Thursday, 31 March 2016

"O Aπρίλης με τα ...ψέματα"



Απρίλης!!!

Σήμερα ανθίζουμε φίλοι μου, με το χρώμα της ελπίδας και της άνοιξης, με το γέλιο ενός πειράγματος, ενός αθώου ψέματος...
Γιατί όπως λέει κι η παροιμία : "Απρίλης με τα λούλουδα και τα τρανά τα... ψέματα!" 

Μπορεί  για τους αρχαίους Έλληνες η Πρωταπριλιά, 12η ημέρα μετά την εαρινή ισημερία,  να ήταν αφιερωμένη στο Διόνυσο και την Αφροδίτη, οπότε οι αρχαίοι  επιδίδονταν σε "πικάντικους" εορτασμούς...


Μπορεί, σύμφωνα με την αντίληψη ότι η ψευδολογία ξεγελά και εμποδίζει τις βλαπτικές δυνάμεις, το Ψέμα της Πρωταπριλιάς να ήταν  "ένα σκόπιμο ξεγέλασμα των βλαπτικών δυνάμεων, με το οποίο θα εμπόδιζαν την αγροτική παραγωγή", όμως εγώ σήμερα καλωσορίζω τον όμορφο Απρίλη με τον μεγαλύτερο ψεύτη!!!

Τον ψεύτη – ήρωα των αγαπημένων μας παραμυθιών με τη μεγάλη μύτη, τον Πινόκιο!...

Τον ξύλινο κούκλο,που στο παραμύθι του, το όνειρο δίνει μια ποιητική υπόσταση στη ζωή.
Έναν ήρωα τόσο κοντά στα παιδικά μας όνειρα.


Ο καλόκαρδος Πινόκιο, ο άτακτος, το γλυκό πειραχτήρι...

Όταν ήμουν παιδί, κάθε φορά, που τέλειωνε το παραμύθι του, τραγουδούσαμε όλοι μαζί:

"Πολλά ψέματα είπαμε, όλα-όλα-λα
Ας πούμε και μι' αλήθεια, βατσιτσέλο-βατσιτσό..."

Ετοιμαστείτε λοιπόν, πείτε καλοπροαίρετα ψέματα, κάντε φάρσες, αστεία και πειράχτε το "θύμα" σας!

Το απαιτεί η μέρα! Σήμερα το ψέμα έχει την τιμητική του!

"Πουλήστε φύκια για μεταξωτές κορδέλες", αλλά, μην το παρακάνετε γιατί : "Όποιος λέει ψέματα, πέφτει μες στα αίματα"!, όπως λέει κι ο λαός!

Καλό μήνα μ' απανωτές λιακάδες, φίλοι μου!!
Ο Απρίλης να'ναι ποίημα, που αρχίζει με χαρά  και συνεχίζει μ' ατέρμονο χαμόγελο!
Ας ανθίσουμε σα λούλουδα Απριλιάτικα...ας δώσουμε διέξοδο στις θετικές πλευρές του εαυτού μας, που κρατάμε καταχωνιασμένες φοβούμενες την αγριάδα των χειμώνων...
Είναι οι πλευρές που μοσχοβολούν άνοιξη κι ενίοτε αγνοούμε πως υπάρχουν...
Γιατί υπάρχουν και μη γελάτε!
Απρίλης είναι το παιδί μέσα μας, που λατρεύει το γέλιο, τ'αστεία και τις αθώες φάρσες!
Ας αρχίσουμε μ' ΑΓΑΠΗ, τη μόνη αλήθεια στον μήνα που ξεκινά με ψέματα!

<<Λ.Κηλαϊδόνης: "Τα ψέματα">>


Wednesday, 30 March 2016

"Σικελικοί Εσπερινοί", από το ιστορικό γεγονός στην όπερα"


Sicilian Vespers, Francesco Hayez


Ήταν σαν απόψε, τη νύχτα της 30 Μαρτίου του 1282, όταν ξέσπασε ο Σικελικός Εσπερινός, η γνωστή αιματηρή επανάσταση των Σικελών ενάντια στον πολύ φιλόδοξο και αλαζόνα Κάρολο Ανζού, που είχε ετοιμάσει  έναν τεράστιο στόλο με στόχο την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης.
Σχέδιο, που όμως ανατράπηκε από το λαό της Σικελίας.

Με αφορμή την ιστορική αυτή εξέγερση, ο Βέρντι εμπνεέται το ομώνυμο πατριωτικό μελόδραμά του, με ύφος ενθουσιώδες και επαναστατικό!

Στο ιστορικό πλαίσιο της εξέγερσης ο συνθέτης αναμειγνύει και το ερωτικό στοιχείο, ίντριγκες, μηχανορραφίες, συγκρούσεις, διλήμματα ιδεών και αισθημάτων.
Έρωτες απαγορευμένοι, άνθρωποι κυνηγημένοι, δολοπλοκίες, προσωπικά και συλλογικά οράματα συνθέτουν τον καμβά μιας εντυπωσιακής όπερας!

Παρουσιάστηκε σε ιταλόφωνη και γαλλόφωνη εκδοχή με την πρώτη να υπερτερεί σε παραστάσεις στην εποχή μας.

Από τις ουβερτούρες του Βέρντι, αυτή των Σικελικών Εσπερινών θεωρείται από τις δημοφιλέστερες με την μακροσκελή μελωδία του τσέλου να κυριαρχεί.
Φρενήρης ο ενθουσιασμός και ασυγκράτητη η έξαρση των συναισθημάτων στο πέρας της εισαγωγής, που προετοιμάζει το ακροατηριο για αυτό που θα ακολουθήσει.

Την ακούμε από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Βερολίνου, υπό την μπαγκέτα του 
Κλαούντιο Αμπάντο:



Από τις ωραιότερες άριες είναι εκείνη της Δούκισσας Ελένης της Αυστρίας, όταν ο Σικελός επαναστάτης Αρρίγκο ομολογεί την ταυτότητα του πατέρα του, αλλάζοντας έτσι τη στάση και τα συναισθήματα απέναντί του…

<<Arrigo! Ah, parli a un core già pronto a perdonare... 
Αρρίγκο! Ω, μιλάς σε μια καρδιά έτοιμη να συγχωρέσει!>>

Άφθαστη η Μαρία Κάλλας, μνημειακή η ερμηνεία της με έμφαση στην απόδοση του "Αχ!!!", της κατιούσας χρωματικής κλίμακας(3:01 και 3:25)!
Ακούγεται σχεδόν ξεψυχισμένη, όμως ξεσπά σπαραχτικά, όταν ομολογεί τον έρωτά της!
Απόλυτης πληρότητας ήχοι, συναρπαστικής ομορφιάς και ευελιξίας, χρωματισμένοι όπως μοναδικά γνωρίζει η ντίβα Μαρία!!



Tuesday, 29 March 2016

"Για το Βαγγέλη Παπαθανασίου...Μόνο με αγώνα κι αλήθειες κατακτιέται ο Παράδεισος..."



