Saturday, 27 February 2016

"Κ.Παλαμάς, από την ακινησία της λιμνοθάλασσας στον πανσέ του στοχασμού..."


Όμορφα ανέτειλλε σήμερα το ηλιοφορεμένο Σάββατό μας, φίλοι μου με το υδάτινο Μεσολογγίτικο τοπίο ν' απλώνεται στα πόδια μας!

Στη φωτογραφία, (αλιευμένη από  www.digital-camera.gr), η λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου στο δρόμο προς την Τουρλίδα.

Η Λιμνοθάλασσα της νοσταλγίας, της ρηχής θύμησης , της πλατιάς παιδικότητας...της ισχυρής μνήμης... της πεθυμιάς της επιστροφής...
Απέραντες, άπειρες κι άσβηστες, οι λαχτάρες των πρώτων μας χρόνων, που φυσά νοσταλγικά του ακορντεόν η φυσσούνα...κι ας χρωματίζουν ατμόσφαιρα μάλλον δυσάρεστη και καταθλιπτική...

"Τα πρώτα μου χρόνια τ' αξέχαστα τα 'ζησα
κοντά στ' ακρογιάλι,
στη θάλασσα εκεί τη ρηχή και την ήμερη,
πλατιά και μεγάλη..."

Το ποίημα αυτό μαρτυρά τον ευαίσθητο ψυχισμό του ποιητή, που έζησε τα παιδικά του χρόνια στο Μεσολόγγι.

Κωστής Παλαμάς έφυγε σαν σήμερα 27 Φλεβάρη του '43...]

Ένας χώρος προσωπικής μνήμης  γίνεται το έναυσμα για ένα εσωτερικό ταξίδι..., που ο ιδιαίτερος καλλιτέχνης, ο προικισμένος Φοίβος  Δεληβοριάς  αποτυπώνει με τόση ακρίβεια τη νοσταλγική και παραπονιάρικη διάθεση του Παλαμά, συνδυάζοντας άψογα στη μουσική του το παλιό με το νέο!



Η ακινησία της λιμνοθάλασσας μας "παρέσυρε" σε μια αδιόρατη ηρεμία, με το μαγικό ζευγάρωμα ποίησης και μουσικής!
Το αποτέλεσμα της χημικής τους ένωσης, πρόσφερε απαράμιλλη ευφροσύνη δείχνοντας για μια φορά ακόμη πως ποίηση και μουσική...μουσική και ποίηση...η μία υποταγμένη στις αόρατες δυνάμεις της άλλης...μάγισσες, γητεύτρες, μαυλίστρες των τεχνών φυσούν χρυσάφια, ανεκτίμητα ρεγάλα στην ψυχή μας!!!

Η μέρα κύλησε σε μια γλυκιά ένταση, χαρμονή που συντρόφεψε τις ανασαιμιές μας...
Κι η νύχτα ικέτης, ανυπόμονος αοιδός αποζητά γλυκόλαλα ποιητικά Παλαμ-ίσια τερετίσματα...

"Στον κήπο μού γελούσανε τα ρόδα, οι μενεξέδες 
κάτου από πέπλους μού έστελναν δροσοχαιρετισμούς. 
Και πέρασα. Οι αμύριστοι στοχαστικοί πανσέδες 
με κοίταζαν, ασάλευτοι. Και στάθηκα σ' αυτούς"
[Κωστής Παλαμάς]

Με την όμορφη εικόνα που πλάθει ο "ποιητής της ημέρας", θα σας καληνυχτίσω απόψε, φίλοι μου εκλεκτοί!

"Ήσυχη" η στιγμή του ποιητή, μπολιασμένη την αλήθεια ενός φυσικού τοπίου...
Ο κήπος του χρωμόζωστος, τ'άνθια του σε αφθονία κι ανάμεσό τους στο χρυσό το θρόνο ο πανσές του στοχασμού...

"Καλάθι με πανσέδες", Vincent van Gogh

Οι πανσέδες κυρίαρχοι στο  χειμωνιάτικο παιχνίδι των χρωμάτων και των αντιθέσεων με τους παράξενους και ασυνήθιστους συνδυασμούς των λουλουδιών τους, ξεχειλίζουν ομορφιά το διαδικτυακό μας κήπο!
Αύρα λυρισμού για το Σαββατόβραδό μας!


Σύμφωνα με το μύθο, ο πανσές ήταν δημιούργημα του Δία που τον έφτιαξε για να τρέφεται η ερωμένη του Ιώ, που υπενθυμίζω πως για να την προστατέψει από το θυμό της Ήρας τη μεταμόρφωσε σε αγελάδα.



Στην αρχαία Αθήνα χρησιμοποιούσαν το αφέψημα του πανσέ για να απαλύνουν τους πονοκεφάλους μετά από μέθη, ενώ ο λαός λέει πως οι πανσέδες συμβολίζουν τις σκέψεις και τις νοσταλγικές αναμνήσεις..., καθώς τοποθετούν τη ρίζα του ονόματός του στο γαλλικό "Pensée=σκέψη".



Ο γάλλος σκιτσογράφος  J. J. Grandville (1803–1847) έχει απεικονίσει την Σκέψη-Πανσέ με ένα ωραιότατο καλλιτεχνικά έργο του, στο βιβλίο: "Les fleurs animées".

Ο ποιητής φιλοτεχνεί τον κήπο του με τέχνη θαυμαστή κι αυτιάζεται ήχους κρυφής μουσικής:

"Στον κήπο μού γελούσανε τα ρόδα, οι μενεξέδες 
κάτου από πέπλους μού έστελναν δροσοχαιρετισμούς. 
Και πέρασα. Οι αμύριστοι στοχαστικοί πανσέδες 
με κοίταζαν, ασάλευτοι. Και στάθηκα σ' αυτούς"

Της νύχτας έναστρος ο ουρανός και τον διασχίζουν παράξενοι σελαγισμοί, ποιητικό αστροποβόλημα, λέξεων φεγγοβολές, που πλάθουν το αποψινό μας όνειρο...να σεργιανά στου Παλαμά τον αναστοχασμό...

Thursday, 25 February 2016

"George Harrison, o Μαχαραγιάς της ροκ-ράγκα"

www.neatorama.com


Ήταν βασικό μέλος των «Σκαθαριών».
Μπορεί να μην είχε ποτέ προς τα έξω το music status του Λέννον ή του ΜακΚάρτνευ, όμως στις φλέβες κάθε νέας δουλειάς του συγκροτήματος κυλούσε πολύ από το αίμα του Τζωρτζ Χάρρισον.

Ο Χάρρισον γεννήθηκε μια μέρα σαν τη σημερινή, στις 25 Φλεβάρη του 1943 στο Λίβερπουλ...

Αφορμή λοιπόν ζητούσα να παρακάμψω ελαφρώς της ύλης σήμερα στο σχολείο και να αναφερθώ, αφηνόμενη μαζί με τους μαθητές μου στη μαγεία των Μπητλς, ενός ιστορικού μουσικού γκρουπ, που σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή, συνδεδεμένης με  το ειρηνιστικό κίνημα, το Μάη του '68, τα παιδιά των λουλουδιών και τη σεξουαλική επανάσταση (εδώ έπεσε πολύ γέλιο…όσο και να μιλάμε για απελευθέρωση, οι έφηβοι δεν έχουν ακόμη την ωριμότητα να συζητήσουν ανοιχτά το θέμα αυτό…) το φυλετικό…μια πληθώρα ιδεών και  καινοτομιών…


Επικεντρώθηκα βέβαια στον κιθαρίστα Χάρρισον λόγω των γενεθλίων του και για να’ μαι και καλυμμένη (μιας και έπρεπε να κινηθώ στα πλαίσια της ινδικής μουσικής σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα, και να γράψω το αυτό, στο υποχρεωτικό βιβλίο ύλης), αναφέρθηκα περισσότερο στην εποχή που ο Χάρισσον πειραματιζόμενος με νέα πράγματα, εντυπωσιάζεται από τους ψυχεδελικούς ήχους του ινδικού χορδοφώνου σιτάρ, που γνωρίζει σε μια εκδήλωση με ινδούς μουσικούς στο Λονδίνο.
Όλο το βράδυ δεν άφησε το όργανο από τα χέρια του…επεξεργαζόταν το ηχείο από κολοκύθα, τα κλειδιά, τον εξωτικό ήχο του…
Την επόμενη μέρα έτρεξε στα India crafts κι αγόρασε ένα φτηνιάρικο σιτάρ…

Οι μήνες περνούσαν…
Ήταν η περίοδος που ηχογραφούσε το Norwegian Wood, κάτι όμως δεν επέτρεπε στην έμπνευση να ολοκληρωθεί…
Λες κι αναζητούσε μια νέα πνοή, ένα ιδιαίτερο χρώμα να βάψει το τέλος της μουσικής ιστορίας του…
Ήταν έτοιμος να τα παρατήσει όταν το μάτι του έπεσε στο σιτάρ, το αφημένο για καιρό πίσω από τον καναπέ. Το πήρε στα χέρια του... Αυτοσχεδιάζοντας και χωρίς να γνωρίζει τίποτα από τον τρόπο εκτέλεσης του οργάνου βρήκε τη μελωδία…
Το Norwegian Wood ήταν έτοιμο, είχε έρθει όμως και η ώρα να γνωρίσει περισσότερα πάνω στην ινδική μουσική.

www.thetimes.co.uk

Αυτή η επιθυμία του τον κάνει να αναζητήσει τον Ραβί Σανκάρ, με τον οποίο επισκέπτεται την Ινδία για να μάθει και να ακούσει, να οσφρηστεί τις ιδιαίτερες μουσικές οσμές της!
Ο Σανκάρ γίνεται μέντοράς του κι ο Τζωρτζ νοιώθει να μαγεύεται από την αμεσότητα και τη φρεσκάδα της ινδικής μουσικής, μια μουσική, που το κάρυ και το κύμινό της, τού ταίριαζε πολύ.

