονικά , πολυποίκιλος στα χορευτικά στυλ, πλούσιο ηχόχρωμα οργάνων.

Στο πρώτο βιολί ο πολυτάλαντος, πολυβραβευμένος και πολυπράγμων μουσικά, Manfredo Kraemer.

ΜΟΛΙΕΡΟΣ-ΛΥΛΛΙ: "Ο Αρχοντοχωριάτης"-Ουβερτούρα:



Friday, 16 February 2018

Ο Μίκης και το έθιμο της "Γκαμήλας"

Από τα σκηνικά που έκανε για την παράσταση ο Σπύρος Βασιλείου

Στο πνεύμα των ημερών και αποκριάτικο έθιμο που χάνεται στα βάθη του χρόνου, φέρνει ο χαιρετισμός μου.


Το ΕΘΙΜΟ της «γκαμήλας»

Την περίοδο της Αποκριάς κυκλοφορούσε στις γειτονιές ομοίωμα της «γκαμήλας», που το σώμα της ήταν ένας ξύλινος σκελετός σκεπασμένος με κιλίμια, λινάτσες, πολύχρωμες κουρελούδες, ενώ για κεφάλι χρησιμοποιούσαν κρανίο αλόγου.
Δυο άντρες που έμπαιναν από κάτω αποτελούσαν τα πόδια της και την γκαμήλα οδηγούσε ο καμηλιέρης με συνοδεία μουσικής.
Πολλοί από τους χωριανούς «φίλευαν» την καμήλα και τότε εκείνη γονάτιζε και για να τους ευχαριστήσει τους φίλαγε το χέρι.
Άλλες φορές, η καμήλα έβρισκε ευκαιρία που ο καμηλιέρης ήταν απορροφημένος στο Διονυσιακό χορό του, και ξέφευγε από την επίβλεψή του.
Τότε, άρπαζε με το στόμα της ό,τι κρατούσαν οι παρευρισκόμενοι, που έτρεχαν να την πιάσουν, ενώ της «τις έβρεχαν» κιόλας…,με το συμβολισμό της κακοπάθειας του ζώου να παραπέμπει στις περιπέτειες του ανθρώπου μέσα στη ζωή και το χρόνο.

Το έθιμο συναντάται μέχρι σήμερα στη Θράκη, τη Μακεδονία, τη Φθιώτιδα, όμως ήταν αγαπημένο και των παλαιών Αθηναίων, όπου η «Γκαμήλα» αποτελούσε τη βασίλισσα του λαϊκού καρναβαλιού στις περιοχές του Ψυρρή.

Εικόνες που μάγευαν μικρούς και μεγάλους, ανάμεσά τους και τον Μίκη Θεοδωράκη, που μετουσίωσε την ξέφρενη αύρα τους στη Σουίτα Μπαλέτου «Ελληνική Αποκριά», όπου λαϊκές μελωδίες φορούν «συμφωνικό ορχηστρικό ένδυμα».

Ένα από τα μέρη του έργου είναι οι «Τρεις Καρναβαλικοί χοροί» που περιλαμβάνουν τα: Γαϊτανάκι, Αλογάκι, και Γκαμήλα.


Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε το 1953 κατόπιν παραγγελίας από το Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου, η οποία χόρεψε και τον κύριο ρόλο, ενώ τα σκηνικά έκανε ο Σπύρος Βασιλείου.


Παρατηρείστε το μοτίβο του σαξοφώνου(1:33) από τη «Γκαμήλα» ...
Εμπνέει αργότερα το Μάνο Χατζιδάκι να γράψει τη μουσική πάνω σε στίχους Νίκου Γκάτσου στο τραγούδι του «Το πέλαγο είναι βαθύ», που μπορείτε να ακούσετε παρακάτω για να συσχετίσετε.

Τρεις Καρναβαλικοί χοροί: ΓΚΑΜΗΛΑ


Το πέλαγο είναι βαθύ