Τι θα λέγατε γι'αυτό το απομεσήμερο να "κατακτήσουμε τον Παράδεισο";

Όπως καθένας μας τον εννοεί, τον έχει πλάσει με τη φαντασία του, τον προσδοκά, τον βιώνει...
Aφοσιωμένοι στο όνειρο, με φωτισμένη την οραματιστική πλευρά της προσωπικότητάς μας κι αμείωτο πείσμα!

<<1492:Κατάκτηση του Παραδείσου>>

Ο Ρίντλεϊ Σκοτ το 1992 σκηνοθέτησε την ομώνυμη ιστορική ταινία, που έντυσε με την υπέροχη μουσική του ο Βαγγέλης Παπαθανασίου, που σήμερα κλείνει τα 73(γεννήθηκε 29 Μάρτη το 1943) και του ευχόμαστε να τα εκατοστήσει και να είναι πάντα δημιουργικός και με αστείρευτη έμπνευση!

Η ταινία γυρίστηκε στα πλαίσια του εορτασμού των 500 χρόνων από την ανακάλυψη της Αμερικής.
Το βασικό ρόλο του Κολόμβου κρατά ο Ζεράρ Ντεπαρντιέ, όμως την παράσταση κλέβει η επική μουσική του Βαγγέλη μας, ενός συνθέτη που ξεχωρίζει για τη μελωδική δεξιοτεχνία του και τα βαθιάς αισθαντικότητας έργα του.
Ο ήχος  του είναι πρωτοποριακός, η μουσική του γλώσσα παγκόσμια, αφού δεν έχει εδαφικά ούτε γλωσσικά σύνορα και καταφέρνει να  απεικονίζει ηχητικά διαφορετικές χώρες και διαφορετικά τοπία.

Με το λαμπρό και μεγαλοπρεπές σάουντρακ της ταινίας "1492: Conquest of Paradise" απεικόνισε με αίσθηση αρχοντιάς τον πρωταγωνιστή Κολόμβο με έμφαση στο πείσμα, τη θέληση, την επιμονή και την πίστη του, αλλά και τις χαμένες ελπίδες και φιλοδοξίες του πληρώματος στο ταξίδι των ανακαλύψεων.

H ακρόαση προκαλεί δέος, προκαλεί ταραχές απέναντι στο προσδοκώμενο υπερφυσικό και ταυτόχρονα μια απερίγραπτη ψυχική πλήρωση, ιδιαίτερα στο σημείο που ακούγεται χορωδιακά η επωδός σε μια ακαταλαβίστικη, μάλλον λατινίζουσα γλώσσα, ακολουθώντας την τεχνική του λεγομένου "word painting", ενός "μουσικού χρωματισμού του νοήματος των λέξεων":

"In noreni per ipe,
in noreni corah
tiramine per ito,
ne domina"

To οστινάτο, επίμονο από κρουστά και χάλκινα πνευστά ξεθολώνει με το ηχηρό τράνταγμα το νου από δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις...Κάθε νότα της σύνθεσης  ολοκληρώνει μέσα από αντιθέσεις, ακολουθεί, ανατρέπει και  συμπληρώνει τη λαχανιασμένη ροή...
Τα βαριά βήματα της μελωδίας μοιάζουν αγώνας που θυμίζει πως ζωή είναι το άλλο όνομα της αλήθειας...
Και μόνο με αγώνα κι αλήθειες, κατακτιέται ο Παράδεισος...



Το κείμενο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

Saturday, 26 March 2016

"Μια Σταχτοπούτα της Αγάπης, in Memoriam L.W.Beethoven"


"Η ΚΗΔΕΙΑ ΤΟΥ ΜΠΕΤΟΒΕΝ", Franz Stöber

Ήταν σαν σήμερα 26 Μαρτίου 1827, που πέθανε λόγω επιπλοκών από πνευμονία, η μεγαλύτερη μουσική ιδιοφυία της Παγκόσμιας Μουσικής:
"Λούντβιχ βαν Μπετόβεν"

Της πομπής της κηδείας του προηγήθηκαν 36 λαμπαδηδρόμοι, μεταξύ των οποίων ο συνθέτης Φ.Σούμπερτ.

Μετά το θάνατό του ανοίχτηκε, η παρακάτω διαθήκη που απευθύνεται στα αδέλφια του ...
Είχε γραφτεί στο Heilligenstadt, εξοχικό θέρετρο της Βιέννης, το 1802, δύσκολη χρονιά για το Μπετόβεν, καθώς τον εγκαταλείπει η ακοή του, που είχε αρχίσει να παρουσιάζει προβλήματα από το 1796.

Βρίσκεται σε τέτοια απελπισία που συντάσσει τη "Διαθήκη του Χάιλιγκενστάτ".

Στην ουσία, το κείμενο,είναι μια σπαρακτική κραυγή του συνθέτη και απευθύνεται στην ανθρωπότητα:

"Ώ, άνθρωποι, που με θεωρείτε και με κρίνετε μοχθηρό, πεισματάρη και μισάνθρωπο, πόσο με αδικείτε. 
Δεν ξέρετε την μυστική αιτία που με κάνει να σας φαίνομαι έτσι. 
Η καρδιά μου από τότε που ήμουν παιδί ήταν δοσμένη στη λαχτάρα για το Καλό. 
Αισθανόμουν έτοιμος να πραγματοποιήσω μεγάλα πράγματα. 
Σκεφθείτε όμως ότι εδώ και έξι χρόνια με έχει χτυπήσει μια ανεπανόρθωτη συμφορά...
Ηταν αδύνατο σε μένα να πω στον κόσμο «Μιλάτε δυνατότερα,φωνάξτε, γιατί είμαι κουφός». 
Τι ταπείνωση !!όταν κάποιος δίπλα μου άκουγε μια φλογέρα μακριά και γω δεν άκουγα τίποτα.......
Τέτοια συμβάντα με οδήγησαν στην απελπισία , λίγο ακόμα και θα 'δινα τέλος στην ζωή μου...
ήταν μόνο η τέχνη μου που με συγκράτησε. 
Μου φαινόταν αδύνατο να αφήσω τον κόσμο πριν να δώσω αυτά που ένοιωθα 
πως υπήρχαν μέσα μου...
"Αντίο! και μην με ξεχάσετε ολότελα όταν είμαι νεκρός. 
Μου αξίζει από σας, γιατί στην διάρκεια της ζωής μου σας σκεφτόμουνα συχνά
 καθως και τρόπους να σας κάνω ευτυχισμένους".

Το σπίτι στο Χάιλιγκενστάτ είναι σήμερα ένα από τα Μουσεία Μπετόβεν της Βιέννης, γνωστό σαν

"Το σπίτι της Διαθήκης".

 "To Σπίτι της Διαθήκης", www.lvbeethoven.com
*****

"Η τέταρτη συμφωνία μοιάζει με τη Σταχτοπούτα!"

Αναφέρομαι στην 4η ΣΥΜΦΩΝΙΑ του Μπετόβεν, φίλοι μου εκλεκτοί, μια υπέροχη μα..."αδικημένη" συμφωνία, που κατά τον μουσικολόγο Γκίλμαν είναι:

"Όμοια με την Σταχτοπούτα", γιατί ενώ είναι θελκτική, δεν είναι και τόσο δημοφιλής όπως οι αδερφές της!

Σύνθεση γεμάτη ευθυμία, χιούμορ, τρυφερότητα, χάρη και ομορφιά.