Για ένα σχεδόν  χρόνο μαθητεύει δίπλα στον μάγο του σιτάρ, Ραβί Σανκάρ.
Κοντά του βρίσκει μιαν άλλη πραγματικότητα στη μουσική.
Βρίσκει έναν άλλο τρόπο να τοποθετεί τους ήχους στο μουσικό σύμπαν και να ερμηνεύει μουσικά τα συναισθήματά του.

Όταν το 1966 οι Μπητλς ετοιμάζουν το άλμπουμ τους «Revolver», ο Χάρρισον γράφει το «Love you too», το πρώτο τραγούδι που αντικατοπτρίζει πλήρως την επίδραση της ινδικής κλασικής μουσικής στους Μπητλς, χρησιμοποιώντας εκτός από το σιτάρ και την τάμπλα, ένα ζευγάρι τυμπάνων, που εμφατικά πάντα συνοδεύει το όργανο αυτό.

Το άνοιγμα του τραγουδιού με το εξωτικό ηχόχρωμα του σιτάρ, ένα ηχητικό μέλισμα, που συγχωνεύει τον αποκρυφισμό και το μυστήριο της Ανατολής στην ποπ κουλτούρα του συγκροτήματος και των οπαδών του.
Παράγει δονήσεις βαθιά μυστικιστικές και δημιουργεί ένα ξεχωριστό ηχητικό τοπίο.
Πλάθεις εικόνα με τον ξυπόλητο εκτελεστή καθισμένο οκλαδόν πάνω στο περίτεχνα κεντημένο κιλίμι και το όργανο να ισορροπεί ανάμεσα στο αριστερό πόδι και το δεξί γόνατό του...
Εσύ στήνεις αφτί, ακούς...δεν ανασαίνεις μη τυχόν και βεβηλώσεις...νοιώθεις την ψυχή που προσπαθούν να βγάλουν οι νύξεις κι έπειτα ξεσπάς...
Ξεσπάς ενθουσιασμένος σε χειροκροτήματα!

H μελωδική έμπνευση του Χάρρισον ρυθμική, γρήγορη και εκστατική, ταυτόχρονα όμως αναβλύζει την ανάγκη για βαθύ στοχασμό κι εσωτερικό μονόλογο…

Οι κριτικοί, ακούγοντας το τραγούδι κάνουν λόγο για ένα «Χάρρισον- Μαχαραγιά της ροκ-ράγκα»!


Sunday, 21 February 2016

"Απ'τις πουέντ της Μαργκότ και το Σάρρεϋ, στον έλληνα ποιητή των μπαλετικών κοστουμιών..."



Απέραντες εκτάσεις, υγρότοποι με λιβάδια, ποταμάκια και λίμνες ν' ατενίσει το βλέμμα, να χαθεί, να ονειρευτεί, να βαφτεί τη χαρά, την αισιοδοξία, να γευτεί η καρδιά τ' ανέμου το χάδι!

Σήμερα θα σας καληνυχτίσω από τη νοτιοανατολική Αγγλία και συγκεκριμένα την κομητεία του Σάρρεϋ.

Μια όμορφη φυσιολατρικά περιοχή, με τα καταπράσινα λιβάδια να χάνονται στον ορίζοντα, παραμυθικά ερείπια κάστρων, κυλαριστά ποταμάκια, πέτρινες γεφυρούλες και μοσχοβολιστούς αμπελώνες!


Είναι εξάλλου περιοχή γνωστή  για τα εύγευστα κρασιά της, καθώς και την περίφημη μπύρα της, Pilgrim!



Την αιτία όμως του σημερινού χαιρετισμού δίνει η αιθέριας κίνησης πρίμα μπαλαρίνα Μαργκότ Φοντέυν, που σαν σήμερα άφησε την τελευταία της πνοή(21 Φεβρουαρίου 1991)...



Γεννημένη στο Reigate, μια μεσαιωνική πόλη του Σάρρεϋ, ένα μπρούτζινο άγαλμά της σε χορευτική κίνηση, με τα χέρια  ανοιχτά σε έκταση, με άκρατη αβρότητα και στηριζόμενη στις μύτες των πουέντ της,  κοσμεί την μικρή αλέα στην κεντρική λεωφόρο.

Μπορεί να έκανε το ντεμπούτο της το 1934 στον "Καρυοθραύστη" του Τσαϊκόφσκυ, όμως έμεινε τελικά στην Ιστορία ως μια από τις κορυφαίες μπαλαρίνες που ανάμεσά τους καμιά δεν χόρεψε τη "Λίμνη των Κύκνων" όπως αυτή…

Επηρεασμένη και από την χτεσινή παρακολούθηση της συγκεκριμένης παράστασης θυμήθηκα ένα κοστούμι της που είχα προσέξει στο Μουσείο "Βικτώριας και Αλβέρτου" στο Λονδίνο.
http://collections.vam.ac.uk/


Μια μαύρη tutu για τις ανάγκες του ρόλου της Οντίλ, του μαύρου Κύκνου, κόρης του κακού μάγου της παράστασης, που ενσάρκωσε η Φοντέυν το 1964 στη Βιέννη.


Ένα κοστούμι κεντημένο διακριτικά στο μπούστο με χρυσοκλωστές, που σχηματίζουν καμπυλόγραμμα σχέδια σε όλο το κορσάζ, με αραιά και πού, κάποιες πέτρες σαν δάκρυ, προφανώς για να μην εμποδίζεται η επαφή με τον παρτενέρ της χορεύτριας.


Καθόλου άκαμπτη και στημένη η τούλινη φούστα αλλά να γέρνει αέρινα στους γοφούς, αγκαλιάζοντας τις καμπύλες του σώματος της πρίμα μπαλαρίνας.


Επεξεργαζόμενη, θυμάμαι το κοστούμι αυτό, το μάτι μου έπεσε στην ταμπελίτσα με το όνομα του σχεδιαστή του, όνομα ικανό να γουρλώσω τα μάτια μου από την έκπληξη!

<<Νικόλας Γεωργιάδης>>!


Ρώτησα μια υπεύθυνη του Μουσείου που πηγαινοερχόταν στο διάδρομο με τη σιγουριά πως δεν θα ήξερε τίποτα γι'αυτόν, αφού εγώ που ήμουν ελληνίδα, πρώτη φορά διάβαζα το όνομά του!

Κι όμως, η γηραιά κυρία μου έδωσε αρκετές πληροφορίες για τον Γεωργιάδη, που δεν ήταν απλώς σχεδιαστής κοστουμιών, αλλά αρχιτέκτονας και ζωγράφος, με ανώτερες σπουδές στην Αμερική και την Ανώτερη Σχολή Καλών Τεχνών του Λονδίνου με ειδίκευση στη σκηνογραφία.Η βράβευσή του μάλιστα με την πρώτη θέση σε διαγωνισμό σχεδιασμού κοστουμιών για το θέατρο, ήταν η αιτία να ξεκινήσει η συνεργασία του με παραγωγούς μπαλέτου, όπερας και θεάτρου, ιδιαίτερα με τον σπουδαίο χορευτή, χορογράφο και καλλιτεχνικό διευθυντή των Βασιλικών Μπαλέτων Kenneth MacMillan....

Πόση ντροπή ένοιωσα που γνώριζα το όνομα του βρετανού καλλιτέχνη , αλλά όχι εκείνο του συμπατριώτη μου!!!
Τόσο, που δεν ομολόγησα στην φύλακα την καταγωγή μου!

Τεράστια, όπως μου είπε η καριέρα του, τού αποδόθηκε τιμητικά ο χαρακτηρισμός του "ποιητή των μπαλετικών κοστουμιών", συνεργάστηκε και με αστέρες του κινηματογράφου, όπως η Κάθριν Χέπμπορν...

Στη δική μου έρευνα, που ακολούθησε ανακάλυψα πως είναι ο μόνος σχεδιαστής που έχει τιμηθεί με το Σταυρό του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας για την προσφορά του στις τέχνες ενώ δυο δεκαετίες αργότερα έγινε δεκτός στην Ελληνική Ακαδημία Τεχνών.

Η εμπνευστική δημιουργία του με τις αστραφτερές πούλιες, το χρυσό γαϊτανάκι και τη λεπτοδουλεμένη δαντέλα λάμπρυνε τη μεγάλη, φωτεινή και αέρινη Μαργκότ Φοντέυν, μα και κείνη φορώντας το, ιδρώνει τις αισθήσεις μας με τη λυρική και αρμονική κίνησή της!
Η μαγεία του χορού της  μετουσιώνεται σε συγκίνηση και χείμαρρο αισθήσεων ενσαρκώνοντας τη ρομαντική ηρωίδα, Οντίλ!

Η ανυπέρβλητη μουσική του Τσαϊκόφσκυ παίρνει άλλη διάσταση όταν φοράς πουέντ από χρυσάφι, που ακούν στο όνομα Μαργκότ Φοντέυν!
Βάφεται σ' όλα τα χρώματα της ίριδας από τις αιθέριες, αβρές κινήσεις της, την υψηλού επιπέδου τεχνική της, την ευγένεια και τη χάρη που αποπνέει κάθε μορφασμός και ανάσα της!



(Στο βίντεο που ακολουθεί παρακολουθούμε την 3η πράξη από τη Λίμνη των Κύκνων με το χορό στο πριγκιπικό παλάτι σε εξέλιξη και την Οντίλ να εμφανίζεται στο 0:45 προκειμένου να εξαπατήσει τον πρίγκιπα Σίγκφριντ, ως έχουσα τη μορφή της αγαπημένης του, Οντέτ. Παρτενέρ της Φοντέυν, ο θρυλικός Νουρέγιεφ και η πρίμα μπαλαρίνα φορά το περίτεχνο χειροποίητο κοστούμι του σχεδιαστή συμπατριώτη μας, Νικόλα Γεωργιάδη…)

Άλματα, ζετέ, ανάλαφρα pas de chat και pas de cheval, πιρουέτες και λοιπές ακροβατικές κινήσεις δεξιοτεχνίας συναρπάζουν με την ακρίβεια, τη χάρη, τη λεπτότητα και την αρμονία τους!!!
Παρακολουθείς εκστασιασμένος και μένεις έκθαμβος από την ψευδαίσθηση πως αψηφώνται οι νόμοι της βαρύτητας!!! 

"H Λίμνη των Κύκνων-Πράξη ΙΙΙ": Φοντέυν-Νουρέγιεφ






Saturday, 20 February 2016

"To ραντεβού μου μ'έναν οκτάχρονο"



Λονδίνο 27 Γενάρη. Πόσο άδειο το σπίτι!
Το σχολικό μόλις είχε πάρει τον εγγονό μου για το σταθμό και τα παιδιά μου είχαν φύγει για τις δουλειές τους.

Το αεροπλάνο χτες, είχε προσγειωθεί στο Χίθροου μεταμεσονύκτια.
Δεν είχα κοιμηθεί πολλές ώρες γι’αυτό και τα μάτια μου έτσουζαν.
Ο εθισμός μου στην καφεΐνη υπαρκτός.Χρειαζόμουν επειγόντως ένα καφέ…

Ήταν όμως 27 Γενάρη κι έτσι, όπως το είχα συνεννοηθεί απ’ την Ελλάδα θα τον πίναμε παρέα με τον οκτάχρονο σ’ έναν όμορφο χώρο, με έντονη τη σφραγίδα της βρετανικής λεπτότητας, όπως απαιτούσε και το στυλ του μικρού μας φίλου.

Κατεβήκαμε στο μετρό και σε λιγότερο από 25 λεπτά βγαίναμε στη Sloane Square...


Η ώρα κόντευε εννιά κι οι περαστικοί πηγαινοέρχονταν με ομπρέλες στα χέρια μιας και είχε αρχίσει να ψιλοβρέχει.
Το κρύο σε σχέση με την Ελλάδα των τελευταίων ημερών ήταν εντονότερο, έτσι τυλίχτηκα δυο φορές με το μάλλινο κασκόλ και τράβηξα το σκουφί που ήδη φορούσα, καλύπτοντας  τ’ αυτιά.

Πήραμε το δρόμο απ’ αριστερά της πλατείας.

Bρισκόμασταν στην καρδιά του Λονδίνου, στα σύνορα του Τσέλσυ με την Belgravia, μια συνοικία αριστοκρατών, που μέχρι σήμερα διατηρεί την κομψότητα και την αίγλη της.

Ο δρόμος τώρα δεν είχε κίνηση, χάζευα τα περίτεχνα διώροφα και τριώροφα σπίτια με το κόκκινο τούβλο και τις περίτεχνες προσόψεις.
Το μουντό του καιρού ενίσχυε το πλάνο της αλλοτινής εποχής που πρωταγωνιστούσαν…

Ήταν η οδός με τις  πινακοθήκες και τα παλαιοπωλεία, που μόλις άνοιγαν.
Καλλιτεχνικό και ατμοσφαιρικό το ύφος τους.



Kι οι ανθοοσμές όμως, ευχάριστες και χαρακτηριστικές, καθώς οι ανθοπώληδες είχαν βγάλει στα πεζοδρόμια τη μυρωδάτη πραμάτεια τους μοναδικά ρομαντικά, όπως οι άγγλοι γνωρίζουν, στολισμένη!

Πολύχρωμα, μικρά γλαστράκια, σιδερένιοι κουβάδες και ποτιστήρια με σπόρους και χαριτωμένα πορτοκαλάκια-νάνους…





Η καρότσα από μια παλιά άμαξα φορτωμένη με  κρεμμύδια από ζουμπούλια και κυκλάμινα και στον τοίχο κρεμασμένο ένα τεράστιο στεφάνι, φτιαγμένο λες, να στεφανώσει το παιδί-θαύμα και να το δοξάσει για όσα μεγάλα και ωραία χάρισε στη μουσική της ανθρωπότητας.

Στρίψαμε δεξιά και βγήκαμε στην Pimlico Road.

Στο βάθος, το βλέμμα αγνάντεψε την εκκλησία του Αγίου Ιακώβου.
Οι καμπάνες της σιωπηλές, υποκλίνονταν σεβαστικά με τη σιωπή τους αυτή, στο μουσικό μεγαλείο του οκτάχρονου που σε λίγο θα συναντούσα στο σημερινό ραντεβού μου.

Η εξώπορτα του απέναντι από το ναό, λευκού γωνιακού κτίσματος, ανοιγόκλεινε συνεχώς.


Ήταν το "Orange", μια μάλλον Βικτωριανής εποχής αρχιτεκτονική κατασκευή, που ο επάνω όροφος λειτουργεί ως πανδοχείο, ενώ το ισόγειο φιλοξενεί μια υπέροχη σοκολατερί, κομψή, που αποπνέει έντονα τη μεγαλοπρέπεια της αλλοτινής δόξας της.

Η διακόσμησή της, μιας κάποιας ηλικίας,  σκόπιμα ξεπερασμένη, με τους ξεθωριασμένους, «αναξιοπαθούντες» τοίχους της να φιλοξενούν παλιές γκραβούρες και vintage αγγλικές, ταξιδιωτικές αφίσες…



Τα πατώματα ξύλινα, το ίδιο και τα μικρά τραπεζάκια.
Ο χώρος δεν είναι ενιαίος, αφού και μετά την ανακαίνιση διατηρήθηκαν οι τρεις μεμονωμένες σάλες.

Προχωρήσαμε στο βάθος και πιάσαμε το τραπέζι δίπλα στο τζάκι, φυσικά, ως κρυουλιάρηδες, μη συνηθισμένοι στις θερμοκρασίες του βορρά.


Ο ψυχρός άγγλος, πλην ευγενής, σερβιτόρος, ήρθε για παραγγελία…

Παραγγείλαμε φουλ πρωινό. Ο Τάκης, μια ομελέτα με λουκάνικα chorizo, και νόστιμες πατατούλες Κορνουάλης, κατσικίσιο τυρί, κίτρινο παντζάρι και κάπαρρη…
Εγώ, ως λάτρης των γλυκών, ταλαντευόμουν ανάμεσα σε μια βελούδινη πανακότα και μια κρεμώδη πουτίγκα καραμέλας.



Εκουσίως και προς τέρψιν μου, αναποφάσιστη, παρήγγειλα και τα δυο μαζί με ένα ποτήρι φρέσκο χυμό φρούτων και φυσικά μια κούπα αχνιστό καφέ με γάλα, που ήδη, για τα δικά μου δεδομένα, είχε καθυστερήσει τα μάλα...

[...]

Άφησα τον Τάκη αραχτό στο βελούδινο καναπεδάκι με τα ξύλα στο τζάκι και τον τριγμό τους να του κρατούν συντροφιά και γω βγήκα να συναντήσω τον οχτάχρονο φίλο μου καθώς από το παράθυρο της σοκολατερί πρόσεξα πως οι σταγόνες της βροχής είχαν απομακρυνθεί.




Πέρασα το δρόμο ελέγχοντας απ’αριστερά. Ευτυχώς ο ηλικιωμένος οδηγός είχε σταματήσει έγκαιρα, καταλαβαίνοντας μάλλον πως ήμουν ξένη και συνηθισμένη στην δεξιά οδήγηση.
Μόλις αντιλήφθηκα τη γκάφα μου, χαμογέλασα στον κυριούλη, από αμηχανία(είχα ντραπεί ελαφρώς), κάτι που ξέχασα αίφνης όταν βρέθηκα στη μικρή τριγωνική πλατεία…


Ο γλυκύτατος νεαρός ήταν εκεί και με περίμενε.
Ντυμένος σύμφωνα με την περίσταση.Εορταστικό το ένδυμα, γιλέκο, μακρύ μεσάτο σακκάκι μάλλον από ακριβό ύφασμα, το παντελόνι μέσα στις μπότες, ως ευγενής ιππότης, το δεξί χέρι στη μέση κρατούσε το μαγικό δοξάρι και το αριστερό το σώμα του βιολιού ακουμπισμένο στον ώμο και σ’ετοιμότητα να ηχήσει άμα τη εμφανίσει μου!

Ύψωσα το κεφάλι μου.Χαμογέλασα και καλημέρισα το μικρό Βόλφγκαγκ-Αμαντέους.
Αν και μόλις οκτώ χρονών φαινόταν να έχει αυτοπεποίθηση.
Μάλλον εγώ τα είχα χαμένα κι ας ήμουν μεγαλύτερή του!
Εχω την εντύπωση πως κατάλαβε την αμηχανία μου, γι’αυτό πήρε το λόγο.

"Καλημέρα σας, ωραία μου κυρία", είπε.
Μεγάλη μου τιμή, που μια μέρα ξεχωριστή για μένα, τη μέρα των γενεθλίων μου, κάνατε τον κόπο να φτάσετε ως εδώ μόνο και μόνο για να με συναντήσετε…
Βρίσκομαι, στο Λονδίνο τον τελευταίο χρόνο, στα πλαίσια μια μεγάλης μουσικής περιοδείας με τον πατέρα και τη  Νάνερλ, την αδερφή μου.
Το Λονδρέζικο κοινό είναι αρκετά ενθουσιώδες, όπου κι αν έχω μέχρι τώρα εμφανιστεί και με χαροποιεί αφάνταστα αυτό, καθώς όλοι επευφημούν το ταλέντο και τη δεξιοτεχνία μου!
Πριν μερικές εβδομάδες ήμουν καλεσμένος του βασιλιά Γεωργίου…Φημισμένος για τις τρέλες και τις παλαβομάρες του -όπως ακούω από πολλούς που μιλούν μπροστά μου ελεύθερα καθώς είμαι παιδί και νομίζουν πως δεν καταλαβαίνω- όμως φιλότεχνος και με ιδιαίτερη αδυναμία στη μουσική μου, που την παρομοιάζει με μεθυστικού αρώματος λουλούδια, καθώς θα πρέπει να σας ενημερώσω πως αγαπά ιδιαιτέρως τους κήπους και τα φυτά.
Με τίμησαν μάλιστα όχι μόνο με την πρόσκληση στο παλάτι, αλλά με την αποδοχή να συνοδεύσω στο τραγούδι της την μεγαλειοτάτη βασίλισσα Σαρλότ Σοφία αυτοσχεδιάζοντας σε μια άρια του Χαίντελ!

Καταχάρηκα, που εκτός από τη «βασιλική φωνή», που έτσι κι αλλιώς όλοι θα κολάκευαν, μίλησαν ένθερμα για την άνεσή μου στο συντονισμό, αλλά και τη μελωδική γραμμή, που ακολούθησα!
Όλοι, και σας γνωστοποιώ πως το Λονδρέζικο κοινό είναι δύσκολο, χειροκροτούσαν με ενθουσιασμό και επαναλάμβαναν πως δίκαια κατέχω τον τίτλο του «παιδιού-θαύματος»!

Το σπίτι μου βρίσκεται λίγο πιο κάτω, στην Ebury… Θα θέλατε να σας προσφέρω ένα τσάι;
Είναι η ώρα του και τόσους μήνες στο Λονδίνο, οι μεγάλοι της οικογένειας υιοθέτησαν αυτή τη βρετανική συνήθεια…
Δεν θ’αργήσουμε και όση ώρα εσείς θα απολαμβάνετε το ρόφημά σας, εγώ θα σας κρατώ συντροφιά παίζοντας τσέμπαλο.
Ευκαιρία ν' ακούσετε και τα μοτίβα για την πρώτη συμφωνία μου.Την ολοκλήρωσα πριν λίγες μέρες. 
Το προηγούμενο διάστημα που ο πατέρας ήταν άρρωστος κι έπρεπε να επικρατεί ησυχία στο σπίτι, δεν άγγιζα διόλου το πιάνο!
Αδιανόητο όμως, κι ανέφικτο  να απομακρυνθώ από αυτό που λατρεύω τόσο…Έτσι, έπεσα με τα μούτρα στη σύνθεση. 
Προσέξτε το δεύτερο μέρος της, ένα αντάτζιο, έμπνευση απ’το μουντό, βρετανικό ουρανό…, που υπογραμμίζεται με τις τέσσερις νότες από τα γαλλικά κόρνα.
Οι αρμονίες και η αντιστικτική δομή της ακολουθήθηκε σύμφωνα με τη μελέτη μου πάνω στα έργα του Γιόχαν Κρίστιαν Μπαχ, του γιου του μεγάλου γερμανού Μπαχ, που διαπρέπει στο Λονδίνο στην εποχή μας, αν γνωρίζετε!
Μάλιστα, είχα την τύχη να τον συναντήσω και να συνομιλήσω μαζί του πάνω σε θέματα μουσικής!

Θα σας αποκαλύψω ένα μυστικό…Είμαι περήφανος γι'αυτή την πρώτη μου απόπειρα να γράψω ένα έργο συμφωνικό!
Ο μπαμπάς Λεοπόλδος έχει τις ενστάσεις του, βέβαια…Τη βρίσκει αφελή στη δομή, με αρκετά λάθη στη θεωρία της μουσικής, σε κάποια σημεία της επίσης λανθασμένη αρμονικά, και με μελωδία, παιδαριώδη…
Ναι, είμαι μουσικό ταλέντο, όμως ξεχνά μερικές φορές πως είμαι μόλις οκτώ χρονών! 
Τέτοιες στιγμές, αναρωτιέμαι πως θα ήταν η ζωή μου αν ήμουν και γω όπως τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας μου…"

Ο Βόλφγκαγκ κατέβηκε απ’το βάθρο της Orange Square. Τον ακολούθησα.
Μετά από καμμιά τριανταριά βήματα φτάσαμε στο σπίτι της οδού Ebury.


Στο Νο 180 βρισκόταν το σπίτι που έμεναν οι Μότσαρτ.

Στην είσοδο δυο δάφνες, μια αριστερά και μια δεξιά, μάς καλωσόρισαν.

Ο μικρός στράφηκε προς το μέρος μου.
Έσκυψε ελαφρά τείνοντας το δεξί του χέρι μπρος και δεξιά, προκειμένου ευγενώς να με οδηγήσει στην είσοδο.

Ζητούσε να προηγηθώ εγώ, και ν’ακολουθήσει εκείνος, τηρώντας τους καλούς τρόπους του.
Ως ευγενής κι αριστοκράτης, η συμπεριφορά του!Κι ήταν μόλις οκτώ!

[...]



Έπινα το τσάι μου και τον άκουγα να παίζει με την άνεση και την αυτοπεποίθηση ενός μεγάλου σε ηλικία εκτελεστή!
Αφέθηκα…σε κείνο το ανάλαφρο πέταγμα της μουσικής του, που μεταμορφωνόταν αίφνης σε βαθύ αφουγκρασμό της ψυχής!
Σαν να βλέπεις τα συναισθήματα μέσα από ένα μικροσκόπιο…
Η άκρατη χαρά κι ύστερα ένα επίμονο παράπονο…Κι όλα δοσμένα με μια αρμονία και μια ευφροσύνη ακατανόητη!

-Περασμένες δώδεκα!Θα γυρίσουμε, Ελπίδα;

Η φωνή του άντρα μου, διέκοψε τις μουσικές σκέψεις.
Το νοερό ραντεβού με τον οκτάχρονο Μότσαρτ που σήμερα 27 Γενάρη του 2016 γιόρταζε τα 260ά γενέθλιά του, είχε λάβει τέλος.
Είχα περάσει σχεδόν δυο ώρες δίπλα στο μπρούτζινο άγαλμά του.
Την 1η συμφωνία του, εμπνεύστηκε και συνέθεσε στο σπίτι της οδού Ebury, κάτι που το θυμίζει μια αναμνηστική πλάκα στον εξωτερικό τοίχο του:

"…composed his first Symphony here in 1764"



Ήταν όμορφο αυτό το κρύο πρωινό με το ταξίδεμα στο χωροχρόνο  του  μικρού Μότσαρτ!
Η Μοτσάρτεια έμπνευση σήμερα υμνούσε τη χαρά της ζωής με ένα τρόπο μαγικό!
Οι νότες της πρώτης Συμφωνίας, ένα όμορφο και χαρούμενο παιχνίδι, που οι κανόνες του ήταν κράμα παιδικής αφέλειας και ώριμης μουσικής σκέψης!
Το παιχνίδι των αντιθέσεων, εντονότατο!
Το ήσυχο εναλλασσόταν με το ταχύ, και το ζωηρό με το ήπιο…


Ο καλλιτέχνης, που άφησε βαθιά το χνάρι του στην μουσική, που αγκάλιασε την τέχνη του ολόπλευρα,  με απίστευτη χάρη και κομψότητα!


Αυτός ήταν ο Μότσαρτ!
Εκείνος, που  έβλεπε πάντα τον κόσμο μέσα από το πρίσμα των συναισθημάτων ενός παιδιού!
Κι αυτή θα είναι πάντα η μεγαλοσύνη του!







H Συμφωνία αυτή έκανε πρεμιέρα  ένα χρόνο μετά τη σύνθεσή της μια μέρα σαν τη σημερινή.
Το ημερολόγιο έγραφε 21 Φεβρουαρίου 1765.




Monday, 15 February 2016

"Through A Window"




Έξω βρέχει...
μέσα απ' το παράθυρο ταξιδεύω στις σκέψεις...
στο κυκλάμινο που αντέχει ανθισμένο στη γλάστρα...
άλικο, έχει συλλέξει όλο το αίμα μιας πληγωμένης καρδιάς...

Έξω βρέχει...
μέσα από το παράθυρο κρουνοί καταιγίδας μουσκεύουν το είναι μου...
μα οι στοχασμοί συνεχίζουν να ψάχνουν μια ρωγμή ελπίδας για ένα καλοκαίρι...  
έναν ήλιο ποθώ στο φως του ν' ακουμπήσω.

Έξω βρέχει...
μέσα απ 'το παράθυρο οι λογισμοί,
λεύτεροι γλάροι σ'ομορφιές και θαύματα,
με βγάζουν στ'ανοιχτά...   ν 'αποθεώσω ό,τι αγαπώ!

Έξω βρέχει...
μέσα από το παράθυρο νοιώθω τις βρόχινες στάλες,
που δίνουν έμπνευση να πετύχω ανάταση,
να δω το "διάφανο", τ' αληθινό,    του κόσμου τούτου.

Έξω βρέχει ...
μέσα απ 'το παράθυρο δυο χέρια νοερά μ' αγγίζουν.
Μια αγκαλιά ζεστή...γεμάτη ανόθευτη αγάπη,
αλήθειας φιλιά...

Έξω βρέχει, μα ο ήλιος σπέρνει στην καρδιά φωτιά.
Έξω βρέχει...μέσα από το παράθυρο, το πιάνο μελαγχολεί...
σε πλάθω με τη φαντασία μου.
Ώρα, από νότες υγρές...σε λέω ομορφιά από πικραμύγδαλο.

Έξω βρέχει...
μέσα από το παράθυρο ακολουθώ τους λυγμούς της μουσικής,
λυγμούς, που μέσα τους δε θα πάψει να υπάρχει ποτέ ο παράδεισος.

Έξω βρέχει...
μέσα από το παράθυρο ανασαίνω τους ήχους της...
σε μια πνοή που δεν εμφιαλώνεται!

Κοιτώ ψηλά...ο ουρανός τελικά δεν έχει έν' άστρο μόνο!  

@Ε.Ν - 15/2/2014



John Sokoloff - "Through A Window"   
(αφιερωμένο στη νιότη, που με το βλέμμα ψάχνει μέσα απ'το παράθυρο, τον έρωτα του έξω κόσμου)


Έχει δημοσιευτεί στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

Sunday, 14 February 2016

"Με έμπνευση το φρενοκλόπο Έρωτα του Ερμιτάζ"


Aχ, ο  Έρωτας, ο θεός της αγάπης, αυτή η πολυποίκιλη προσωπικότητα ...
Η σημερινή γιορτή του φτερωτού αγίου, μου’ φεραν στο νου ένα γλυπτό, πραγματικό αριστοτέχνημα, που θαύμασα το περασμένο καλοκαίρι  στο Μουσείο Ερμιτάζ, στην Αγία Πετρούπολη!!
Ένα δημιούργημα που προξενεί έντονο θαυμασμό σ' όποιον το αντικρύζει...

"Ο Έρως βγάζοντας το αγκάθι από το πόδι της Αφροδίτης"  
(Pietro Tenerani)



"Εν αρχή ην το Χάος" κατά τον Ησίοδο.
Ο Έρωτας θεωρείται ως ένας θεός που γεννήθηκε την ίδια εποχή με τη Γη βγαίνοντας απευθείας από το αρχικό Χάος. Τρία στοιχεία συνυπάρχουν, το Χάος, η Γαία και ο Έρωτας.
Ο Έρωτας δε γεννά, αλλά ενθαρρύνει και διευκολύνει τη γέννηση και τη δημιουργία.
Στις Θεσπιές λατρευόταν με τη μορφή μιας ακατέργαστης πέτρας.
Ή ακόμη ο Έρωτας γεννιέται από το αρχέγονο Αυγό, αυτό το Αυγό που γέννησε η Νύκτα και του οποίου τα δύο μισά χωρισμένα σχηματίζουν τη Γη και το κάλυμμά της, τον Ουρανό.
Ο Έρωτας όμως, παραμένει πάντοτε μία κυρίαρχη δύναμη του Κόσμου.
Το θέμα αυτό το εκμεταλλεύτηκαν συγγραφείς , φιλόσοφοι και ποιητές.
Στο Συμπόσιο του Πλάτωνα, δια στόματος Διοτίμας ο Έρωτας είναι ένας «δαίμονας», μεσολαβητής ανάμεσα στους θεούς και τους ανθρώπους. 
Γεννήθηκε από την ένωση του Πόρου και της Πενίας, μέσα στον κήπο των θεών, έπειτα από ένα μεγάλο δείπνο, στο οποίο είχαν προσκληθεί όλες οι θεότητες. 
Σ' αυτή του την καταγωγή οφείλει μερικά ιδιάζοντα χαρακτηριστικά: στην αναζήτηση πάντοτε του αντικειμένου του ως Πενία ξέρει πάντοτε να επινοεί έναν τρόπο, για να φτάσει στο σκοπό του ως Πόρος. 
Ο Έρωτας είναι μια δύναμη διαρκώς ανικανοποίητη και ανήσυχη.

"Κι η πεθυμιά του έρωτα σφίγγοντας τη καρδιά
σα σύννεφο πελώριο μου τύλιξε τα μάτια
κι έκλεψεν απ’ τα στήθια μου τη πιο γλυκιά πνοή. "
 (Αρχίλοχος-Ερωτικό ποίημα, 690 π.Χ.)

Οι μυθογράφοι, όπως διακρίνουν διάφορες Αφροδίτες, έτσι διακρίνουν και περισσότερους Έρωτες.
Τον θέλουν γιο της Ειλείθυιας ή της Ίριδας ή του Ερμή και της χθόνιας Άρτεμης ή, του Ηρακλή και της ουράνιας Αφροδίτης.
Ένας άλλος Έρωτας, που ονομάστηκε Αντέρως (Αντίθετος Έρως), είχε γεννηθεί από τον Άρη και την Αφροδίτη, την κόρη του Δία και της Διώνης...ένα τρίτος Έρωτας ήταν ο γιος του Ερμή και της Άρτεμης, κόρης του Δία και της Περσεφόνης, και αυτός είναι ειδικά ο φτερωτός θεός, ο οικείος των ποιητών και των γλυπτών.

Η Σαπφώ,τυραννισμένη από τον έρωτα της γράφει...:

"Σαν άνεμος μου τίναξε ο έρωτας τη σκέψη,
σαν άνεμος που σε βουνό βελανιδιές λυγάει.
Ήρθες, καλά που έκανες, που τόσο σε ζητούσα,
δρόσισες την ψυχούλα μου, που έκαιγε ο πόθος..."

Σιγά-σιγά κάτω από την επίδραση των ποιητών ο θεός Έρωτας πήρε την παραδοσιακή του φυσιογνωμία. 
Τον παρουσιάζουν σαν ένα παιδί συχνά φτερωτό, που του αρέσει να φέρνει την ταραχή στις καρδιές. Ή τις πυρπολεί με το δαυλό του ή τις πληγώνει με τα βέλη του.
Ο Έρωτας εμφανιζόταν σε πολλές αναπαραστάσεις, κυρίως με τη μορφή που τον παρουσίασαν αργότερα και οι Ρωμαίοι, ως φτερωτό μωρό με βέλη στα χέρια.
Σύμφωνα πάλι με το μύθο, ο Έρως έχει δυο ειδών βέλη: τα χρυσά με φτερά περιστεριών και άλλα με φτερά κουκουβάγιας.

Τα βέλη με τα φτερά των περιστεριών είναι αυτά που έριχνε στις καρδιές των θνητών και αθανάτων, ώστε να διεγείρει τα ερωτικά συναισθήματα.Σημαδεύει και με φόρα αφήνει την αιχμηρή σαΐτα του...

"Ο δαμαστής ο Έρωτας
κι η πορφυρή Αφροδίτη,
μαζί σου παίζουν βασιλιά
κι οι μαυρομάτες Νύμφες.
Σε σένα που συχνά γυρνάς
στις πιο ψηλές βουνοκορφές,
ευλαβικά προσπέφτω.
Την προσευχή μου εισάκουσε
κι έλα κοντά σε μένα,
για να γενεί ό,τι ζητώ..."
 (Ανακρέων-Ερωτικό ποίημα,  550π.Χ.)

Οι επεμβάσεις του είναι αναρίθμητες. 
Επιτίθεται εναντίον του Ηρακλή, του Απόλλωνα, που τον είχε κοροϊδέψει ως τοξότη, εναντίον του ίδιου του Δία, της μητέρας του και φυσικά στους ανθρώπους.
Αγαπημένο θέμα των καλλιτεχνών, κάτω από το φαινομενικά αθώο παιδί μαντεύουμε τον ισχυρό φρενοκλόπο θεό, που μπορεί ανάλογα με τη φαντασία του, να προξενήσει φριχτές πληγές...κι ας τον βλέπουμε στο γλυπτό του Τενεράνι να προσπαθεί να απαλύνει τον πόνο από την Αφροδίτη βγαζοντά της απ'τη φτέρνα το οδυνηρό αγκαθάκι  ο τοξαλκής, χρυσομάλλης άγγελος...
Αυτός, περιμένει εκεί ...να μας δει να βουτάμε στη δική του θάλασσα, την κοκκινοβαμμένη...
Αυτός φρενοκλόπος, πόσους στο πέρασμά του γεννάει στεναγμούς!!!


"Έρωτες υπέρ μεν άγαν
ελθόντες ουκ ευδοξίαν
ούδ' αρετάν παρέδωκαν
ανδράσιν...

Έρωτα εσύ, με περισσή
όταν λαβώνεις δύναμη...
μηδ’ όνομα καλό από σε
μηδ’ αρετή μπορεί να βγει..."


Τρομερός λαβωματής, αυτός ο έρωτας!
Πόσο όμορφα ο χορός εξυμνεί αυτή τη δύναμη του γιου της Αφροδίτης, στο β'  στάσιμο στη Μήδεια του Ευριπίδη!
Ξεχωριστά και απερίγραπτα έχει μελοποιηθεί από τον Μάνο Χατζιδάκι στο "Μεγάλο Ερωτικό" με κείνη την καταιγιστική αλλαγή του ύφους και της ρυθμικής αγωγής, που απ'το ελεγειακό, αργό και θλιμμένο αντάτζιο μετουσιώνεται σε μεγαλοπρεπές, ζωντανό και γεμάτο δύναμη λαϊκό ζεϊμπέκικο...



Ευγενής και γλυκός ο Ψαριανός, αυθεντικός και με υγρασία στη φωνή συντελεί στο Χατζιδακικό "θαύμα", που φτιάχνει ένα ερωτικό τραγούδι που αγγίζει από τον πιο λαϊκό που λειτουργεί με το συναίσθημα άνθρωπο, μέχρι εκείνον,  που αναζητά τη διανόηση ακόμα και στην ακρόαση...






ΠΗΓΕΣ : "Λεξικό της ελληνικής και ρωμαϊκής μυθολογίας" Grimal, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ," Music and Musicians in Ancient Greece" Anderson, Univescity of Cambridge


Saturday, 13 February 2016

"Ακράτα, Φλεβάρης 2016"





Ούτε γαλάζιο...ούτε πράσινο το χρώμα της θάλασσας.

Θολό, σκοτεινό κι άγριο των κυμάτων το ροχαλητό...

Κι εγώ, καφέ ρουφώντας, ν' αγναντεύω...

To βλέμμα υπηρέτης, στη μανιώδη κίνηση με τα τόσα χρώματα.

Κραυγές, οι άσπροι, υδάτινοι αφροί σε προπατορικό αμάρτημα...

κι ο μανιασμένος άνεμος, σ' έριδα με το βράχο και το κύμα...


Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό iporta.gr

Friday, 12 February 2016

Πάβλοβα, ο ωραιότερος Κύκνος στη μπαλετική ιστορία!


Με μια οπτασία αιθέρια έρχεται η καλημέρα μου!
Η Άννα Πάβλοβα γεννήθηκε σαν σήμερα 12 Φεβρουαρίου του 1881.
Μια οπτασία του χορού!
Ο ωραιότερος Κύκνος στην ιστορία του μπαλέτου!
Αιθέρια κι αέρινη, σα το λευκό φτερωτό πουλί, που κυλά στα ήρεμα νερά της λίμνης...

Έγινε θρύλος με τον τρόπο που ερμήνευσε τον ρόλο αυτό, που χορογράφησε ο Mikhail Fokine πάνω στη μουσική του Σαιν Σανς.
Ευελιξία, έκφραστικη δυναμη , αρμονία, χάρη και λεπτότητα ήταν τα όπλα στη φαρέτρα της μεγάλης χορεύτριας!
Χάρμα οφθαλμών κάθε της κίνηση!

Στην πρόσοψη του σπιτιού της στην Αγία Πετρούπολη, στο νούμερο 5 της Italyanskaya ulitsa (του δρόμου των Ιταλικών Κήπων) έχει τοποθετηθεί μια αναμνηστική πλάκα με το όνομα και το ανάγλυφό της:




















Το 1912, η Πάβλοβα έφυγε από τη Ρωσία και μετακόμισε στο Λονδίνο, όπου έζησε για το υπόλοιπο της ζωής της.

Εκεί ίδρυσε μια σχολή χορού, ασκώντας  μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη του Βρετανικού μπαλέτου.


Oι Άγγλοι τη λάτρεψαν τόσο, που όταν θα άνοιγε το περίφημο Victoria Palace Theater, στον τρούλο του τοποθέτησαν ένα επίχρυσο άγαλμά της με μια κλασική φούστα σε θέση Arabesque.
Aν περάσετε ποτέ από κει, στρέψτε το κεφάλι σας στον ουρανό, ανασηκώστε το χέρι και στείλτε της έναν αβρό χαιρετισμό…

Τα εκφραστικά μάτια της, το χλωμό οβάλ πρόσωπο που περιβαλλόταν από τα σκουρόχρωμα μαλλιά, το κομψό, λεπτεπίλεπτο κορμί, η αέρινη κίνηση των χεριών, ακόμα και στις καθημερινές κινήσεις, η σχεδόν θρησκευτική αφοσίωση στην τέχνη της, δεν μπορούσαν να αφήσουν ασυγκίνητους τους βρετανούς, που πάνω της εντόπισαν μια θεά του μπαλέτου.


Ο "Κύκνος"  του Σαιν Σανς από το "ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΩΝ ΖΩΩΝ" είναι μια πραγματικά εμπνευσμένη σύνθεση!
To ρομαντικό σόλο του τσέλου που περιγράφει την αργή κίνηση του κύκνου πάνω στα νερά της λίμνης είναι από τις πιο αγαπημένες μελωδίες!
Μια μελωδία ρέουσα,που αντανακλά τέλεια την ευγενική κίνηση του κύκνου στα γαλήνια νερά!
Η συνοδεία του πιάνου κυματιστή συμπληρώνει την ειδυλλιακή εικόνα.

Η προσέγγιση της Πάβλοβα προκαλεί ρίγη και τόνους ανατριχίλας!!!
Η πρίμα μπαλαρίνα καταθέτει και το τελευταίο μόριο της ψυχής της!
Κλείνεις τα μάτια και βλέπεις μπροστά σου το απαλό, βελούδινο κύλισμα του κύκνου στα ήσυχα νερά...μέχρι τον τελευταίο χτύπο της καρδιάς του, που γέρνει κι αφήνεται σπαρακτικά…


Πριν πεθάνει ζήτησε να ντύσουν τη σορό της σαν κύκνο και να παίζουν τα βιολιά της ορχήστρας τον Θάνατο του Κύκνου...


Wednesday, 10 February 2016

«Ρινάλντο και Αρμίντα», Hayez και Sarti


                      «Rinaldo e Armida», Francesco Hayez-Accademia of Venice 

Είναι τελικά μεγαλόπρεπη…κι η πιο ιδανική!
Γιατί μας  ανυψώνει, μας τοποθετεί κάπως ψηλότερα απ’όλες τις μικρόψυχες αντιπαλότητες, απ’όλες τις οδυνηρές ρήξεις, τις γελοίες αναμετρήσεις, τις αντιθετικότητες και τα ξεσπαθώματα της σύγχρονης καθημερινότητάς μας.

Χωρίς τέχνη η ζωή θα ήταν ακατανόητη, άσχημη κι ανυπόφορη, δε νομίζετε, φίλοι μου;

Τα πάντα ρει…περνούν και φεύγουν, η Τέχνη μένει μοναχά κι όλα εκείνα τα συναισθήματα που δημιουργούν την πλήρωσή σου, το άπαν σου!
Τα πάντα περνούν και φεύγουν.
Η τέχνη όμως, αθάνατη….μια διαρκής παρουσία…αέναη στο ατέρμονο σύμπαν!
Διαρκής…αιώνια…
Παρήγορη σκέψη, ανακουφιστική κι ελπιδοφόρα…

Η καληνύχτα μου έρχεται με έναν ιταλό ζωγράφο της ρομαντικής περιόδου, που οι εικαστικές συνθέσεις του ξεχωρίζουν για τα μυθολογικά και ιστορικά, κυρίως, θέματα.

Ο Φραντσέσκο Χάγιεζ γεννήθηκε σαν σήμερα 10 Φεβρουαρίου 19791.
Eπίσης μεγάλη αδυναμία φαίνεται να είχε στις ερωτικές σκηνές, που αναδύουν μεθυστικό ερωτισμό και αισθησιακή αύρα.

Το έργο του «Ρινάλντο και Αρμίντα»  εμπνέεται από την ηρωίδα του έργου του Τορκουάτο Τάσσο «Απελευθερωμένη Ιερουσαλήμ», τη μάγισσα, Σαρακηνή Αρμίδα, που αποπλανά τον ιππότη, σταυροφόρο Ρινάλντο και τον παρασύρει στους περίφημους κήπους της, συνώνυμοι των κήπων της ηδονής.

Είναι έργο του 1814 και ολοκληρώθηκε μετά από κάποιες διορθώσεις, που πρότεινε στον Χάγιεζ ο Κανόβα, ο οποίος ήταν θαυμαστής του!
Το εικαστικό τιμήθηκε με πολλά βραβεία, ανάμεσά τους και το ύψιστο «Unita gratificazione» της Γαληνοτάτης Βενετίας.

Το θέμα της Αρμίδας και του Ρινάρδου έχει εμπνεύσει αριστουργήματα μουσικών έργων (Χαίντελ, Λουλυ, Μοντεβέρντι, Γκλουκ, Χάυντν, Ροσίνι κλπ), όμως απόψε προτείνω να απολαύσουμε μια διάσημη άρια  από το ομώνυμο δίπρακτο μουσικό δράμα του ιταλού Giuseppe Sarti, από τη Φαέντσα, στο έργο του οποίου είχε αδυναμία η Αικατερίνη η Μεγάλη της Ρωσίας και μάλιστα διετέλεσε αρχιμουσικός στην Αυλή της για κάποια χρόνια.

Η όπερα του Sarti εγκαινίασε και την Αίθουσα Μουσικής και Θεάτρου στο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης με τεράστια επιτυχία!

Επίσης, έχει καταγραφεί πως κάθε χορωδός αμείφθηκε με 10 ρούβλια (υψηλότατο ποσό για την εποχή) ενώ σε κάθε σολίστα, πλην της αμοιβής, προσφέρθηκε κι ένα ακριβό κόσμημα με πολύτιμους λίθους!
Η αυτοκράτειρα Αικατερίνη πλήρως ικανοποιημένη από την απόδοση των συντελεστών, αλλά κυρίως του Sarti, του πρόσφερε το υπέρογκο ποσό των 1200 ρουβλίων!!!


Πόσο σπουδαίο είναι τελικά η Τέχνη να εμπνέει, αλλά και να εμπνέεται από Τέχνη, φίλοι μου!!!

Tην άρια του Ρινάλντο, ρόλου γραμμένου για καστράτο, «Vedo l'abisso orrendo» από την πρώτη πράξη,  την απολαμβάνουμε απόψε από τη χαρισματική ρωσίδα μέτζο Maria Gortsevskaya:

Tα όνειρα βραδυπορούν απόψε...η ομορφιά της Τέχνης, μάς κρατά ξάγρυπνους...

Σας εύχομαι ένα βράδυ ήσυχο κι ονειρεμένο!






Sunday, 7 February 2016

«Dickens-Debussy …με διάθεση ειρωνίας, στα χέρια της Monique Haas…»




Είναι από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της Βικτωριανής Εποχής.
Ο άγγλος Κάρολος Ντίκενς, γεννήθηκε σαν σήμερα 7 Φεβρουαρίου του 1812  και είναι ο αγαπημένος συγγραφέας των παιδικών μας χρόνων, ο συμπαραστάτης των φτωχών, των ανήμπορων και των αδικημένων.

Ο διανοούμενος που με τη στάση και τις θέσεις που εξέφραζε μέσα από τα έργα του, μιλούσε στην καρδιά μας!

Τα μηνύματά του διαχρονικά, οι ιστορίες του συγκινούν κάθε ψυχή ευαίσθητη απέναντι στην αδικία, την απανθρωπιά, την ψυχική κακοποίηση!

Πολέμιος των ηθικολογικών κηρυγμάτων, τα οποία σατίριζε, όπως στα «Χαρτιά του Πίκγουικ Κλαμπ».

Σάμιουελ Πίκουικ/εικονογράφηση του βρετανού Kyd


Μέσα από το κωμικό των χαρακτήρων αλλά και το χαρακτήρα του πρωταγωνιστή Σάμιουελ Πίκγουικ, την αστεία του εμφάνιση (τον παρουσιάζει εύσωμο, κοντό, με χαρακτηριστικά γυαλιά…ένας πλούσιος, ηλικιωμένος, ο ιδρυτής του Pickwick Club) καυτηριάζει τα κοινωνικά έκτροπα, την ασφυκτική,  «ανθυγιεινή», μίζερη, σχεδόν αηδιαστική ζωή  της Βρετανίας της εποχής με τις τεράστιες κοινωνικές αντιθέσεις.

Τα σφάλματα και οι αμαρτίες δεν είναι μόνο ιδιότητες των ανθρώπων του λαού αλλά και όσων ασκούν εξουσία πάνω του, καταλήγει ο Ντίκενς…




Ο Κλωντ Ντεμπισί, θέλοντας να αποτίσει φόρο τιμής στους Μπαχ και Σοπέν, περί τη δεκαετία του 1910 γράφει μια σειρά πρελουδίων, συγκεντρωμένα σε δυο τόμους.

Όπως γνωρίζουμε, το πρελούδιο , ως φόρμα και σύμφωνα με την καλλιτεχνική φιλοσοφία της ρομαντικής  εποχής του Ντεμπισί, «απαιτούσε» από το δημιουργό να φέρει στο νου του μια συγκεκριμένη σκηνή ή  εικόνα...
Ο Ντεμπισί για να μην καθοδηγεί όμως εξ αρχής τη φαντασία του ακροατή, τοποθετεί εντέχνως τον τίτλο κάθε πρελουδίου στο τέλος του.


www.onlinesheetmusic.com

Το 9ο  από τα «Préludes, Book II» είναι εμπνευσμένο από το «Πίκγουικ Κλαμπ» του Κ.Ντίκενς.
Με μια ειρωνική διάθεση, επικρίνει το «δήθεν», γι’αυτό και το πρελούδιο αρχίζει με ένα «δήθεν σοβαρό» ύφος, με το πιάνο να εκτελεί σε βροντερούς τόνους στα χαμηλώτερα μέρη του πληκτρολογίου το μοτίβο από τον εθνικό ύμνο της Βρετανίας «God save the Queen».

Σύντομα όμως ο ρυθμός μεταλλάσσεται …επιταχύνει, με σκοπό η μουσική να αντικατοπτρίζει τις κωμικού  χαρακτήρα περιπέτειες από τα ταξίδια του Πίκγουικ.
Παύσεις, συγκοπτόμενοι ρυθμοί, αποτζιατούρες, εκκεντρικές αρμονικές μετατοπίσεις, απομακρυσμένες συγχορδίες, απότομες αλλαγές δυναμικής, με έμφαση στην συναισθηματική έκφραση.

Η δημιουργία της ατμόσφαιρας από τον Ντεμπισί γίνεται με απόλυτη ακρίβεια, εύρος  φαντασίας, με χαρακτηριστικά το  χιούμορ και την τρυφερότητα…

Η κοινωνική σάτιρα, σκοπός του Ντίκενς, μετουσιώνεται και αποδίδεται μουσικά από ένα πρελούδιο που η ακρόασή του εντείνει μέσα στα δυόμισι λεπτά της εκτέλεσής του, την επικοινωνιακή διαδικασία με τον ακροατή, που εστιάζει στην ειρωνική διάθεση αφήνοντας όμως και την ελευθερία στην πορεία των συλλογισμών του...


Επιλέγω να το ακούσουμε σε μια εκτέλεση της γαλλίδας Monique Haas, μιας εξαιρετικής πιανίστα του 20ου αιώνα, μιας ερμηνεύτριας, που αδίκως δεν βλέπουμε συχνά σε δημοσιεύσεις, παρότι διακρίθηκε επανειλημμένως.
Ήταν εκείνη που επαινέθηκε από τον Πουλένκ για «το παίξιμό της που γοητεύει το πιάνο»  και για τις ανεπανάληπτες εκτελέσεις της σε έργα των  γάλλων ιμπρεσιονιστων, Ραβέλ και Ντεμπισί.

Οι ερμηνείες της ξεχωρίζουν για την καθαρότητα και την ακρίβεια στην απόδοση, τους ζεστούς χρωματικούς τόνους και τις  συναισθηματικές αναγνώσεις!


Το " The Pickwick Papers" είναι το 2ο βιβλίο του Καρόλου Ντίκενς, αποτελεί το συγγραφικό ντεμπούτο του κι όταν το' γραψε ήταν μόλις 25 χρονών.
Δεν είναι ακριβώς μυθιστόρημα, αλλά μια σειρά λογοτεχνικών σκίτσων για εικονογράφηση με εξαιρετικά δοσμένους χαρακτήρες!

Thursday, 4 February 2016

"Η Φυλλίς, μια μυγδαλιά, ο Δροσίνης κι ένας ράφτης..."





Πεντάμορφη η κόρη του Θράκα βασιλιά, σκέφτηκα...
Έτσι κι αυτή, σαν άνθος σπάνιο, θα' στεκε καμαρωτή να λιμπίζονται όλοι τα κάλλη και τις χάρες της!
Ήταν η Φυλλίς,η ροδομάγουλη, σεμνή κοπέλα, όμοιά της δε γέννησε καμιά η γη της Θράκης!
Τ'άνθια της ευγενή κι ευαίσθητα!
Σαν τ'άνθια της μυγδαλίτσας κάτω απ'το μπαλκόνι μου, που εδώ και μερικές μέρες άνοιξαν τα ματάκια τους να δούνε το χειμωνιάτικο ήλιο!
Είναι λευκή, πλουμιστή και τη χαζεύω κάθε φορά,που με φέρνουν εδώ τα βήματά μου...

"Ετίναξε την ανθισμένη μυγδαλιά 
με τα χεράκια της..."

Μ'άσπρες κορδέλλες κρεμασμένο στο μπράτσο συνοδεύει το τραγούδι του κανταδόρου μια γλυκόλαλη κιθάρα...

Τ'ωραίο παλικάρι σταμάτησε με το καράβι του να ξαποστάσει γυρνώντας στην πατρίδα του μετά την κατάληψη της Τροίας...
Σπλάχνο του Θησέα, ο Δημοφώντας, νιος κι αυτός όμορφος και λεβέντης.
Σκίρτησαν οι καρδιές, πέταξαν σπίθες οι ματιές κι οι  φλόγες άναψαν!
Τα συναισθήματα των δυο νέων βαθιά.
Ο έρωτάς τους, κεραυνός, που καίει τα σωθικά ...
Η ευχή του πατέρα ευλογεί την ένωσή τους και το πέπλο του  γάμου αγκαλιάζει κεφαλή και
πλάτη της όμορφης Φυλλίδας.

"κι εγέμισ’ από άνθη η πλάτη
η αγκαλιά και τα μαλλάκια της."...
σιγομουρμουρίζει ερωτόλογα η κιθαρίτσα...

"Phyllis": Louise Jopling
Όρκοι για αιώνια, παντοτινή αγάπη...
Μα η Αθήνα, πλανεύτρα πόλη, τη νοσταλγία ξυπνά στου νέου την ψυχή!
Δίνει υπόσχεση πως πίσω θα γυρίσει σύντομα...

Μα ο καιρός περνά και κείνη μαραζώνει περιμένοντας...
Κι οι Ολύμπιοι θεοί τη συμπονούν ..και σ'όμορφο δέντρο τη μεταμορφώνουν!για ν'αντέξει πιότερο το χρόνο της προσμονής...

"Phyllis and Demophoön": Edward  Burne-Jones
Η αγάπη της δεν πεθαίνει και σαν δέντρο η πεντάμορφη Φυλλίδα γίνεται η ελπίδα...


Πέρασαν χρόνοι και καιροί πολλοί κι ένα δέντρο ξερόφυλλο στη μέση του παγωμένου της Θράκης τοπίο αντίκρισε ο Δημοφώντας όταν επέστρεψε μια κρύα χειμωνιάτικη μέρα!



Απελπισμένος, γεμάτος ενοχές και τύψεις αγκαλιάζει τον κορμό της και τότε εκείνη πλημμύρισε ανθούς μέσα στο καταχείμωνο!!!!!!!

"Αχ, σαν την είδα χιονισμένη την τρελή
γλυκά τη φίλησα...",
συνεχίζει ο ρομαντικός ποιητής...

που γράφει τους στίχους όταν απ'το παράθυρό του ένα χειμωνιάτικο πρωί βλέπει σε μια Πλακιώτικη αυλή τ'άνθη της μυγδαλιάς να ραίνουν ώμους, κεφαλή και μπράτσα της νεαρής ξαδέρφης του...



Ο μύθος κάνει την αμυγδαλιά, σύμβολο !
Σύμβολο της ελπίδας, δείχνοντας πως η αγάπη ούτε απ'το θάνατο  νικιέται και ο Γεώργιος Δροσίνης της δίνει την αθανασία βάζοντάς τη στο στόμα του κάθε ερωτευμένου!!!


Το ποίημά του,τρυφερός ύμνος στην αγάπη κι η μυγδαλίτσα με τα άνθη της παραμένει να θυμίζει μια εποχή ρομαντική και αθώα που οι παππούδες κι οι γιαγιάδες νοσταλγικά περιγράφουν.


Η ξαδέρφη του Δροσίνη, μια νεαρή Αρσακειάδα, ένα γλυκό, φρέσκο κοριτσόπουλο δίνει την έμπνευση κι ο ποιητικός οίστρος ανεβαίνει στον τροχό και γυρίζει..πλάθει εικόνες απλές, συναισθήματα αγνά...

Κι ο Τζώρτζης ο Κωστής, ο ράφτης, αφήνει την κλωστή και το βελόνι και χτίζει μελώδημα αθάνατο...
Δεν φιλοδοξεί δάφνες συνθέτη.
Είναι του Δροσίνη ο λόγος που κάνει τη μελωδία να ρέει αβίαστα απ'τα γρατζουνίσματα στο κιθαρόνι.
Κι οι φίλοι του, νεαρά  φανταράκια, που μαζί φυλάνε σκοπιά κρατάνε σεκόντο στο τραγουδάκι που έχει σκαρώσει.

Κι έτσι διαδίδεται απ'άκρη σ'άκρη η ιστορία της καμαρωτής μυγδαλίτσας και της γλυκιάς κόρης, της λουσμένης στα μυγδαλολούλουδα...
Γίνεται ερωτοτράγουδο, καντάδα για κάθε ερωτοχτυπημένο στο παραθύρι της ωραίας δεσποσύνης, που του΄χει κλέψει την καρδιά!




"Τρελή, σαν θες να φέρεις στα μαλλιά σου το χιονιά
τι τόσο βιάζεσαι;..."

Η στράτα της ζωής της έμορφης ξαδέρφης τερματίζει το 1960,όταν στα χρόνια έχει περάσει τον αιώνα κι έτσι καταφέρνει να γίνει γριούλα με χιόνια στα  μαλλιά!
Η αγάπη, που σε ένα παραμύθι ξήλωσε κάποτε μ' ενοχές και τύψεις ο Δημοφώντας ,...έραψε κάποιος  ράφτης απ'το Άργος, με το μελώδημά του !

Ήτανε στα 1885 που με  μεταξοκλωστές το φυλλοκάρδι ενός νέου ρομαντικού ποιητή κεντά τον ύμνο στην αθάνατη, αγνή αγάπη!
Καταμεσίς μιας παγερής εποχής, μια  αυλή στα σοκάκια της Πλάκας ασβεστώνεται και τα νιάτα μιας σεμνής, μακρυμαλλούσας Αρσακειάδας κάνουν  μια "Ανθισμένη Αμυγδαλιά", αθάνατη!!!

"...τότε θα θυμάσαι τα παλιά
τα παιχνιδάκια σου
σκυφτή γριούλα με τα κάτασπρα μαλλιά
και τα γυαλάκια σου."


Το κείμενο έχει δημοσιευτεί παλιότερα στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr