Sunday, 31 January 2016

"Φ.Σούμπερτ-Σουμπερτιάδες-Ληντ:Η Μαργαρίτα στο ροδάνι"


Καλησπέρα με την αγάπη μου σε όλους σας, που εκτιμώ και μ’εκτιμάτε!
Η αποψινή μου ανάρτηση είναι εξαιρετικά αφιερωμένη σε όλους όσους ανησύχησαν από την ολιγοήμερη απουσία μου κι έσπευσαν με διαφόρους τρόπους, που η τεχνολογία επιτρέπει, να επικοινωνήσουν μαζί μου και να μάθουν νέα μου.

«Σουμπερτιάδες Εσπερίδες»


Για τους λάτρεις της κλασικής μουσικής είναι ο πλέον αγνός, τρυφερός και λυρικός συνθέτης, που το έργο του διέπεται εμφανώς από το πνεύμα του ρομαντισμού κι οι μελωδίες του αποπνέουν συναισθηματική συμμετρία και ύφος ονειρικής πραγματικότητας.
Γεννήθηκε σαν σήμερα 31 Γενάρη του 1797.
Η ζωή του σύντομη ( πέθανε σε ηλικία 31 ετών) ωστόσο αυτό δεν τον εμπόδισε να αφήσει σημαντική μουσική κληρονομιά, γεγονός που τον κατατάσσει στους κορυφαίους ρομαντικούς, αλλά και ευρύτερα στους κορυφαίους συνθέτες.

Μέρα αφιερωμένη στον Φραντς Σούμπερτ λοιπόν η σημερινή, κι έτσι ο χαιρετισμός μου συνοδεύεται με ένα εξαιρετικό ληντ του, είδος  με το οποίο το όνομα του Σούμπερτ συνδέθηκε ιδιαίτερα, αφού ο συνθέτης μπόρεσε σε αυτό να παντρέψει τέλεια το ποιητικό κείμενο, τη μελωδία και την πιανιστική συνοδεία.


Το ληντ, ένα μελοποιημένο ποίημα για φωνή με συνοδεία πιάνου, άνθισε και ήταν μουσική φόρμα ιδιαίτερα δημοφιλής καθ' όλη τη διάρκεια του ρομαντικού 19ου αιώνα.
Ο Σούμπερτ έγραψε πάνω από 600 λήντερ μελοποιώντας περί τους 100 ποιητές.
Οι μελωδίες του καθρεφτίζουν τη γλυκύτητα, την ευαισθησία, το χιούμορ, την ειλικρίνεια και την αγνότητα του χαρακτήρα του.

Για τα λήντερ του Σούμπερτ, ο Λιστ αναφέρει χαρακτηριστικά:


«Υπήρξε ο πιο ποιητικός συνθέτης, ένας συνθέτης που ήταν ταυτόχρονα ποιητής, 
ή ένας ποιητής που είχε ως μητρική του γλώσσα τη μουσική».

Ο Σούμπερτ ήταν γνωστός στους βιεννέζικους κύκλους για την εργασιομανία του, αλλά και για την αγάπη του στο κρασί.
Όπως αναφέρουν οι βιογράφοι του ξυπνούσε νωρίς και εργάζονταν ως αργά το μεσημέρι, είτε στο σπίτι του είτε γράφοντας τις συνθέσεις του στο βιεννέζικο καφενείο, όπου σύχναζε.
Κάθε βράδυ πήγαινε στην ταβέρνα ή συγκεντρώνονταν σε σπίτια φίλων του πίνοντας, τραγουδώντας και μιλώντας περί της μουσικής.



Αυτές οι βραδιές, που ο ίδιος είχε βαπτίσει ως «Σουμπερτιάδες», ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς και εκτός από τον συνθέτη και τα λήντερ, είχαν πρωταγωνιστή και τον διάσημο βαρύτονο της εποχής του, Johann Michael Vogl, κύριο ερμηνευτή των λήντερ του Σούμπερτ.

Βραδιές, που ο Σούμπερτ απολάμβανε πραγματικά και όπως αναφέρει ο γάλλος μουσικολόγος,  Roland de Cande στο Dictionnaire de musique:

«Ο Σούμπερτ είχε το χάρισμα να εμφυσά την αιωνιότητα στον πυρήνα του εφήμερου…ζούσε αποκλειστικά το παρόν και τις παροδικές συγκινήσεις…»

που μάλλον  για τον καλλιτέχνη δεν αποτέλεσαν αδυναμία αλλά δύναμη.



Μην ξεχνάμε πως ο Μπετόβεν, από τους μεγαλύτερους θαυμαστές του Σούμπερτ, όταν συναντήθηκε μαζί του λίγο καιρό πριν το θάνατό του, το Μάρτη  του 1827, είχε  δηλώσει: 

«Σίγουρα αυτός ο Σούμπερτ έχει τη θεϊκή φλόγα!!!». 



«Η Μαργαρίτα στο ροδάνι», χαρακτικό του Carl Schwerdgeburth(www.belcanto.ru)
«Η Μαργαρίτα στο ροδάνι-Gretchen am Spinnrade», που θα μας κρατήσει συντροφιά απόψε, είναι ένα πασίγνωστο ληντ, που θεωρείται αρχέτυπο του είδους του αν και γράφτηκε από τον Σούμπερτ σε ηλικία 17 χρονών!

Ο συνθέτης εμπνέεται από τον Φάουστ του Γκαίτε και αποδίδει τη σκηνή όπου η νεαρή Μαργαρίτα γνέθοντας με τη ρόκα της, αναπολεί τις στιγμές και τις ερωτικές υποσχέσεις του Φάουστ, που όπως ξέρουμε, έχει πουλήσει την ψυχή του στον Διάβολο για να ξαναγίνει νέος!


«Marguerite au rouet», από εικονογράφηση του Φάουστ του Γκαίτε του διάσημου ζωγράφου και χαράκτη,  Moritz Retzsch.(http://www.francemusique.fr/) 


Εξαιρετικό ληντ, ένα από τα πιο όμορφα τραγούδια όλων των εποχών, στο οποίο εκτός από τη φωνή, πρωταγωνιστικό ρόλο έχει και το πιάνο το οποίο αποδίδει το ρυθμικό βόμβο της ανέμης!


Θα το ακούσουμε από την αυστριακής καταγωγής μεσόφωνο Κρίστα Λούντβικ, ένα από τα «αστέρια» του Vienna Ensemble, δημιουργία του φον Κάραγιαν, υπό τη διεύθυνση του οποίου τραγούδησε με μεγάλη επιτυχία, άπειρες φορές.
Στην πενηντάχρονη καριέρα της διακρίθηκε σε πλήθος οπερατικών ρόλων, αλλά και στο μουσικό είδος του ληντ (ιδιαίτερα του Σούμπερτ), στο οποίο έχει μεγάλη εμπειρία, την οποία μεταλαμπαδεύει σε νέους μέσα από master classes και εκπαιδευτικά σεμινάρια νέων ταλέντων.

Η Λούντβικ, μια λυρική μέτζο, με άψογη τεχνική, υπέροχα γυρίσματα, γεμάτη φωνή αριστοτεχνικά τοποθετημένη, διαυγής, όμορφο ηχόχρωμα ακόμα και στις πιο χαμηλές περιοχές, μια φωνή που κινείται με άνεση και εκφραστικότητα.
Κατά τη γνώμη μου, μια απ τις καλύτερες ερμηνεύτριες του Σούμπερτ γι’αυτό και την επιλέγω:




Monday, 25 January 2016

Robert Burns, «A Red, Red Rose»





«Ποίηση, είναι Μουσική χωρίς νότες»

Η φράση ανήκει στον Robert Burns, έναν από τους πρωτοπόρους ρομαντικούς ποιητές, τον εθνικό ποιητή της Σκωτίας.
Ο Burns γεννήθηκε σαν σήμερα 25 Γενάρη του 1759 και η ποίησή του που συνήθως είναι γραμμένη στην τοπική σκωτσέζικη διάλεκτο διακρίνεται για το ρομαντισμό, την απλότητα και τα λυρικά της στοιχεία.

Κάθε χρόνο στις 25 Ιανουαρίου, βραδιά της γέννησής του σε όλη την Σκωτία διοργανώνονται «Δείπνα του Μπερνς» όπου πριν από την πρόποση γίνονται ποιητικές αναλύσεις στη μνήμη του.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του εργάστηκε πάνω στην καταγραφή και διατήρηση των παραδοσιακών τραγουδιών της Σκωτίας και πράγματι η συλλογή του περιλαμβάνει πάνω από 300 τραγούδια.

Από τα πιο γνωστά του, το «Auld Lang Syne», που το ακούμε συνήθως χορωδιακά την περίοδο της Πρωτοχρονιάς, ως αποχαιρετιστήριο άσμα στον παλιό χρόνο.

Γι’αυτό το απόγευμα όμως, διάλεξα να ταξιδέψουμε μ’ένα ποίημά του γεμάτο τρυφερότητα, χάρη, πηγαία ευαισθησία και άκρατο ερωτισμό…


«A Red, Red Rose»

Είν' η αγάπη μου σαν ένα πορφυρένιο ρόδο
Που μόλις ξεπετάχτηκε τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού:
Είν' η αγάπη μου σαν τη μελωδία
Που παίζεται γλυκά σ' ένα ρυθμό αρμονικού συντονισμού.
Τόσ' όμορφη είσαι εσύ, γλυκειά μου αγαπημένη,
Τόσο βαθειά εγώ σε αγαπώ:
Κι ακόμα θε' να σ' αγαπώ, ακριβή μου,
Μέχρι να λείψει το θαλασσινό νερό.
Μέχρι που ολότελα οι θάλασσες στερέψουν, ακριβή μου,
Κι οι βράχοι λιώσουν με του ήλιου το λαμπρό το φως:
Κι εγώ θα σ' αγαπώ ακόμα, ακριβή μου,
Ενώ κινούμενη άμμος θα' ναι της ζωή μου η οδός
Να 'σαι καλά μοναδική μου αγαπημένη
Ένα αντίο προσωρινά!
Και θα ξανάρθω, ακριβή μου αγαπημένη.
Έστω κι αν βρίσκομαι δέκα χιλιάδες μίλια μακριά.

(Μτφ.: Χρίστος Γούδης)

Το 1840 το ποίημα μεταφράστηκε στα γερμανικά και μελοποιήθηκε από τον τον Robert Schumann, «Dem roten Röslein gleicht mein Lieb», και το ακούμε από τον λυρικοβαρύτονο Thomas Hampson, για τον οποίο το θαυμασμό της είχε εκφράσει ανοιχτά η Elisabeth Schwarzkopf:



Ακούμε την παραδοσιακή μελωδία του τραγουδιού από τον σκωτσέζο τενόρο Kenneth McKellar, για τον οποίο οι μουσικολόγοι χαρακτηρίζουν ως την πλέον αξιοσημείωτη ερμηνεία των τραγουδιών του Ρόμπερτ Μπερνς.


Sunday, 24 January 2016

"Κλάους Νόμι: Η Άρια του Ψύχους από μια ιδιαίτερη φωνή"


Claus Nomi / www.monsieurvintage.com


Βρισκόμαστε στην καρδιά του χειμώνα και παρότι σήμερα η Κυριακή μας ξημέρωσε με τον ήλιο της Αλκυώνης, γενναιόδωρο…τώρα που σουρούπωσε το κρύο γίνεται τσουχτερό…
Έτσι, σας καλησπερίζω με μουσική εναρμονισμένη στις τρέχουσες καιρικές συνθήκες και την «Άρια του ψύχους», από την 3η πράξη της όπερας του Πέρσελ : «Βασιλιάς Αρθούρος».

Ο Χένρυ Πέρσελ έγραψε την όπερα αυτή το 1691 με την πλοκή της να βασίζεται στις μάχες του βασιλιά Αρθούρου κατά των Σαξόνων, όταν η ειρήνη ανάμεσά τους ήταν εύθραυστη με κέντρο την προσπάθεια του βασιλιά να σώσει την τυφλή, απαγμένη αρραβωνιαστικιά του.
Στοιχεία ανάκατα με αρκετή παραμυθοϊστορία, κάνοντας χρήση όντων με υπερφυσικές δυνάμεις, θεούς και πνεύματα της αγγλοσαξωνικής μυθολογίας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πιο διάσημη άρια της όπερας «The Cold Song», όπου μιλά το Πνεύμα του Χειμώνα.
Το μουσικό περιβάλλον, ατμοσφαιρικό, ο ευρηματικός συνθέτης θέτει στην παρτιτούρα του για τη φωνή, συνεχείς παύσεις και staccati ακριβώς για ν' αποδοθεί το τρεμούλιασμα, η φωνή κάποιου, που τρέμει από το κρύο.

Το Πνεύμα ξυπνά απρόθυμα από το λήθαργο κι αιτία είν' ο Έρωτας...

«What Power art thou who from below
Hast made me rise unwillingly and slow
From beds of everlasting snow
See'st thou not how stiff and wondrous old
Far unfit to bear the bitter cold
I can scarcely move or draw my breath
Let me freeze again
Let me freeze again to death!»

«Ποια δύναμη είσαι εσύ, που 
απ’τα έγκατα απρόθυμα με σήκωσες
απ’του χιονιά το αιώνιο γιατάκι;
Δε βλέπεις που είμαι γέρος τόσο;
Το τσουχτερό το κρύο ν’αντέξω, δεν μπορώ!
Κινούμαι μετά βίας κι ανασαίνω
Άσε με να παγώσω πάλι μέσα απ’το θάνατο!»

Από τις ωραιότερες ερμηνείες αυτής της άριας είναι εκείνη του αστέρα του χώρου, του κόντρα-τενόρου Αντρέα Σολ.

Klaus Nomi: Artwork by krysyonysh

Όμως για σήμερα, με αφορμή το ημερολόγιο θα την ακούσουμε σε μια ιδιαίτερη εκτέλεση, με εκφραστικότητα και αίσθηση του ύφους από τον Klaus Nomi.

Μια σπουδαία και ιδιοφυή καλλιτεχνικά προσωπικότητα, που γεννήθηκε σαν σήμερα 24 Γενάρη του ‘44.
Ο Γερμανός κοντρα-τενόρος, γνωστός για το φωνητικό του εύρος καθώς και για την εκκεντρική και έξαλλη εμφάνισή του.

Ασυνήθιστα τα κοστούμια του, και το χτένισμά του επιδεικτικά στυλιζαρισμένο θυμίζει φιγούρες από έργα του Πικάσο ή του Ζωρζ Μπρακ.

Το μακιγιάζ του βαρύ, λευκή μπογιά απλωμένη σε όλο το πρόσωπο και κατάμαυρο το περίγραμμα των χειλιών παραπέμπει στους πρωταγωνιστές του Καμπούκι, του παραδοσιακού Γιαπωνέζικου θεάτρου της πρωτοπορίας, με τους ηθοποιούς να  ντύνονται περίεργα και με εκκεντρικές κομμώσεις.


Γι' αυτόν η Τέχνη μπορεί να περιλαμβάνει τα πάντα-όλα...  Καλλιτέχνης του «όλου», ο Κλάους Νόμι, κάτι που μας το θυμίζει και το όνομα που υιοθέτησε, αναγραμματισμός του λατινικού «omnia=άπαν».

Λάτρης της όπερας από μικρός, το ρεπερτόριό του περιλαμβάνει οπερατικές άριες συνδυασμένες με στοιχεία της ποπ, με ηλεκτρονική διάθεση, κάνοντας το στυλ του μοναδικό, ιδιαίτερα περίτεχνο με στοιχεία φουτουριστικά.

Ο Νόμι πέθανε το 1983, (ήταν ένα από τα πρώτα θύματα του aids), σε ηλικία 39 χρονών.

Η ερμηνεία του στην «Άρια του Ψύχους» μπορεί να μην είναι στο γνωστό, ατόφιο, οπερατικό ύφος, σίγουρα όμως αποτελεί μια αξιοπρόσεκτη βερσιόν αυτού του έργου τέχνης.
Και τα έργα Τέχνης αρνούνται τη δικτατορία της απολυτότητας και των στεγανών.

Απολαύστε τον στην τελευταία παράσταση πριν το θάνατό του, όπου γνωρίζοντας την ασθένειά του περιοδεύει στην  Ευρώπη σε μια αποχαιρετιστήρια συναυλία κι επαφή με το πολυπληθές, φανατικό κοινό του.


Το τραγούδι ακούγεται και στην γαλλική ταινία του 1983 "À nos amours-Για τους έρωτές μου", δράμα σε σκηνοθεσία του Maurice Pialat, όπου τη μουσική υπογράφει ο εκκεντρικός Klaus Nomi.

Friday, 22 January 2016

"Όταν πρόκειται για Chopin, βρίσκω πάντα αφορμή....Μέρος 2ο"






Έφυγε σαν σήμερα, 22 Γενάρη 1977...


Πολυαγαπημένος λογοτέχνης ο Μενέλαος Λουντέμης, τρυφερός κι ανθρώπινος!
Μέσα από το λόγο του προβάλλει την αγάπη, την ευαισθησία , την αλληλεγγύη!
Συμπαραστάτης κάθε κατατρεγμένου, καταδεικνύει την κοινωνική ανισότητα, υμνεί την ανθρωπιά, τη δύναμη της φιλίας, τις αξίες της ζωής! Πόση γοητεία άσκησε στην εφηβεία μας!
Με ουσία, παλμό, ολοζώντανο ύφος...
Ένας μέγιστος πεζογράφος, που κάθε αράδα του κι ένα μήνυμα της ελπίδας, που ανακουφίζει...


Επειδή, κατά παλιότερη ομολογία μου, ..."όταν πρόκειται για Chopin, βρίσκω πάντα αφορμή..." ας αφεθούμε σ'ένα μικρό απόσπασμα από τον ποιητικό λόγο του Λουντέμη...


"Θρόμβοι αματένιοι στο κλαβιέ, κυλσαν τ καδένα.
Κόκκινη γύρη, πο τ δρόμο πρε τς νοτις.
Ψυχή, πο θάλασσα γινες, μι θάλασσα φωτις
Μπαλάντα το Σοπν Νούμερο να"

*****

Η Ballade No. 1 του Σοπέν σε σολ ελάσσονα, όπως όλες οι μπαλάντες του είναι εμπνευσμένες από τον αγώνα των Πολωνών έναντι του ρωσικού ζυγού.
Η συγκεκριμένη γράφτηκε λένε οι αναλυτές, όταν ο Σοπέν διάβασε το ποίημα του συμπατριώτη του Adam Mickiewicz, (που και κείνος ζούσε αυτοεξόριστος στο Παρίσι), για τον πολωνό εθνικό ήρωα "Konrad Wallenrod".
Το έργο είναι μια απεικόνιση συναισθημάτων, που συνδέονται με τα γεγονότα που περιγράφει ο Μιτσκιέβιτς στο ποίημά του.


Η μπαλάντα ανοίγει διστακτικά, με μια βαριά εισαγωγή, που οδηγεί στο μελαγχολικό θέμα.
Ο ρυθμός σταδιακά επιταχύνεται, για να ενισχύσει τη φλογερή και παθιασμένη αγωνιστική ατμόσφαιρα του έργου.
Οι μελωδίες όμορφες, γαλήνιες, ξεχειλίζουν από ρομαντισμό, κι άλλοτε η ισχυρή δυναμική τους παραπέμπει σε ξέσπασμα ψυχής, θέματα θυελλώδη, σκοτεινά που ντύνουν τη μελωδική γραμμή με έντονη τραγικότητα.


Απότομες και οι αλλαγές στη ρυθμική αγωγή με την εισαγωγή να εκτελείται στο πλατύ και βαρύ largo, που στη συνέχεια μεταλλάσσεται σε moderato...meno mosso,...presto cn fuoco και τη φύση της μουσικής, αρχικά λυρική, που στη συνέχεια γίνεται απεγνωσμένη…οργισμένη…εκρηκτική…
Aτμόσφαιρα έντονα ποτισμένη με τα συναισθήματα της μοναξιάς και της αποξένωσης.


Επιλέγω να ακούσουμε την περίφημη αυτή μπαλάντα από τον Αλφρέ Κορτό, τον ασύγκριτο, κατεξοχήν Σοπενιστικό εκτελεστή. 
Κι επειδή οι Μπαλάντες σηματοδοτούν το υψηλότερο επίπεδο ωριμότητας της μουσικής ανάπτυξης του συνθέτη, θα πρέπει η επιλογή του ερμηνευτή να είναι άκρως προσεκτική.

Κάθε φορά που ακούω τον Κορτό να εκτελεί έργα Σοπέν νοιώθω την ευθύνη με την οποία αναλαμβάνει την εκτέλεση, ιδιαίτερα στις μπαλάντες !
Νοιώθω πόσο ταγμένος είναι στην υπηρεσία της ερμηνείας αυτής της τραγικής μουσικής.
Συλλαμβάνει την ψυχή του Σοπέν, όπως κανένας άλλος, νομίζω πιανίστας.
Ίσως σε αυτό να έπαιξε ρόλο και η μαθητεία του δίπλα στον Emile Descombes, που υπήρξε μαθητής του Chopin.

Κάποτε είχα διαβάσει…πως :

"όταν δεν θα υπάρχουν πια τα μαγικά χέρια του Κορτό, ο Chopin θα’χει πεθάνει για δεύτερη φορά..."


Μη με παρεξηγείτε, αλλά για το Σοπέν μπορώ να μιλώ ώρες!! 
 Ζητώ συγγνώμη για την ακατάσχετη φλυαρία μου...



H Μπαλάντα ακούγεται και στην εκπληκτική ταινία του Ρομάν Πολάνσκι: "Ο πιανίστας":


Ο Σοπέν είναι τόσο αγαπημένος, τόση η εκφραστικότητα και τα νοήματα των έργων του, που πολλοί απ'το χώρο της Τέχνης έχουν κάνει σ 'αυτόν, αναφορές.
Η πρώτη αφορμή δόθηκε με το  Ντελακρουά...Μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ.

Thursday, 21 January 2016

«Ο άγνωστος Πλάθιντο»





Το θέατρο κατάμεστο!
Ο Πλάθιντο Ντομίνγκο εν μέσω παράστασης.
Ένας γνωστός άντρας κατευθύνεται προς το μέρος του…
Ανεβαίνει στη σκηνή…γονατίζει μπρος του, πιάνει τα χέρια του  και τα φιλά…
Είναι ο Χοσέ Καρέρας...

Κι οι δυο τους μαζί με τον Παβαρότι, από τους μεγαλύτερους τενόρους του 20ου αιώνα.
Πριν συνδεθούν φιλικά, συνυπάρξουν μουσικά και ξεσηκώσουν τον κόσμο μέσα από το τραγούδι τους, υπήρξαν άσπονδοι εχθροί, όπως εχθρική είναι και η σχέση των περισσοτέρων Μαδριλένων με Καταλανούς.
Ο Μαδριλένος Ντομίνγκο απέναντι στον Καταλανό Καρέρας…
H διαμάχη τους ξεκίνησε σε μια πολιτική συζήτηση σχετικά με την Καταλανική αυτονομία.

Πολιτικοί οι λόγοι που τους χωρίζουν…ικανοί όμως για τους συγκεκριμένους διάσημους τενόρους να δηλώσουν κάποτε πως δεν επιθυμούν κοινές εμφανίσεις και μάλιστα να τεθεί αυτό ως όρος στα συμβόλαιά τους και από τους δυο!
Λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν αυτή την ιστορία.

Και τη θυμήθηκα με αφορμή τα σημερινά 75α γενέθλια του Πλάθιντο Ντομίνγκο ...

Ήταν 1987 … δεν έχει αλλάξει τίποτα κι ο Καρέρας παραμένει πάντα εχθρός του Ντομίνγκο…
Όμως έχει ξεχάσει πως υπάρχουν χειρότεροι εχθροί…
Έρχεται αντιμέτωπος με το μεγαλύτερο και βαρβαρότερο, την αρρώστια…

Ξεκινά έναν οδυνηρό αγώνα κατά της λευχαιμίας, που πριν λίγο διάστημα διέγνωσαν οι ειδικοί, με ελάχιστες πιθανότητες επιβίωσης.
Μεταμοσχεύσεις, χημειοθεραπείες, συνεχόμενα ταξίδια κι επαφές με μεγάλους γιατρούς, που το υψηλό κόστος τους τον εξαντλούν οικονομικά…
Προκειμένου να ανταπεξέλθει ζητά βοήθεια από ένα Ιδρυμα υποστήριξης ασθενών με καρκίνο, που είχε πρόσφατα ιδρυθεί στη Μαδρίτη.
Η υποστήριξη τεράστια και ουσιαστική.

Χάρη στο Ίδρυμα αυτό, ο Καρέρας βγαίνει νικητής από την ύπουλη λευχαιμία και επιστρέφει στο τραγούδι.
Μόνο μια επιθυμία έχει αυτή την ώρα…
Να βρει τους ιδρυτές της Οργάνωσης κι ευγνωμωνών να τους σφίξει το χέρι, να τους ευχαριστήσει που του χάρισαν τη ζωή.

Αρχίζει την έρευνα.
Μένει άφωνος όταν διαβάζοντας το καταστατικό ανακαλύπτει με μεγάλη του έκπληξη πως εμπνευστής της ιδέας δημιουργίας του ιδρύματος και Πρόεδρός του ήταν ο Πλάθιντο Ντομίνγκο!
Είχε προβεί σ’αυτή την ενέργεια για να βοηθήσει τον άρρωστο συνάδελφό του, τον «άσπονδο εχθρό» του!
Είχε επιλέξει, όμως να διατηρήσει την ανωνυμία του, προκειμένου να μην τον ταπεινώσει…

Το θέατρο κατάμεστο!
Ο Πλάθιντο Ντομίνγκο εν μέσω παράστασης.
Ένας γνωστός άντρας κατευθύνεται προς το μέρος του…
Ανεβαίνει στη σκηνή…γονατίζει μπρος του, πιάνει τα χέρια του και τα φιλά…
Είναι ο Χοσέ Καρέρας, που νοιώθει την ανάγκη για ένα δημόσιο ευχαριστώ!
Μια τεράστια αγκαλιά σφραγίζει την αρχή μιας μεγάλης φιλίας.
Είναι το πιο συγκινητικό μέρος αυτής της ιστορίας…
Μιας ιστορίας ανθρώπινης καλοσύνης,  παράδειγμα για όλους μας και έμπνευση...

 Όταν μετά από καιρό ο Ντομίνγκο ρωτήθηκε γιατί κατέφυγε σ’ αυτή την πράξη για ένα επαγγελματικό ανταγωνιστή του και πολιτικό του εχθρό απάντησε με απόλυτη φυσικότητα:

«Μα δεν είχαμε την πολυτέλεια να χάσουμε μια τέτοια φωνή!»

Λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν αυτή την ιστορία.
Πολλοί υποστηρίζουν πως είναι αναληθής και πως αναφέρεται συχνά ως πηγή έμπνευσης για την ανθρώπινη καλοσύνη και την αδελφοσύνη πέρα ​​από τις διαφορές.

Η ασθένεια του Καρέρας πέρα για πέρα αληθινή, καθώς και το Ίδρυμα υποστήριξης ασθενών με λευχαιμία, λένε συγκροτήθηκε με χρήματα που συγκέντρωσαν από συναυλίες που έδωσαν οι τρεις μεγάλοι τενόροι (Ντομίνγκο, Καρέρας, Παβαρότι) γι' αυτό το σκοπό.

Ψέματα, αλήθεια...ποιος ξέρει;

Πάντως η ανθρωπιστική πλευρά του Ντομίνγκο φαίνεται ιδιαίτερα ανεπτυγμένη, με τον ίδιο να μη μένει ασυγκίνητος στον ανθρώπινο πόνο.

Μετά τον καταστροφικό σεισμό του '85 στο Μεξικό έσκαβε με τα ίδια τα χέρια του στα χαλάσματα προκειμένου να βρει επιζώντες...
Φρόντισε δε  για τη βοήθεια και την οικονομική στήριξή τους με συναυλίες που διοργάνωσε γι' αυτό τον σκοπό.

[Ο Placido Domingo γεννήθηκε σαν σήμερα  21 Ιανουαρίου 1941 στην Ισπανία.
Οι γονείς του είχαν δηλώσει πως  γνώριζαν πως θα ασχοληθεί με τη μουσική απ’όταν ο γιος τους ήταν πέντε χρονών, χάρη στην ικανότητά του να μουρμουρίζει ολόσωστα και στον τόνο τα τραγούδια μετά από μια παράσταση θαρθουέλας…]

O Ντομίνγκο, γνωστός για την ευελιξία, την άρτια τεχνική φωνής και τη δραματική της ένταση έχει ερμηνεύσει 147 ρόλους της όπερας στα ιταλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά, αγγλικά και ρωσικά.

Ιδιαίτερα δημοφιλής στους ρόλους του Καβαραντόσσι  στην Τόσκα του Πουτσίνι…του Δον Χοσέ στην Κάρμεν του Μπιζέ…. ή του Κάνιο  στους Παλιάτσους του Λεονκαβάλλο…
Κοινό και κριτικοί τον έχουν αναγνωρίσει σαν τον καλύτερο Οθέλλο της γενιάς του!

Ντομίνγκο και Αλόνσο στην "Αγριόγατα"(Μεξικό 1958)

                                                     
Όμως εμείς σήμερα θα τον ακούσουμε σε ένα εκπληκτικό ντουέτο με την Virginia Alonso  από την όπερα «Η Αγριόγατα» του Manuel Penella, όπερα στην οποία ο διάσημος τενόρος έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο Μεξικό το 1958 σε ηλικία δεκαεπτά χρονών.


Το κείμενο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

Monday, 18 January 2016

«Τσιτσάνης, ο...αγεωγράφητος!»




Πόσο ζηλεύω τους καλλιτέχνες μερικές φορές!
Έτσι, γιατί δεν δίνουν λόγο σε κανένα!
Σουλατσάρουν λεύτεροι, μακριά από ταμπέλες, νόμους, αυστηρούς κανόνες, που όλοι οι υπόλοιποι υποχρεωνόμαστε να ακολουθούμε!

Κινούνται με το άλλοθι που τους δίνει η Τέχνη!
Ποιητική αδεία, κι όλα επιτρέπονται! Αυτοπαραχωρείται  ελευθερία!
Αυστηρότης, μηδέν! Τουλάχιστον στη φαντασία και στο πλέξιμο...
Η απόκλιση επιτρεπτή για χάρη της έμπνευσης!

Ποιητική αδεία κι ο δημιουργός τινάζει δεσμά, σιδερόφραχτες, φραγμούς!
Φέρνει και θάλασσες ακόμα, σε μια περίκλειστη χώρα!
Ναι! ακόμα κι αυτό!
Μεγάλο πράγμα η φαντασία κι η δύναμή της!

Η γλωσσική ελευθερία του στιχουργού-δημιουργού θέλει παραθαλάσσια την Παραγουάη της Λατινικής Αμερικής!

-Και ποιος θα φέρει αντίρρηση;Ουδείς!
Μπορείς να κατηγορήσεις ως αγεωγράφητο τον  πιο εμπνευσμένο συνθέτη του ρεμπέτικου και λαϊκού μας τραγουδιού ;

-Ζητάς ευθύνες για μια γεωγραφική παρατυπία, αν το αποτέλεσμα στο σύνολό του, με καθαρή έκφραση του μερακλή δημιουργού, με την αυθεντικότητα και την αλήθεια της βρίσκει μύριους αποδέκτες; 

-Όχι! Δικαιολογείς!
Ακούς, ευφραίνεσαι κι οραματίζεσαι θάλασσες, εκεί που δεν υπάρχουν!

«...Μες στην Παραγουάη
σε φίνο ακρογιάλι
θα στήσουμε τσαντίρι ζηλευτό...»


Ήταν μαθητής στο Γυμνάσιο όταν ο Τσιτσάνης  έγραψε αυτό το τραγούδι.
Οι στίχοι αυτοσχέδιοι, της στιγμής...για να περάσει καλά η παρέα των συμμαθητών.
Βρίσκονταν σ' εκδρομή με το σχολείο, όταν ο Βασίλης, που «γρατζούναγε» το μπουζούκι από μικρός μερακλώθηκε κι άρχισε να σκαρώνει στίχους και μελωδία...

«...Μες στην Παραγουάη
σε φίνο ακρογιάλι
θα στήσουμε τσαντίρι ζηλευτό...». 

Αλίμονο! κι ο αυστηρός καθηγητής της Γεωγραφίας είχε τ' αυτιά του ανοιχτά!

Εκείνα τα χρόνια δεν ήθελε και πολύ να πέσεις στο λάκκο με τα φίδια, στη δυσμένοια του αυστηρού δασκάλου, να πεις...

-Πώς να δικαιολογήσεις τ' αδικαιολόγητα; 
Πώς να πιστέψει ο δύσπιστος πως «ποιητική αδεία» γίνηκαν όλα;
Το μέτρο και ο αριθμός των συλλαβών έβγαιναν, όταν η θάλασσα αγκάλιαζε την ξωτική τη χώρα, μοναχά! 

-Πού να πείσει, όμως ο Τσιτσάνης!
Ανένδοτος ο δάσκαλος!

Μεταξεταστέος ο Βασίλης για το λάθος του στους στίχους...

Ένα ολόκληρο καλοκαίρι διάβαζε Γεωγραφία.

Το τραγούδι ηχογραφήθηκε πολύ αργότερα. Οι στίχοι δεν άλλαξαν. 
Ποιητική αδεία δόθηκε στον Τσιτσάνη το δικαίωμα ν΄ αφήσει την ταξιδιάρα φαντασία λεύτερη...
Να προσθέτει κι ακρογιαλιές ακόμα, σε μια μεσόγεια χώρα...

Γιατί το τραγούδι και δη το λαϊκό, δεν έχει φραγμούς. 
Αγκαλιάζεται, αγαπιέται συνειδητά για την ψυχή του και μόνο!
Την ψυχή, ακόμα κι ενός αγεωγράφητου δημιουργού!

(Μια μέρα του Γενάρη, ο Τσιτσάνης είχε δώσει ραντεβού με το πεπρωμένο του. Γεννήθηκε και πέθανε σαν σήμερα, 18 Ιανουαρίου).

«Σε φίνο ακρογιάλι»
Μουσική - στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης


                                       




Το κείμενο έχει δημοσιευτεί και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

Sunday, 17 January 2016

"Συντροφιά με Αντώνηδες, επειδή η μέρα το απαιτεί..."


Lucas van Leyden - The Temptation of St Anthony


Καλό απόγευμα, φίλοι και ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ στους Αντώνηδες και τις Αντωνίες!

17 Ιανουαρίου και μια αναφορά στον Άγιο Αντώνιο ταιριάζει σήμερα, τον Άγιο  πρώτο ερημίτη του Χριστιανισμού, που θεμελίωσε τον "υγιή Μοναχισμό".
Έζησε ως ασκητής στην έρημο, στα χρόνια των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού μέχρι και την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου.
Ο Μέγας Αντώνιος γεννήθηκε το 251 μ.Χ. στην Αίγυπτο από πλούσια οικογένεια, αλλά ορφάνεψε νωρίς.
Την προσοχή του συγκέντρωσε η μυστική θεωρία των μοναχών της ερήμου κι έτσι αναχώρησε για την έρημο, αφού πρώτα  μοίρασε την μεγάλη πατρική περιουσία του στους φτωχούς.

Στην έρημο παίδευσε την ψυχή του και τιθάσευσε πάθη και  πειρασμούς.
Έγινε το πρότυπο των ασκητών και πολλοί απ’αυτούς ταξίδευαν ως εκεί για να τον ακούσουν και να τον συμβουλευτούν.

*****

Ο Άγιος Αντώνιος, ο πρώτος χριστιανός ερημίτης και η ζωή του στην έρημο ήταν ένα αγαπημένο θέμα για τους καλλιτέχνες όλων των εποχών, όπως τον Φλωμπέρ, που το 1856 έγραψε τον "Πειρασμό του Αγίου Αντωνίου", αλλά και άλλους όπως  το αξεπέραστο έργο του Νταλί με θέμα τους "Πειρασμούς του Αγίου Αντωνίου"!

Πριν γράψω γι' αυτό το έργο θα σας παρουσιάσω κάποια που εμένα μου κίνησαν την περιέργεια...



Στο χαρακτικό του Albrecht Dürer:
 "Saint Anthony the Great",
που εκτίθεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Ν.Υόρκης απεικονίζεται ο μέγας "Αντώνιος ηρεμών εκτός πόλης".

Σε πρώτο πλάνο ο Dürer παρουσιάζει τον άγιο με το Σταυρό και τη Βίβλο, που έρχονται σε αντίθεση με τον αστικό κόσμο που άφησε πίσω του.

Ο ερημίτης Αντώνιος είναι ντυμένος όπως οι μοναχοί της εποχής του,  κι ο καλλιτέχνης υπονοεί πως ο ασκητισμός  απηχεί στον εσωτερικό κόσμο αυτού που αποφασίζει να τον ακολουθήσει...



Στο εικαστικό δεξιά με τίτλο:"St Anthony with a Donor",  του Jan Gossaert, που αποτελεί μέρος δίπτυχου απεικονίζεται άντρας γονατιστός δίπλα στο σκύλο του, με φόντο ένα ορεινό τοπίο με λιβάδι γεμάτο λουλούδια, ενώ δέχεται την ευλογία του προστάτη του, Αγίου Αντωνίου.

Ένας πίνακας ζωντανός κι εκφραστικός!
Η απόδοση της προοπτικής και της σχέσης μεταξύ των χαρακτήρων, πραγματικά με εξέπληξε με τα χρώματα και την εκφραστικότητα των προσώπων τόσο, ώστε να αναζητήσω πρόσθετα στοιχεία γι'αυτόν.

Ομολογώ πως δεν ήταν εύκολο...Ερεύνησα κάποια βιβλία Τέχνης από τη βιβλιοθήκη μου και τελικά ανακάλυψα πως ο άντρας, είναι ένας άλλος Αντώνης, ο δωρητής του πίνακα (έπρεπε να το έχω φανταστεί από τον τίτλο: "Ο Αντώνιος και ο δωρητής"), με το όνομα Antonio Siciliano ο οποίος υπηρετούσε ως γραμματέας του  Σφόρτσα, Δούκα του Μιλάνου.
Ανέθεσε λοιπόν, τον πίνακα στον  Jan Gossart(1513), που εκείνη την εποχή ανήκε στην Αυλή της Μαργαρίτας της Αυστρίας,  προκειμένου να  τής προσφερθεί ως δώρο στα πλαίσια διπλωματικής αποστολής.



Την ενότητα "Εικαστικά με θέμα τους Πειρασμούς του Αγίου Αντωνίου" θα την ολοκληρώσω με το πασίγνωστο και ιδιαίτερο έργο του Σαλβαντόρ Νταλί.

Ήταν η πρώτη και μοναδική φορά, που θα λάμβανε μέρος σε διαγωνισμό ο διάσημος καλλιτέχνης, διαγωνισμό που μάλιστα έχασε από τον Max Ernst.

Στον πίνακα, ο καλλιτέχνης εμπνέεται  από το ομώνυμο έργο του Φλωμπέρ και ο πειρασμός εμφανίζεται στον Άγιο Αντώνιο αρχικά με τη μορφή αλόγου, σύμβολο δύναμης.

Η ένταση της σύνθεσης συγκεντρώνεται  στο άλογο, που στηρίζεται στα δυο πισινά του πόδια, χλιμιντρίζει και επιδεικνύει την ισχύ, την κυριαρχία και τη δύναμή του.

Στη συνέχεια, και με  μορφή ελέφαντα οι υπόλοιποι πειρασμοί .
Ο πρώτος μεταφέρει στην πλάτη του το χρυσό κύπελλο του πόθου, απ΄το οποίο αναδύεται μια γυμνή γυναίκα,  εικόνα, που τονίζει τον ερωτικό χαρακτήρα της σύνθεσης.
Οι άλλοι ελέφαντες μεταφέρουν μεγαλοπρεπή, επιβλητικά, χρυσοποίκιλτα κτίρια στις πλάτες τους, όλα πειρασμοί των Αντώνηδων της σύγχρονης εποχής.

*****

Μουσικά τώρα, οι επιλογές καλλιτεχνών είναι αρκετές, όμως ανάμεσά τους ξεχωρίζω να ακούσουμε το έργο ενός...Αντώνη!!

Το Μοτέτο του Antoine Busnoys, ενός συνθέτη και ποιητή της πρώιμης Αναγέννησης, ηγετική φυσιογνωμία της  Βουργουνδικής Σχολής μετά το  θάνατο του Γκυγιώμ Ντυφφαί.
Υπήρξε συνθέτης όχι μόνο εκκλησιαστικής μουσικής με μοτέτα, λειτουργίες και καντάτες, αλλά κι ένας από τους πιο γνωστούς συνθέτες του 15ου αιώνα των κοσμικών  chansons.

Προστάτης του ο Άγιος του ονόματός του, Αντώνιος, σ’αυτό το μοτέτο υφαίνει ένα μωσαϊκό από ύμνους και λειτουργικά άσματα προς αυτόν.
Το Μοτέτο, σε ύφος μουσικοποιητικής προσευχής, έχει τίτλο "Anthony usque limina", και ως προς τη γλώσσα ο Busnois ενσωμάτωσε λατινικά, ελληνικά, και αιγυπτιακά Κοπτικά.

«Anthony usque limina
orbis terrarumque maris
Et ultra qui vocitaris
Providencia divina
Quia demonum agmina
Superasti viriliter:
Audi cetum nunc omina
Psalentem tua dulciter

Et ne post hoc exilium
Nos igneus urat Pluto
Hunc ab orci chorum luto
Eruensm fer auxilium:
Porrigat refrigerium
Artubus gracie -moys-
Ut per verbi misterium
Fiat in omnibus -noys


Παρατηρείστε στο κείμενο την λέξη "moys", που σημαίνει νερό (λέξη απ’την οποία πήρε το όνομά του ο Μωυσής) που ομοιοκαταληκτεί με το ελληνικό "noys" (νους-νοημοσύνη).

Αυτό το έξυπνο γλωσσικό παιχνίδι επιτρέπει στο συνθέτη να "υπογράψει" με το όνομά του, όπου στον τελευταίο στίχο είναι ευδιάκριτο και το διαβάζουμε:

" ... Fiat in omniBUS NOYS".

Το όνομά του στο χειρόγραφο που έχει διασωθεί, είναι γραμμένο με κόκκινο μελάνι.

Ιδιαίτερο στη σύλληψη της ιδέας μοτέτο, αλλά και στην οργάνωση-παρουσίασή του και την εκτέλεση ακόμα, γι'αυτό και ήταν η σημερινή επιλογή μου με αυτό να ευχηθώ σε όλους τους εορτάζοντες Αντώνηδες και Αντωνίες:

Χρόνια Πολλά, με υγεία, ευτυχία, αγάπη, 
ζωή με ελεγχόμενους πειρασμούς, 
και πάντα 
με σύντροφο την ποιότητα της Τέχνης!


Saturday, 16 January 2016

CHOPIN: "Πρελούδιο της Σταγόνας της Βροχής"





"Κι αυτά τα ιερογλυφικά της βροχής πάνω στο χώμα;
Τί θέλουν να πουν;..."
Τ.Λειβαδίτης

Τι να γυρεύει άραγε Σαββατιάτικα ένα ψιχουλάκι ποίησης στο δρόμο μας;
Άρχισε σιγανά η βροχή...Τριγύρω λασπωμένο χύνεται το σούρουπο...
Συλλογισμοί τίγκα στην υγρασία...Χωρίς ομπρέλα κι η βροχή δυναμώνει...
Μια καλοσύνη, ζάχαρη που νότισε, μα η γεύση αναλλοίωτη είν' η βροχή...

Πλαφ, πλαφ σε τέμπο presto πηχτές πέφτουν οι σταλαγματιές...
Πηχτές κι ολοστρόγγυλες...
Ραγδαίες, γράφουν στο χώμα τα δικά τους σύμβολα...μ'αγωνία, προσμονή, ταραχή κι ελπίδα...
Η βροχή θεριεύει, ο ήχος γίνεται επίμονος.Ένας ήχος που μετουσιώνεται σε νότες...


Καλό απόγευμα, φίλοι μου!Στάζει ο ουρανός απόψε...
Ας κάνουμε σεργιάνι στους μουσκεμένους δρόμους του...


Από τα γνωστότερα Πρελούδια του Chopin  είναι το "Op. 28, No. 15", σε ρε ύφεση Μείζονα, το επονομαζόμενο και "της σταγόνας της βροχής".

    "F.Chopin, The Raindrop Prelude", A.I. Keller από την  Steinway & Sons Collection



Λέγεται πως το συνέθεσε ένα βράδυ στη Μαγιόρκα, που είχε έντονη κακοκαιρία και βροχόπτωση. Του το ενέπνευσε η αγωνία του για τη Σάνδη και το γιο της, που αργούσαν να επιστρέψουν λόγω των καιρικών συνθηκών.
Όπως αναφέρει η ίδια η Σάνδη στην αυτοβιογραφία της ένα βράδυ στη Μαγιόρκα καθώς η ίδια και ο γιος της Mωρίς, επέστρεφαν από την Πάλμα έπεσαν σε φοβερή καταιγίδα...
Όταν μπήκαν στο Μοναστήρι που έμεναν, βρήκαν έναν αλλόφρονα Σοπέν που αναφώνησε: "Αχ! Πίστευα πως ήσασταν νεκροί!"

Καθώς έπαιζε στο πιάνο του οραματίστηκε τους αγαπημένους του να χάνονται στη δίνη των ορμητικών νερών...

Η Σάνδη δεν αναφέρεται σε συγκεκιμένο πρελούδιο, όμως οι αναλυτές αναγνωρίζουν στο Πρελούδιο op. 28 τις μυστηριώδεις αρμονίες της φύσης , που ο συνθέτης μετέτρεψε σε μουσικές σκέψεις και που ζητά να εκτελούνται sostenuto δηλαδή συγκρατημένα, ομαλά και με όλη τους τη διάρκεια.





Μπορεί να'ναι και μυθοπλασία, όπως πολλές από τις ιστορίες σχετικά με έργα του Σοπέν, όμως το ψευδώνυμο ταιριάζει αρκετά καθώς η επαναλαμβανόμενη νότα του (λα ύφεση), που ακούγεται από το αριστερό χέρι θυμίζει τον μονότονο, επαναλαμβανόμενο ήχο της βροχής...




Το "πρελούδιο της βρόχινης σταγόνας" έχει ερμηνευτεί από αμέτρητους πιανίστες.
Όμως βρίσκω την εκτέλεση του Χόροβιτς εκφραστικότατη και ως την πιο πειστική στο ύφος του Σοπέν ακόμα και από κείνη του Κορτώ, του κατεξοχήν Σοπενιστικού ερμηνευτή, που θεωρώ πως με την γρηγορότερη ταχύτητα που εκτελεί το κομμάτι αλλοιώνεται η αίσθηση της υγρής ατμόσφαιρας στη μουσική εικόνα, που πλάθεται από το συνθέτη...Βέβαια, αυτό είναι εκτίμηση προσωπική....




Οι  animated φωτό από: http://imgur.com/gallery/wCR0f  και  http://www.last.fm/group/Kill+it+before+it+lays+eggs/forum/1269307/_/2200851/2

Wednesday, 13 January 2016

"Τσαρούχης-Κάλλας, μια συναρπαστική συνάντηση"



Από αριστερά: Μινωτής, Κάλλας, Τσαρούχης, Ντάλας 1958


«Δεν με φοβίζει η ελευθερία ή η τολμηρότης ή ο πειραματισμός, 
με τρομάζει η αναισθησία…η τυποποίηση…»


(Με αφορμή τη γενέθλια επέτειο του μεγάλου ζωγράφου και σκηνογράφου Γιάννη Τσαρούχη, σαν σήμερα 13 Ιανουαρίου 1910)

Το έργο του Τσαρούχη σημάδεψε την ελληνική τέχνη του 20ού αιώνα, ανεξίτηλα!
Ένας πραγματικός καλλιτέχνης, που λάτρευε τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό, που τον είχε ερευνήσει σε βάθος όπως και το Βυζάντιο, γι'αυτό και ασχολήθηκε με την τραγωδία και μελοδράματα με θέματα αρχαιοελληνικά...
Άλλοι στη θέση του θα είχαν καβαλήσει το καλάμι, όμως η αλαζονεία και το "σταριλίκι" δεν ήταν κάτι που του ταίριαζε.
Εξάλλου, όπως έλεγε κι ο ίδιος οι βεντέτες τον απωθούσαν...

Σκάλιζε…σκάλιζε το μέσα του συνεχώς, ήθελε να γνωρίσει τον εαυτό του πρώτα και μετά τους άλλους, ξεκαθάριζε, κόπιαζε για την ισορροπία, την τάξη της ψυχής του για να΄χει γαλήνη και να ΄ναι ήρεμος κι ας τον κατηγόρησαν για διχασμένο…Εκείνος δεν ένοιωθε έτσι!
Τι κι αν λάτρευε το ίδιο τη Μπέλλου και την Κάλλας;

Θεατρικό κοστούμι του Γιάννη Τσαρούχη για τη Μαρία Κάλλας στη Μήδεια (Αθήνα 1958, Συλλογή Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, Ναύπλιο).


Αχ, αυτή η Μαρία!
Αν και εκείνη είχε το τίτλο της ντίβας, ο Τσαρούχης διέκρινε στις κινήσεις, στο λόγο, στους μορφασμούς της ένα κοριτσόπουλο, που διψούσε για την τελειότητα…Πόσο μοιάζανε!

Αναζητούσε την Ομορφιά έχοντας αποθέσει όλες τις ελπίδες  του στην ζωγραφική, στην Τέχνη του, όπως και κείνη στη δική της Τέχνη προσπαθούσε ν’ανακαλύψει την ευτυχία…

«Με υποδέχτηκε μ’ ένα πέτσινο μπλουζάκι. 
Βρισκόμουν μπροστά σε μια γυναίκα που γνώριζε την κλασική εποχή και σε μια καλλιτέχνιδα με καταπληκτική διεισδυτικότητα και ένστικτο. 
Την παρακολούθησα να ξανασχεδιάζει μαζί μου και να προσαρμόζει ένα μεγάλο ρόλο της σ’ ένα καινούργιο πνεύμα σκηνοθεσίας. 
Η διαίσθησή της δεν την αφήνει να κάνει λάθος. 
Ξέρει ποιό είναι το σωστό για την κάθε στιγμή.
Ενθουσιάζεται με κάθε σωστή ιδέα.
-Ναί, ναί, λέει, έτσι πρέπει να βγεί η Μήδεια στην πρώτη πράξη. 
Έχετε απόλυτο δίκιο. Πρέπει να είναι ατημέλητη χωρίς κανένα στολίδι. 
Είναι τόσο ταραγμένη που δεν έχει καιρό για στολίδια. 
Το σκοτεινό κοστούμι με τη στενή, κόκκινη ζώνη, θα δώσει τον σωστό δραματικό τόνο».

Αυτά έγραφε σε μια επιστολή του προς το Γ.Μόραλη το 1957 από το Ντάλλας ο Γ. Τσαρούχης αναφερόμενος στην Μ.Κάλλας και στην παράσταση «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι που θα ανέβαινε εκεί το ’58 σε σκηνοθεσία του Μινωτή και σκηνικά-κοστούμια του Γ. Τσαρούχη.

Θέλω οι οπαδοί της τέχνης να είναι αυθόρμητοι!(Τσαρούχης)

...και η επιστολή του Τσαρούχη στο Μόραλη κλείνει δίνοντας πληροφορίες για την αποθέωση της παράστασης:


"Η Κάλλας έκλαιγε και μοίραζε τριαντάφυλλα σε όλους τους συνεργάτες της. 
Ήταν μεγάλη όσο ο Γκρέκο, έδωσε την ιδιοφυία και την αξιοπρέπεια της φυλής, 
την πεμπτουσία αυτής της αξιοπρέπειας, για να ζωντανέψει ένα παλιό ξεχασμένο έργο 
και να το κάνει αγνώριστο...
Αν τραγουδούσαν τα ωραιότερα φρέσκα της Πομπηίας, έτσι θα τραγουδούσαν."


Ναι!Την είπαν ντίβα την Κάλλας!
Πίσω όμως από τη λαμπερή ντίβα, ο Τσαρούχης είχε ανακαλύψει μία γυναίκα δοσμένη ολοκληρωτικά στη Μουσική και τη Γνώση!
Ναι, μια ντίβα, που όμως πάλεψε να χτίσει το μύθο της μέσα από δυσκολίες και αντιξοότητες.
Θεϊκή, με προσωπικότητα, σθένος,  με ερμηνείες συνώνυμο της τελειότητας.
Μια γυναίκα ολοκληρωτικά αφοσιωμένη στην τέχνη της με τόσο πάθος!

Και ναι!Οι βεντέτες τον απωθούσαν κι οι μεγάλες φίρμες τον εκνεύριζαν γιατί θεωρούσαν την τέχνη θεατρική παράσταση, που  όσο περισσότερη φασαρία κάνεις τόσο μεγαλύτερη επιτυχία εξασφαλίζεις.

Και ναι!Η Κάλλας μπορεί να ήταν ντίβα, αλλά  χαριζόταν απλόχερα και με ψυχή στη Μουσική της, γι'αυτό τη λάτρεψε γιατί ήταν καλλιτέχνιδα ουσίας κι όχι της επίδειξης και της ανούσιας φανφάρας...
Όπως και κείνος, που μέσα από την τέχνη του εξομολογείτο, εκφραζόταν, ελευθερωνόταν από τυχόν φόβους...ζούσε το προσωπικό του παραλήρημα!