Ο Μπετόβεν έγραψε το έργο κατόπιν παραγγελίας του κόμη Oppersdorff, ο οποίος συνεπαρμένος από την ακρόαση της 2ης Συμφωνίας, κατέβαλε ένα υπέρογκο για την εποχή, ποσό στο συνθέτη   προκειμένου να συνθέσει κάτι για κείνον.


Η ακρόαση της Τέταρτης Μπετοβενικής Συμφωνίας έκανε τον Μπερλιόζ να δηλώσει αθεράπευτα ερωτευμένος μαζί της, ιδιαίτερα με το τρυφερό Adagio του δεύτερου μέρους, που μόλις ακούσαμε και να το χαρακτηρίσει ως "ανυπέρβλητο έργο τέχνης του  Αρχαγγέλου Μιχαήλ", 
ενώ ο Σούμαν την έντυσε με λεπτεπίλεπτο  ένδυμα μιας 
αρχαιοελληνίδας νύμφης ανάμεσα σε δυο Γίγαντες της Νορβηγικής Μυθολογίας, 
καθώς η 4η Συμφωνία στέκει αγνή κι ευαίσθητη ανάμεσα στις βαριές, στιβαρές σε νοήματα, 3η(Ηρωική) και 5η(Συμφωνία της Μοίρας).

Η Τέταρτη Συμφωνία έκανε πρεμιέρα το  Μάρτιο του 1807 και το τρίτο μέρος της, αντανακλά την ευτυχία του συνθέτη.
Γράφτηκε σε μια εποχή γαλήνης του Μπετόβεν, γιατί επρόκειτο ν’ αρραβωνιαστεί την Τερέζα Μπρούνσβικ.
Γι’ αυτό και ορισμένοι της δίνουν τον τίτλο "Συμφωνία της αγάπης".

Aν και τις Συμφωνίες του Μπετόβεν τις προτιμώ υπό τη στιβαρή μπαγκέτα του Φουρτβένγκλερ, του Μπεμ ή του Μπερνστάιν, για ευνοήτους λόγους η επιλογή μου για την 4η είναι με Κάρλος Κλάιμπερ!

Έναν μαέστρο που βάδισε στα χνάρια του σπουδαίου πατέρα του Έριχ, και στη συγκεκριμένη συμφωνία, κατά την ταπεινή άποψή μου, διακρίνεται για την στιλπνότητα, την άκρατη τρυφερότητα, ακτινοβολία  και ρομαντισμό, που απαιτεί ένα έργο, σχεδόν άυλο, καμωμένο όχι από ανθρώπινο χέρι και νου, αλλά από πνεύμα Αρχάγγελου...ένα έργο κεντημένο τη γυαλάδα της φιγούρας μιας μυθολογικής νύμφης...ένα έργο, ευαίσθητη έμπνευση του Έρωτα και της Αγάπης!



 Για τον Μπετόβεν μπορείτε να διαβάσετε και εδώ :

Thursday, 24 March 2016

«Η Φουστανέλα και ο Θεόφιλος»

Ο Θεόφιλος, φορώντας τη φουστανέλα που δεν αποχωριζόταν ποτέ, με την αδελφή του το 1904.(Έργο του Γ.Τσαρούχη)


Κάτι η Εθνική Γιορτή της 25ης Μαρτίου που ξημερώνει, κάτι το ημερολόγιο, που μας υπενθυμίζει πως σαν σήμερα 24 Μάρτη 1934 έφυγε ο λαϊκός μας ζωγράφος Θεόφιλος με οδήγησαν στη σκέψη να σας μιλήσω για το παραδοσιακό ένδυμα των αντρών της Επανάστασης, τη «φουστανέλα».

Την λευκή, κοντή πολύπτυχη, που φτιαχνόταν από πολλά τριγωνικά κομμάτια υφάσματος σουρωμένα στη μέση. 
Ένα ρούχο , που χρησιμοποιήθηκε αρχικά από τους Αρβανίτες, πολλοί από τους οποίους πολέμησαν υπέρ της Επανάστασης του 1821, και στη συνέχεια υιοθετήθηκε ως η επίσημη ελληνική ενδυμασία.

Θραύσματα αγγείων με Έλληνες πολεμιστές που φορούν Φουστανέλες(12ο αι.)

Κάποιοι συνδέουν  τη φουστανέλα με τους αρχαίους ελληνικούς χιτώνες  και συγκεκριμένα πως αποτελεί εξέλιξη του ανδρικού δωρικού χιτώνα. 
Στο Σπήλαιο Πανός  στις νότιες πλαγιές του Υμηττού έχει βρεθεί ανάγλυφο  του Αρχέδημου, ο οποίος φοράει φουστανέλα (6ος αιώνας π.χ.)  
Σε όστρακα και κεραμικά αγγεία, εμφανίζονται οπλοφόροι πολεμιστές να φορούν την βαριά πολύπτυχη φουστανέλα.

Αλλοι πάλι υποστηρίζουν πως η φουστανέλα κατάγεται από  ρωμαϊκό στρατιωτικό ένδυμα, που φοριόταν από τους μισθοφόρους των Ρωμαίων στον χώρο της Ηπείρου, μνημονεύοντας ως αποδεικτικό στοιχείο  γλυπτά αγάλματα, όπως εκείνο στο αρχαιολογικό μουσείο της Επιδαύρου, το ακέφαλο άγαλμα ρωμαίου αξιωματούχου, όπου φαίνεται καθαρά ότι φοράει μία φούστα πάνω από κοντό χιτώνα. 
Ο αρχαιολόγος Έβανς, θεωρούσε τη φουστανέλα ως ένα ιλλυρικό στοιχείο που επιβίωσε ανάμεσα στους σλαβόφωνους πληθυσμούς.
Ο Γιάννης Τσαρούχης υποστήριζε την ινδική καταγωγή της φουστανέλας, καθόσον έμοιαζε με το λευκό ένδυμα των μαχαραγιάδων με τη φούστα φτιαγμένη από πολλά ισοσκελή τρίγωνα από μουσελίνα.

Η λέξη «φουστανέλα» προέρχεται από το ιταλικό «Fustagno», που σημαίνει ύφασμα, που κι αυτό με τη σειρά του έχει τη ρίζα του στο Φουστάτ, μια Αιγυπτιακή πόλη, στην οποία κατασκευαζόταν ένα βαμβακερό, ανθεκτικό ύφασμα, με το οποίο γίνονταν τα πανιά στα καράβια, τις λεγόμενες «φούστες».
Οι Έλληνες, αυτά τα υφάσματα τα αποκαλούσαν «ξύλινα», κι οι Λατίνοι από το fustis που σήμαινε ξύλο έδωσαν το όνομα στις φουστανέλες.

Ο Θεόφιλος με φουστανέλα και σπαθί σαν ήρωας Ελληνικής Επανάστασης

Ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ ή Θεόφιλος Κεφαλάς όπως ήταν το πραγματικό του όνομα είναι ο μεγαλύτερος λαϊκός ζωγράφος της νεοελληνικής τέχνης κι έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα  24 Μαρτίου του 1934.
Γνωστός απλά και ως Θεόφιλος, το κυρίαρχο στοιχείο του έργου του είναι η ελληνικότητά του και η εικονογράφηση της ελληνικής λαϊκής παράδοσης και Ιστορίας.
Ο Θεόφιλος ήταν ένας «φτωχός φουστανελάς», όπως αναφέρει σε ομιλία του γι’ αυτόν ο ποιητής μας, Γιώργος Σεφέρης.

Συγκεκριμένα:

«Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας φτωχός φουστανελάς που είχε τη μανία να ζωγραφίζει. 
Τον έλεγαν Θεόφιλο. 
Τα πινέλα του τα κουβαλούσε στο σελάχι του, εκεί που οι πρόγονοί του βάζαν τις πιστόλες και τα μαχαίρια τους. 
Τριγύριζε στα χωριά της Μυτιλήνης και του Πηλίου και ζωγράφιζε. 
Ο κόσμος τον περιγελούσε. Ο Θεόφιλος, ωστόσο, δεν έπαυε να ζωγραφίζει σε ό,τι έβρισκε.
Είδα πίνακές του φτιαγμένους πάνω σε κάμποτο, πάνω σε πρόστυχο χαρτόνι. 
Τους θαύμαζαν κάτι νέοι που τους έλεγαν ανισόρροπους οι ακαδημαϊκοί. 
Έτσι κυλούσε η ζωή του και πέθανε ο Θεόφιλος, και μια μέρα ήρθε ένας ταξιδιώτης από τα Παρίσια. 
Είδε αυτή τη ζωγραφική, μάζεψε καμιά πενηνταριά κομμάτια, τα τύλιξε και πήγε να τα δείξει στους φωτισμένους κριτικούς που κάθονται κοντά στο Σηκουάνα. 
Και οι φωτισμένοι κριτικοί βγήκαν κι έγραψαν πως ο Θεόφιλος ήταν σπουδαίος ζωγράφος. 
Και μείναμε μ’ ανοιχτό το στόμα στην Αθήνα!»


Η ακριβής χρονολογία γέννησης του Θεόφιλου δεν είναι γνωστή. Ωστόσο θεωρείται πως γεννήθηκε κατά το διάστημα 1867–1870 στη Μυτιλήνη.

Εκτός από την ζωγραφική του δραστηριότητα, ο Θεόφιλος συμμετείχε στην διοργάνωση λαϊκών θεατρικών παραστάσεων στις εθνικές γιορτές και την περίοδο της Αποκριάς, όπου κρατούσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο, άλλοτε ντυμένος σαν Μεγαλέξανδρος και άλλοτε σαν ήρωας της Ελληνικής Επανάστασης, με εξοπλισμό και κουστού­μια που έφτιαχνε ο ίδιος.

Η ζωή του ήταν πολύ δύσκολη εξαιτίας του κόσμου που τον χλεύαζε, επειδή κυκλοφορούσε φορώντας την παραδοσιακή φουστανέλα, που δεν αποχωριζόταν ποτέ.


Το 1961  έργα του Θεόφιλου εκτέθηκαν στο Μουσείο του Λούβρου.

Ήταν ο «Θρίαμβος του φουστανελά», που μπήκε στις αίθουσες του πιο λαμπρού μουσείου και οι Λουδοβίκοι συναντήθηκαν με τον Θησέα, τον Περικλή, τον Κατσαντώνη, τον Διάκο, τον Κολοκοτρώνη, τον Ανδρούτσο, τον Μεγαλέξανδρο!!!

Έργα απλά, ελεύθερα, γεμάτα φως, σοφία και που ενθουσίασαν τους επισκέπτες «οι οποίοι εξεφράζοντο μετά θαυμασμού δια την πρωτοτυπίαν του ζωγράφου Θεόφιλου, που θεωρείται ως ο πρωτοπόρος της λαϊκής αυτής τεχνοτροπίας»!
Έναν  δημιουργό ξετρελαμένο με την Ελλάδα, με τους αρχαίους θεούς της και τους ήρωες της Επανάστασης του '21!!!

Με  έντονα λαϊκό το μουσικό ύφος, του Νότη Μαυρουδή στις "Ζωγραφιές απ'το Θεόφιλο", όπου  ο συνθέτης βρίσκει το δικό του τρόπο να προσεγγίσει τον ζωγράφο  μέσω των στίχων του Δασκαλόπουλου και με ρυθμούς και ηχοχρώματα από μαντολίνο και μπουζούκι σκιαγραφεί το μεγάλο ναΐφ ζωγράφο μας...


Το κείμενο δημοσιεύτηκε και στην κοινότητα: "Τhe Mythologists"


Πηγές: «Η Ελληνική ενδυμασία. Από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ου αιώνα», Ι.Παπαντωνίου, Φυλλάδιο Μουσείου Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης,
Εφημ.EΘΝΟΣ, Βικιπαίδεια, Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, Μουσείο Έργων Θεόφιλου , Εφημ.Ελευθεροτυπία.

Wednesday, 16 March 2016

"Εξαιτίας της Google και του σημερινού doodle της...Caroline και William Herschel"


Σίγουρα, όλοι οι περίεργοι και φιλομαθείς διαδικτυακοί φίλοι μου σήμερα θα είδατε το Doodle με το οποίο η Google τιμά την αστρονόμο Caroline Herschel, με αφορμή την γενέθλια επέτειό της, την 16η  Μαρτίου του 1750.

Θα διαβάσατε τα σχετικά γι’αυτή και τον αδερφό της William, που με τις μελέτες και τις ανακαλύψεις τους έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην εξερεύνηση του αστρονομικού σύμπαντός μας.

Ίσως όμως κάποιοι δεν γνωρίζετε πως το διάσημο ζευγάρι αστρονόμων πριν από την ενασχόλησή τους με τους πλανήτες και τα άστρα είχαν ασχοληθεί και μάλιστα με επιτυχία με τη μουσική…

Και γω μάλλον δεν θα το μάθαινα ποτέ, αν το 2008 δεν είχα ταξιδέψει στο Μπαθ της Βρετανίας, την γραφική κι αρχοντική λουτρόπολη, που όπως διαπίστωσα δεν συνδέεται μονάχα με τα βιβλία της Τζέην Όστιν, αλλά και με υπέρμετρα γοητευτικές μουσικές διαδρομές τ’ ουρανού…

Και να τι εννοώ…

Η περιήγηση στα σοκάκια του Μπαθ, ανάμεσα σε όμορφα Γεωργιανά κτίσματα μας έφερε στο νούμερο 19 της New King street, όπου μια ταμπελίτσα έγραφε πως στέγαζε το Μουσείο Αστρονομίας της πόλης.

Επειδή έβρεχε και το κρύο ήταν αρκετά τσουχτερό, ήταν  καλή η ιδέα για μια επίσκεψη στο εσωτερικό του.Όλο και κάτι ενδιαφέρον θα βλέπαμε.
Ένας γηραιός κυριούλης μας μίλησε για δυο αδέρφια , που έζησαν εδώ, μελετούσαν και παρατηρούσαν τις κινήσεις των πλανητών με ιδιοκατασκεύαστα τηλεσκόπια.
Ο Ουίλλιαμ ήταν εκείνος που είχε ανακαλύψει τον πλανήτη Ουρανό το Μάρτη του 1781 και μάλιστα γι’αυτή την ανακάλυψή του χρίστηκε ιππότης  από το βασιλιά. Για τις πολύτιμες μελέτες του τιμήθηκε με πολυάριθμες διακρίσεις, με ανώτερη όλων τη θέση που του προσφέρθηκε ως βασιλικού αστρονόμου του Ουίνδσορ!

Σε μια παλιά φωτογραφία μάς έδειξαν και την πολύτιμη βοηθό του, την αδερφή του Καρολάιν-Λουκρητία, που προκαλούσε εντύπωση το μικροσκοπικό, σχεδόν καχεκτικό της ανάστημα.
Μας εξήγησε πως μια παιδική αρρώστια, που όμως πέρασε σε βαριά μορφή δεν της επέτρεψε να αναπτυχθεί ομαλά σωματικώς.
Ήταν εκείνη, που κατέγραφε τις παρατηρήσεις του, τον βοηθούσε στην κοπιαστική κατασκευή των τηλεσκοπίων κι εκείνη, που με τις άπειρες γνώσεις που είχε αποκτήσει δίπλα του είχε ανακαλύψει οκτώ κομήτες, ένας μάλιστα φέρει τιμητικά το όνομά της, όπως και ένας επίσης Σεληνιακός κρατήρας.


Περιηγούμασταν από δωμάτιο σε δωμάτιο, με τηλεσκόπια, όργανα μέτρησης, διαβήτες, υδρόγειες σφαίρες, κάτοπτρα και άλλα σύνεργα απαραίτητα σε έναν αστρονόμο της εποχής, όταν το μάτι μου έπεσε σε μια μικρή σάλα  με ένα γραφείο, αλλά και ένα μικρό πληκτροφόρο όργανο παλαιάς εποχής, καθώς και μια περίτεχνα διακοσμημένη άρπα σε στυλ ροκοκό με σκαλιστά φύλλα, χρυσοποίκιλτα λουλούδια και γιρλάντες και το τριγωνικό της πλαίσιο στολισμένο με λεπτά αραβουργήματα σε κλασικά σχέδια.


Πιο πέρα στη γωνία, ένα τραπέζι με μαρκετερί φιλοξενούσε μια συλλογή περίεργων αεροφώνων…Σπειροειδή όμποε και κόρνα, ξύλινες φλογέρες και κλαρινέτα…

Μια κούκλα ραπτικής φορούσε ένα λευκό φόρεμα από αραχνοΰφαντο υλικό, που το μικροσκοπικό μέγεθός του μαρτυρούσε κατά πάσα πιθανότητα την κάτοχό του, Καρολάιν.






Φυσικά, ρώτησα τι σχέση είχαν τα μουσικά όργανα στο σπίτι δυο αστρονόμων…
Και κει ήρθε η πολύτιμη πληροφορία που πάλι αποδεικνύει την σχέση και την κλίση των θετικών επιστημόνων με τη μουσική!

O πατέρας των δυο αδελφών ήταν ομποΐστας στη μπάντα του πρωσικού στρατού και φυσικά και τα παιδιά του είχαν ασχοληθεί από νωρίς με την τέχνη της μουσικής.Μάλιστα ενώ ζούσαν στο Αννόβερο, μετακόμισαν στο Μπαθ προκειμένου ο Ουίλλιαμ να αναλάβει τη θέση του μουσικοδιδασκάλου, οργανίστα και διευθυντή ορχήστρας στην κομψή πόλη, όπως και έκανε με επιτυχία αρχικά, ενώ στην πορεία ασχολήθηκε και με τη σύνθεση.

Και αυτός και η αδερφή του εκτός από όμποε, έπαιζαν βιολί και τσέμπαλο. Έπαιζαν και δίδασκαν στο τσέμπαλο, που εκτίθετο στο δωμάτιο μουσικής.Η Καρολάιν υπήρξε και δεινή υψίφωνος με πολλές συναυλίες στο ενεργητικό της, μια χαρισματική σολίστ, που σύντομα είχε κερδίσει τον τίτλο της πριμαντόνα στην περιοχή.Έφτασε δε στο υψηλότατο για γυναίκα αξίωμα της διευθύντριας του Βασιλικού Μουσικού Κολεγίου της πόλης του Μπαθ.
Πολλοί έκαναν λόγο για μια μεγάλη μουσική πορεία που ανοιγόταν μπροστά της, όμως εκείνη προτίμησε να ακολουθήσει το πάθος του αδελφού της για την αστρονομία.
Προσοντούχα και απείρως προικισμένη προσωπικότητα, που όσο μπόι τής έλειπε, το αναπλήρωνε το διπλό ταλέντο της, αστρονομικό και μουσικό.


Παρότι στη βιβλιοθήκη υπήρχαν πλήθος μουσικών κειμένων της με μικρές συνθέσεις της, δεν βρήκα κάτι δικό της στο youtube προκειμένου να πειστούμε με την ακρόασή του για τη μουσική της δεινότητα στη σύνθεση, έτσι σας χαιρετώ με μια συμφωνία του αδερφού της Ουίλλιαμ, από τις 24 που είχε συνθέσει, ανάμεσα σε έργα εκκλησιαστικής μουσικής και πολλά κοντσέρτα.


Μελωδία ανάλαφρη, ένα allegro assai γεμάτο ζωντάνια, ενεργητικότητα, μια ζωηρή, χαριτωμένη σύνθεση, που αποκαλύπτει  ένα αριστούργημα καλλιτεχνικής έκφρασης, με διάθεση ποιητική!
Τα βιολιά άσωτα μα η μελωδία τους βελούδο χαϊδεύει τους λογισμούς...
Δώστου αιώρημα η ψυχή ανάμεσα σ' άστρα που φεγγοβολούν, κι αόρατους πλανήτες...

Ο λυρισμός του σύμπαντος δονεί μεταξένιες χορδές, που νυχτερεύουν διδάσκοντας πως η μάγισσα τέχνη μου βολτάρει παντού.
Βολτάρει γύρω απ'το θρόνο τ' Ουρανού αγκαζέ με ήχους ονειροπόλους...



Sunday, 13 March 2016

"Να γίνω άνεμος για το χαρταετό ..."

www.google.gr


Μαγικές στιγμές. Μυστικές συγκινήσεις.
Πρώτα-πρώτα έπρεπε να βρεθούν καλάμια για το σκελετό.
Τρέχαμε στις ρεματιές να βρούμε γερά και κατάλληλα...
Μαζεύαμε τα μπακαλόχαρτα βδομάδες πριν...
Φτιάχναμε αλευρόκολλα κι αφήναμε τη φαντασία να οργιάσει...
Κολλάγαμε με μεράκι και για ουρά κόβαμε λωρίδες εφημερίδων!

Κι έπειτα άρχιζε η εξάσκηση...
Το "αμολάρισμα" δεν είναι παίξε - γέλασε...Θέλει την τέχνη του...
Κι ο σπάγκος τυλιγμένος στο κουβάρι θέλει τη μαστοριά του να μη σου μπερδευτεί...
Ολόκληρη ιεροτελεστία!
Και δώστου αμόλημα αγάλι-αγάλι...κι έπαιρνε κεφάλι ο αϊτός...και σηκωνόταν στον αέρα!
Και να τα γέλια και τα χαχανητά εμείς τα νήπια!
Και δώστου ν'αντηχούν τσιρίδες και χασκόγελα για το κατόρθωμά μας!

Η Καθαροδευτέρα με το χαρταετό της έμοιαζε με την ψυχή, που αποζητούσε ν’ αρμενίσει λεύτερη, ν'ανεβεί ψηλά!

Δεν είναι θάμα να βλέπεις καρδιές ολάκερες, παιδικές αθώες ν'ανεβαίνουν στα ουράνια;

Πόσο δίκιο είχε ο λογοτέχνης, που 'λεγε πως "η πολιτεία ταξίδευε στον ουρανό την   Καθαροδευτέρα"!...πώς "σηκωνότανε ψηλά, δεμένη από χιλιάδες σπάγγους!"
Και πώς πετάγανε πολύ πιο πάνω κι απ' τα σύννεφα...

Έτσι φαντάζανε στα μάτια των μικρών μας χρόνων...
Δοσμένοι στις αγκαλιές των άστρων.

Αχ!... Νοστάλγησα πάλι...
Θέλω να "γίνω άνεμος για το χαρταετό ... χαρταετός για τον άνεμο!!!"

Καλή Καθαροδευτέρα!

[Οι ορχηστρικοί "Χαρταετοί" γράφτηκαν από το Μίκη Θεοδωράκη το 1963 για τις ανάγκες του θεατρικού του Ι.Καμπανέλλη "Η γειτονιά των αγγέλων".
Στο μπουζούκι ..."κεντά" ο Γιώργος Ζαμπέτας].




Tο κείμενο έχει δημοσιευτεί και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

Thursday, 10 March 2016

"Δόμνα Σαμίου...Εν...τάξει, 10 Μαρτίου 2016"




Η ζωή της αποτελεί ένα ταξίδι στην παράδοση!
Είναι η γυναίκα που διέσωσε την πολιτιστική μας κληρονομιά καταγράφοντας και τραγουδώντας όλο το φάσμα της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής.

Η Δόμνα Σαμίου έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα πριν τέσσερα χρόνια, στις 10 Μαρτίου του 2012.
Μαθήτρια του Σίμωνος Καρά, γνωρίζει πρώτα τη Βυζαντινή μουσική, μέσω της οποίας αγαπά και έκτοτε αφιερώνεται ολοκληρωτικά στο παραδοσιακό τραγούδι και τη διάδοσή του.
Χάρη στην πολύχρονη και επίπονη ερευνητική της προσπάθεια διασώθηκε ένα μεγάλο κομμάτι της παραδοσιακής μουσικής, την οποία κατέγραψε σε όλο το φάσμα της ελληνικής επικράτειας.
Μοναδική στον τομέα της,  ξεχώρισε για τις αυθεντικές εκτελέσεις της.
Μια ιέρεια του μουσικού μας λαϊκού πολιτισμού!

Από το σεντούκι με τους θησαυρούς της έρευνάς της ανασύρουμε γι'αυτό το απόγευμα ένα κυκλαδίτικο τραγούδι από τον κύκλο του χρόνου, που οι παραδοσιακές κοινωνίες είχαν σοφά οργανώσει μέσα από συνήθειες, έθιμα και τελετουργίες, όπου κυρίαρχη θέση κατείχαν η μουσική, ο χορός.


Το τραγούδι που επιλέγω είναι φυσικά από την καρναβαλική περίοδο.

Η Αποκριά από τα αρχαία χρόνια αποτελεί για τον ελλαδικό χώρο κορυφαία γιορτή χαράς και ανανέωσης και αποτελεί εξέλιξη της Διονυσιακής λατρείας.
Τα μασκαρέματα, οι αθυροστομίες, ο φρενήρης ενθουσιασμός,  τα άρματα αποτελούν επιβίωση των μανιωδών παραληρημάτων των ασελγών και τραγοντυμένων Σατύρων, των Σειληνών, των Μαινάδων και άλλων μορφών της ελληνικής αρχαιότητας.

Στο παραδοσιακό καρναβάλι πρώτη θέση κατέχουν οι μεταμφιέσεις. Οι "αγροτικές μεταμφιέσεις", αυτές με τα τομάρια, με τα κουδούνια, τις μάσκες, που έχουνε  αρχαϊκό χαρακτήρα και παραπέμπουν στο Διόνυσο και σε κείνες τις τελετουργίες, που σχετίζονται με ψυχές νεκρών, με κάτι άγριο δηλαδή που τρομάζει τους ανθρώπους, το αποτρεπτικό με τους ήχους των κουδουνιών, των σφυριών και των μπουρούδων.

Πρόκειται για έναν αποκριάτικο πηδηχτό χορό από τη Νάξο.
Το τραγούδι, που έχει τίτλο: "Τούτες οι μέρες το' χουνε", περικλείει όλες εκείνες τις κορυφαίες πράξεις και τελετουργίες με τις οποίες γίνεται η μετάβαση από το "χειμώνα-θάνατο" στην "άνοιξη-ζωή".

Στο ποιητικό κείμενο του συγκεκριμένου τραγουδιού συνυπάρχουν με μοναδικό τρόπο η χαρά και ο διονυσιασμός του γλεντιού με το "ξόρκισμα" του θανάτου.

"Τούτες οι μέρες το `χουνε  τούτες οι εβδομάδες
για να χορεύουν τα παιδιά να χαίροντ’ οι μανάδες
Δώστε του χορού να πάει τούτ’ η γη θα μας εφάει
τούτ’ η γη που την πατούμε όλοι μέσα θε να μπούμε..."


[Το παραπάνω κείμενο αποτελεί μέρος της σημερινής μου διδασκαλίας στο σχολείο, με αφορμή το παραδοσιακό καρναβάλι σε συνδυασμό με την επετειακή ημέρα για τη Δόμνα Σαμίου].

Tuesday, 8 March 2016

"ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ, γυναίκες μ' ένα τραγούδι της Σιμόν..."




«I'm a real rebel with a cause!»

Καλό απόγευμα με το απόλυτο παράδειγμα γυναίκας, που μέσα από την τέχνη της διεκδικούσε ελευθερία έκφρασης…καλλιτεχνικής, φυλετικής, σεξουαλικής …
Μιας πολυδιάστατης καλλιτέχνιδας με υψηλό ανάστημα, μιας γυναίκας που έζησε στα άκρα, που ταύτισε την επανάσταση με τη ζωή!

«Πώς μπορείς να είσαι καλλιτέχνης 
και να μην καθρεφτίζονται πάνω σου τα γεγονότα 
των καιρών που ζεις;», έλεγε.

Νίνα Σιμόν γι'αυτό το απόγευμα της 8ης Μάρτη, της μέρας που τυπικά γιορτάζει η γυναίκα!Γιατί ουσιαστικά γιορτάζουμε κάθε ώρα, κάθε στιγμή!

Νίνα Σιμόν, μια γυναίκα, που μέσα από τη μουσική και τα τραγούδια της εξέφρασε όλα εκείνα που συνέβαιναν στο σύμπαν της.
Η διεκδίκηση για ισότιμη μεταχείριση των γυναικών, των μαύρων, των αδικημένων…οι πόνοι, οι κακουχίες, η βία κι οι βασανισμοί, η διεκδίκηση για σεξουαλική ελευθερία , όλα μετουσιώθηκαν σε τραγούδι.
Εξάλλου, το ρατσισμό είχε βιώσει και κείνη από μικρή, με γεγονότα που την έκαναν να αναμιχθεί αργότερα σε κινήματα για διεκδίκηση Πολιτικών και όχι μόνο Δικαιωμάτων.

Ποτέ της, όπως έλεγε δεν ξέχασε όταν στην πρώτη της δημόσια εμφάνιση ως πιανίστα, μικρό κοριτσάκι, οι γονείς της, που κάθονταν στην πρώτη σειρά της πλατείας, υποχρεώθηκαν με τη βία να μετακινηθούν, για να καθίσουν λευκοί…αλλά κι αργότερα, όταν προσπάθησε να εισαχθεί στο Μουσικό Κολέγιο ως παιδί-θαύμα, απορρίφθηκε, με πολλούς να προβάλλουν ως λόγο απόρριψης τη φυλετική της καταγωγή.

Η οργή, η αγανάκτηση, η ανάγκη διαμαρτυρίας ξεχείλιζε μέσα της, ώσπου έγινε τραγούδι και μουσική…

Ένα τραγούδι της αφιερωμένο στις γυναίκες είναι εκείνο σε τζαζ style με τίτλο: «Four women», στο οποίο παρουσιάζει τέσσερις διαφορετικούς γυναικείους χαρακτήρες της μαύρης φυλής, όλες όμως αγωνίστριες, με πείσμα για καλύτερο μέλλον, με όνειρα και αγώνα για τη διεκδίκησή τους.

Αφοπλιστική και αδυσώπητα οικεία κι αληθινή σε ό,τι αφηγείται κι εκφράζει:
«Το δέρμα μου είναι μαύρο…»

Η πρώτη από τις τέσσερις γυναίκες που περιγράφονται στο τραγούδι είναι η «Θεία Σάρα" ένας χαρακτήρας, που εκπροσωπεί την υπόδουλη αφροαμερικάνα πρόγονο της Νίνας Σιμόν.
Η καλλιτέχνις υπογραμμίζει σε αυτή τη γυναίκα το ψυχικό σθένος να αντιμετωπίζει τις προσβολές, αποτέλεσμα της ισχυρής και ανθεκτικής πτυχής της φυλής της.

Η «Safronia» είναι ο δεύτερος χαρακτήρας, η γυναίκα-μιγάς.
Είναι εκείνη που αναγκάζεται να ζει ανάμεσα σε δυο κόσμους. Στίχοι και μουσική απεικονίζουν την καταπιεσμένη γυναίκα, μέρος της λευκής, αλλά και της μαύρης φυλής, λεπτομέρεια που της επιφέρει πολλά από τα δεινά της καθημερινότητάς της.
Καρπός των σεξουαλικών ενστίκτων της λευκής εξουσίας και της καταπιεσμένης μαύρης σκλάβας.

Ο τρίτος χαρακτήρας είναι ένα «Sweet Thing», μια γυναίκα του περιθωρίου…ίσως μια πόρνη, που ναι μεν βρίσκει την αποδοχή τόσο σε μαύρους όσο και σε λευκούς, επειδή όμως τους προσφέρει σεξουαλική ικανοποίηση…

Τελευταία φιγούρα, μια γυναίκα τραχιά και σκληρή, πικραμένη από τις απίστευτα άθλιες συνθήκες κάτω από τις οποίες υποχρεωνόταν να επιβιώσει…πικραμένη από τις κακουχίες ψυχής και σώματος τόσων γενεών…
«I'm awfully bitter these days 'cause my parents were slaves…»
λέει η Σιμόν με πάθος αλλά κι οργή, και στο ανατριχιαστικά δραματικό φινάλε, με το γρέζο της χροιάς της, τις μεγάλες αναπνοές και το χαρακτηριστικό τρέμουλο αποκαλύπτει κραυγάζοντας και τ’ όνομα της γυναίκας, που υποδύεται: 
«My name is…Peaches!».


Κραυγή καρδιάς προς κάθε γυναίκα, που την προτρέπει να τολμήσει!
Να σπάσει κάθε φόβο, να διεκδικήσει όσα της ανήκουν, να χαμογελάσει μ’ένα χαμόγελο ταπεινό, όμως βαμμένο την ελπίδα!

ΧΡΟΝΙΑ μας ΠΟΛΛΑ, γυναίκες, πάντα γελαστές, πάντα δυναμικές, οραματίστριες!
Αξιοπρεπείς, περήφανες, νικήτριες, μ’ ορθάνοιχτες αγκαλιές !
Και μεις κορίτσια ξέρουμε καλά από αγκαλιές…όχι μόνο με τα χέρια, αλλά με ολάκερη την ύπαρξή μας!





Friday, 4 March 2016

"Με έμπνευση τον άστεγο της Piazza Grande"




Buonasera, cari amici!!!

Η καλησπέρα της Παρασκευής έρχεται από την Ιταλία, σήμερα, φίλοι αγαπημένοι!
Kι αιτία είναι ένας από τους σημαντικότερους Ιταλούς τραγουδοποιούς, με εντονότατη δραστηριότητα στην σχεδόν μισού αιώνα, καλλιτεχνική του πορεία.

Ο Λούτσιο Ντάλλα γεννήθηκε σαν σήμερα 4 Μάρτη 1943 στη Μπολόνια της Ιταλίας, όπου θα βολτάρουμε απόψε...

Η Μπολόνια, ένα κρυμμένο στολίδι της Ιταλίας, μια πόλη με ποικίλες απόψεις, χρώματα και ιστορία!
Γνωστή για την κουζίνα της, κυρίως για τη νοστιμιά της σάλτσας που φέρει το όνομά της, Μπολονέζ.
Εκπληκτικό φαγητό, αλλά και ενδιαφέροντες περίπατοι στους μεσαιωνικούς λαβυρίνθους της, ανάμεσα σε φεουδαρχικά κτίσματα με τις χαρακτηριστικές κόκκινες στέγες εξαιρετικής αρχιτεκτονικής...
Καλντερίμια, πύργοι, αψιδωτές στοές σε μεταφέρουν σε εποχές αλλοτινές και σου γεννούν την επιθυμία για ένα συναρπαστικό ταξίδι στην ιταλική Μπολόνια.


Η μουσική αναλαμβάνει να μας οδηγήσει νοερά στον ομφαλό της πόλης, την "Ρiazza Maggiore".
Σημείο αναφοράς η κεντρική πλατεία, όπου δεσπόζει ο γοτθικός ναός του Αγίου Πετρωνίου, το δημαρχείο Palazzo Communale μα και η θαυμαστή Βιβλιοθήκη με πλήθος ξυλογλύπτων.

Μια πανέμορφη, ιστορική πόλη, γενέτειρα όπως προείπαμε του μεγάλου δημιουργού Λούτσιο Ντάλλα, που απόψε μας ξεναγεί με τις νότες του στην "Μεγάλη Πλατεία" της αγαπημένης του πόλης...

Το "Piazza Grande"  είναι ένα όμορφο τραγούδι που έγραψε το 1971, και ο Ντάλλα το εμπνεύστηκε και αφιέρωσε  σε έναν άστεγο άνδρα που ζούσε στην Piazza Maggiore.

Ένα τραγούδι-ωδή στην ξεχωριστή Μπολόνια και την πλατεία της , που αποτελεί κέντρο συνάντησης, συγκέντρωσης φίλων, ανταλλαγής απόψεων, αλλά ταυτόχρονα και φόρος τιμής σε
όλους εκείνους που είναι λιγότερο τυχεροί από μας, σε κείνους που βασανίζονται , σε κείνους που η ζωή αντιμετωπίζει με αδικία, την ίδια ώρα που εμείς έχουμε την αξιοπρέπεια στην ζωή μας...

Ο άστεγος της μουσικής ιστορίας του Λούτσιο Ντάλλα δεν έχει τίποτα και κανέναν, κοιμάται στο παγκάκι δίπλα στο άγαλμα του Ποσειδώνα, η οχλοβοή όμως, η ζωτικότητατα κι η κινητικότητά της   πλατείας τον έκανε να αισθάνεται σαν στο σπίτι του, οι άνθρωποι και η γλυκιά τους κουβέντα τού απάλυναν τον πόνο, τού έσβησαν την απελπισία της ψυχής...

Με την αγάπη και την ελπίδα, βρήκε χώρο τ'όνειρό του να ξαναζωντανέψει...


Δυστυχώς η ζωή έχει δυο όψεις και μεις πρέπει να είμαστε ευγνώμονες που μπορούμε και κινούμεθα ακόμη αξιοπρεπώς...
Ας προσευχηθούμε για τη δικαιοσύνη στη ζωή, που αξίζει κάθε άνθρωπος ανεξαρτήτου χρώματος, θρησκείας ή εθνικότητος...

Tuesday, 1 March 2016

«Κοκόσκα:Η Νύμφη των Ανέμων»




Γεννήθηκε σαν σήμερα, 1η Μαρτίου 1886.
Ο Όσκαρ Κοκόσκα, ο μεγάλος αυστριακός καλλιτέχνης, ο  πρωτοπόρος του εξπρεσσιονισμού!
Ο ζωγράφος, που στις φιγούρες του αναζήτησε τρόπους ανάδειξης της ψυχής…Έντονες, πλατιές oι πινελιές του, δίνουν χρώμα και σχήμα στα συναισθήματα…

Εκκεντρικός, αλλά ταυτόχρονα και ανθρώπινος, δραματικός, έντονος, με ιδιαίτερη έκφραση του ρομαντικού και της ευαισθησίας. Ένας εραστής της αλληγορίας.

Όσοι ασχολούμαστε με τη μουσική, στο άκουσμα του ονόματός του πάντα έρχεται στο νου μας η σχέση του με την Άλμα Σίντλερ-Μάλερ.
Μεγαλύτερή του κατά επτά χρόνια έγινε η μούσα του, όπως μούσα είχε υπάρξει και τόσο άλλων μεγάλων ανδρών…..Μάλερ, Κλιμτ, Γκρόπιους, Βέρφελ…

Μεταξύ τους αναπτύχθηκε ένας έρωτας θυελλώδης, ένα παθιασμένο ειδύλλιο, σωστή τρικυμία!

Ο Κοκόσκα κτητικός, βίαιος και ασυγκράτητος, θαρρείς αφηνιασμένο άλογο, παραδομένος με όλη την αγριότητα στον έρωτά του για την Άλμα!
Το 1913 φιλοτεχνεί τον πιο γνωστό του πίνακα :  «Η Νύφη του Ανέμου»  ή «Τρικυμία» , μια ελαιογραφία, όπου απεικονίζει τον εαυτό του με την Άλμα αγκαλιασμένους, τυλιγμένους με μεταξωτά σεντόνια…
Εκείνη παραδομένη στο Μορφέα με μια ήσυχη έκφραση στο πρόσωπο, αντίθετα με τον ‘Οσκαρ που ξύπνιος κοιτάζει με επίμονο βλέμμα προσηλωμένος στο κάπου…
Μια αλληγορική εικόνα της αγωνίας και της αβεβαιότητας, που του γεννούσε η σχέση του με αυτή την γυναίκα..
Οι πινελιές του φανερώνουν αυτή την ταραχή, αυτή την παρορμητική αφή του χρώματος  με τον καμβά, το όραμά του, δυο σώματα παραδομένα στο πάθος μεν, με τις πτυχώσεις όμως να χωρίζουν τις ψυχές κι ας είν’ κι από μετάξι καμωμένες…
Η έμπνευσή του υποστηρίζει τις ενέργειες του σώματος, τα συναισθήματα, ακόμα και κείνη τη διαίσθηση φόβου της απόρριψης, που αποδίδεται σχεδόν πρωτόγονα…

Ο καλλιτέχνης στέκεται σχεδόν προφητικός στο μήνυμα που εκφράζει εικαστικά, καθώς γνωρίζουμε οι περισσότεροι πως για πολλά χρόνια δε μπόρεσε να αποδεχθεί το χωρισμό του από την Άλμα…χωρισμός που επέφερε η κτητικότητα του Όσκαρ Κοκόσκα, που έπνιγε την ερωμένη του…

«Το κυανό των ματιών σου αυτή τη νύχτα,
ανάκατο με το χρυσοκόκκινο της καρδιάς μου…
πόσο με φλογίζει η λάμψη του!
Κι ο μανδύας της θλίψης περικυκλώνει την ατέρμονη πτώση
με τα κόκκινα χείλη να  σφραγίζουν το ναυάγιο του εραστή…»


Όταν ο Κοκόσκα ολοκλήρωσε τη «Νύμφη του Ανέμου», ο ποιητής Γκέοργκ Τρακλ επισκεπτόταν σχεδόν καθημερινά τον ζωγράφο, παρατηρούσε το έργο του, το οποίο αποτύπωσε ποιητικά στο παραπάνω ποίημά του: «Η Νύχτα».



H έξοχη ταινία του 2001 για τη ζωή της Άλμα Μάλερ, η οποία αναφέρεται και στην τρικυμιώδη σχέση της με τον Κοκόσκα έχει τίτλο «Η νύφη του Ανέμου»,τίτλος, που παραπέμπει στον πίνακα που της αφιέρωσε ο σαν σήμερα γεννημένος καλλιτέχνης.


Η αφίσα της ταινίας, αποτελεί έργο τέχνης και απεικονίζει την μούσα επιφανών ανδρών, Άλμα, ξαπλωμένη σε ένα ανάκλιντρο, στην αγκαλιά του εραστή της... με φόντο πλήθος λουλουδιών.
Το φόρεμά της, τα μαλλιά της, η πολυθρόνα, ακόμη και ο αέρας είναι γεμάτος με πολλά από τα στυλιστικά στοιχεία του Γκούσταβ Κλιμτ, που κι αυτός μπλέχτηκε για κάποιο διάστημα στα ερωτικά της δίχτυα...




Το κείμενο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr