Tuesday, 30 May 2017

Η Ιωάννα στην πυρά...

«Ιωάννα στην πυρά», Anton Hermann Stilke


Όλοι τη θεωρούσαν ονειροπαρμένη.
Από μικρή έβλεπε οράματα και άκουγε φωνές Αγίων, που την καλούσαν να σώσει τη χώρα της από του Βρετανούς.
Η Ιωάννα της Λωραίνης, νεαρό κορίτσι ακόμα, ηγήθηκε ενός στρατιωτικού σχήματος και με οδηγό το θάρρος, την πίστη, την ευσέβεια και την ευλάβειά της καταλαμβάνει την Ορλεάνη.
Οι νίκες έρχονται η μια μετά την άλλη για τη Γαλλία κι ο βασιλιάς την ανακηρύσσει ευγενή.

Ωστόσο, το Μάη του 1431 αιχμαλωτίζεται από τους Άγγλους που τη σέρνουν σε δίκη ως αιρετική και μάγισσα.
Στις 30 Μαΐου η Ζαν ντ’Αρκ κρίνεται ένοχη και οδηγείται στην πυρά...
Φοβάται…
Είναι νέα, δεν θέλει να πεθάνει, όμως υπομένει το τέλος της με αξιοπρέπεια.
Το κορμί της γίνεται στάχτη…
Ο θρύλος θέλει την καρδιά της να μην επηρεάζεται από τις φλόγες.




«Αν λάβουμε υπόψη μας την καταγωγή της, τη νιότη της, το φύλο της, την αγραμματοσύνη της, 
το περιβάλλον των παιδικών της χρόνων και τις αντίξοες συνθήκες μέσα στις οποίες 
κατάφερε να αξιοποιήσει τα μεγάλα ταλέντα της και να σημειώσει τέτοιες επιτυχίες 
στο πεδίο της μάχης και στα δικαστήρια όπου κρινόταν η ζωή της,
είναι μακράν η πιο εκπληκτική προσωπικότητα που έβγαλε ποτέ το ανθρώπινο γένος».
(Μαρκ Τουέιν, Από το βιβλίο του: «Ιωάννα της Λωρραίνης», εκδ. Νεφέλη)

H δεσποσύνη που η πίστη, το όραμα και η γενναιότητα θα τής χαρίσουν και την αγιοσύνη, αφού πρώτα μαρτυρήσει καιόμενη ζωντανή εμπνέει στον Άρθουρ Χόννεγκερ το μεγαλειώδες σκηνοθετημένο ορατόριο του: «Ιωάννα στην πυρά-Jeanne d'Arc au bucher».

Ενα δραματικό ορατόριο με ομιλούντες ηθοποιούς, έργο που συνδυάζει τον παραδοσιακό ήχο με τον ήχο από σύγχρονα ηλεκτρονικά όργανα(όπως τα κύματα Μαρτενό) και τού ανατέθηκε από την Ίντα Ρουμπινστάιν, που υποδύθηκε την «Παρθένα της Ορλεάνης» στην πρεμιέρα του το 1938.
Ο Χόννεγκερ εξαιρετικά εκλεκτικός, ξεκινά τη σύνθεση με ένα αινιγματικό, σκοτεινό χορωδιακό σκιαγραφώντας την μυστηριώδη φύση της παρθένας Ιωάννας και συνεχίζει βασιζόμενος σε απλά δομικά στοιχεία, μοτίβα από λαϊκές μελωδίες ανάμικτες με διαφωνίες, που εκφραστικά εντείνονται, χωρίς υπερβολές, από τα αφηγηματικά μέρη. Το ορατόριο ολοκληρώνεται με ένα χορωδιακό φινάλε εμπνευσμένου μεγαλείου και δέους...

Προτείνω να παρακολουθήσουμε ένα απόσπασμα με τη συγκλονιστική Μαριόν Κοτιγιάρ σε ένα ρεσιτάλ υποκριτικής και εκφραστικότητας...Σπαραξικάρδια η ερμηνεία της, όπως και οι τελευταίες στιγμές της γαλλίδας ηρωίδας..., που ισορροπεί ανάμεσα στο μεταφυσικό και το πραγματικό και υπερθεματίζει τον θρίαμβο της ψυχής έναντι της ίδιας της ζωής.


«Je ne veux pas mourir-Δεν θέλω να πεθάνω!»


Στο παρακάτω βίντεο παρακολουθήστε το ορατόριο ολόκληρο. To συγκλονιστικό χορωδιακό στο 1:11:00



Friday, 19 May 2017

Είναι "Γλυκιά η Ζωή", ας γευτούμε το νέκταρ της αλήθειας της!




"Χρόνια μετά, τόσο ο τίτλος όσο και η ίδια η ταινία παραμένουν ταυτισμένα με την Ανίτα"

Τα λόγια ανήκουν στον Φεντερίκο Φελίνι και αναφέρονται φυσικά στην Ανίτα Έκμπεργκ, πρωταγωνίστρια της ταινίας του, "Dolce Vita", που σαν σήμερα το 1960 απέσπασε το χρυσό Φοίνικα στις Κάννες!

Μια ταινία γεμάτη συμβολισμούς, καυστική απέναντι στην κοινωνία της εποχής, που παρακμάζει και δημιουργεί ουτοπίες, που οδηγεί σε κόσμους έκφυλους και απατηλούς.
Μια ταινία ψυχογράφημα μιας εποχής...
Ένα αριστούργημα, που σε οδηγεί σε ένα πολύπλοκο λαβύρινθο, που βρίσκεις τη διέξοδό του, μόνο όταν συνειδητοποιήσεις το αμείλικτο, υπαρξιακό κενό, που δημιουργεί η άφεσή μας στη δίνη του λαμπερού "φαίνεσθαι"!


Συγκινήσεις, υπαρξιακές αναζητήσεις και περιπλανήσεις, σάτιρα και απόλυτος μηδενισμός απέναντι στην "αριστοκρατία" είναι τα ατού της σκηνοθετικής ματιάς του Φελίνι, που αποδεικνύεται προφητικός.


Περίφημη και χαραγμένη στη μνήμη όλων των σινεφίλ η σκηνή με την προκλητική Ανίτα να πέφτει στα νερά της Φοντάνα ντι Τρέβι και το γοητευτικό Μαστρογιάννι να την ακολουθεί!





Είναι "Γλυκιά η Ζωή", φίλες και φίλοι!

Ας αναζητήσουμε τις χαρές της ουσίας της, ας γευτούμε το νέκταρ της αλήθειας της στα μικρά καθημερινά, απλά και ταπεινά, που μας έχουν χαριστεί τόσο απλόχερα ...
Κι αν προνοήσουμε να  υπάρχει και μουσική υπόκρουση από  Νίνο Ρότα, η ρότα της  "χαράζεται προσεκτικά, να μη ματώνει ποτέ η ευλάβεια..."


Thursday, 18 May 2017

"ΦΑΓΙΟΥΜ: βαφτισμένα στην όαση παλιών αισθήσεων"





"Το βλέμμα τους, σού φανερώνει πιο ζωντανούς τους πεθαμένους, που διψούν τη ζωή, 
περισσότερο από τους ζωντανούς που δεν την υποψιάζονται!!!"

Με αφορμή την σημερινή Διεθνή ημέρα των Μουσείων, καλησπερίζω με άρωμα Αιγύπτου αναδυόμενο στις αίθουσες του Μητροπολιτικού της Ν.Υόρκης...

Περίεργα πρόσωπα με σφιχτά σφραγισμένα χείλη και φλογερά μάτια.
Πρόκειται για τα πορτρέτα φαγιούμ, έργα περίτεχνα, πραγματικά αριστουργήματα!
Νεκρικά πορτρέτα, προορισμένα για ταφική χρήση, που ανακάλυψε αρχικά ένας ιταλός περιηγητής κάπου στο 1600, όμως ήρθαν στο φως όταν ο αρχαιολόγος Sir Petrie το 1900 αναζητώντας την είσοδο μιας πυραμίδας εντόπισε μια νεκρόπολη.

Οι μούμιες που ανακαλύφθηκαν στους τάφους έφεραν στη θέση του προσώπου του νεκρού, την προσωπογραφία του ζωγραφισμένη πάνω σε ξύλο ή πανί. Τα νεκρικά πορτρέτα πήραν το όνομά τους από την Όαση Φαγιούμ κοντά στο Κάιρο. όπου πρωτοβρέθηκαν.

Πορτρέτα, ζωγραφισμένα σε ξύλο ή λινό σάβανο, πολλά από τα οποία φιλοτεχνούνταν όσο ο άνθρωπος ήταν ακόμη ζωντανός και διακοσμούσαν το σπίτι του.

Νεκρικά πορτρέτα με αινιγματικό και γριφώδες βλέμμα, τυλιγμένα μ'ένα πέπλο μυστηρίου.
Για πολλά χρόνια ο προορισμός τους ήταν η μελλοντική ζωή, αφού έγιναν για να συνοδεύσουν τον νεκρό στον άγνωστο "άλλον κόσμο".
Μπρος στα μάτια του έκθαμβου επισκέπτη ξετυλίγεται ολάκερη η ιερότητα των αντιλήψεων ενός αρχαίου λαού!

Στην ημισκότεινη αίθουσα του Μουσείου στοιχισμένα το ένα δίπλα στο άλλο, σε ένα πάνελ με γυάλινες προθήκες, τρία από αυτά τα Φαγιούμ...

Δεξιά, το φαγιούμ ενός νεαρού άνδρα με χαλαρό το δεξί του μάγουλο και το μάτι της ίδιας πλευράς του προσώπου χωρίς βλεφαρίδες, μαρτυρά οφθαλμολογική ανωμαλία...

Στη μέση ένας άντρας με καρβουνιασμένο πρόσωπο, μεγάλα στρογγυλά μάτια, πλούσια, σγουρά μαλλιά και γένεια, που τονίζουν τα λεπτά μάγουλα και τις γωνίες του προσώπου.

Στο τελευταίο αριστερά, ένας άνδρας με ζεστό, ροδαλό χρώμα στη σάρκα του.
Τα χαρακτηριστικά του διαγράφονται έντονα...
Τεράστια μάτια, σαρκώδη χείλη, μακριά μύτη και φρύδια που σμίγουν...
Φως και σκιά σ'ένα παιχνίδισμα που κερδίζει το βλέμμα, το μαγνητικό και λάγνο...
Όλη η δύναμη της ζωής που έφυγε είναι συγκεντρωμένη σε αυτό το βλέμμα!

Η τέχνη των πορτρέτων αυτών, απαράμιλλη!Οι ματιές τους τρυπούν, κι η σαγήνη τους ισορροπεί ανάμεσα σε ζωή και θάνατο...
Σφιχτά σφραγισμένα τα χείλη και καθηλωτική η μελαγχολική τους έκφραση.
Ζωγραφισμένα με την εγκαυστική τεχνική του λιωμένου κεριού  επιτυγχάνοντας ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα με ζωντανά και λαμπερά χρώματα.
Το έργο γίνεται ακόμη εντυπωσιακότερο, όταν σε κάποια προστίθενται και φύλλα χρυσού.

Τα "θλιμμένα" αυτά πορτρέτα τοποθετούνταν στις μούμιες με ένα και μοναδικό στόχο, απόλυτα συνυφασμένο με τις Αιγυπτιακές ταφικές δοξασίες... η ψυχή του νεκρού  έπρεπε με κάποιο τρόπο να αναγνωρίσει το σώμα στο οποίο άνηκε ώστε να μπορέσει να αναγεννηθεί εύκολα και να μην καταδικαστεί να ταξιδεύει αιώνια.
Δημιουργημένα λοιπόν, τα Φαγιούμ για να συνοδέψουν τους νεκρούς στην αιώνια ζωή απέκτησαν κι αυτά αιώνια ζωή και φήμη χάρις στη ζωντάνια και την εκφραστικότητά τους.

"Τα Φαγιούμ πέθαναν κι όμως βλέπουν...Στα Φαγιούμ το βλέμμα είναι σώμα..."

Βλέμμα που μαγνητίζει και έρχεται μέσα από τα βάθη των χιλιετιών...Είναι το βλέμμα του αρχαίου κόσμου που βρήκε τρόπο να νικήσει τη φθορά...

Αν αφήσουμε τη φαντασία ελεύθερη και παρατηρήσουμε την έκφρασή τους, η αφήγηση ξεκινά κι έχει πολύ ενδιαφέρον!
Ατρόμητοι απέναντι στο Χάρο, μουσικά με ρυθμό και στιχουργήματα βαφτισμένα στην όαση παλιών αισθήσεων και εικόνων...
Οδηγός, η φωνή του Μανώλη Μητσιά...που αυστοσχεδιάζει πάνω σε μουσικές, δίνοντας μαυλιστικό παλμό εμπνευσμένο απ'τα βαθιά, αινιγματικά βλέμματα...

"Οι ίσκιοι μοιάζουν μακριά όπως τ' αρχαία σκιάχτρα 
όταν γυρνούν τα σώματα βαριά σαν την καρδιά τους 
και του τσιγάρου η μικρή στα χείλη τους η καύτρα 
φωτίζει σαν παλιά Φαγιούμ βαθιά τα πρόσωπά τους".







Tuesday, 16 May 2017

"Εν Παρισίοις 16 Μαΐου 1770…"


ΓΚΡΑΒΟΥΡΑ: «The Royal Wedding, May 16, 1770»

Την Τετάρτη, στις 9 ακριβώς, η Mαρία Αντουανέτα έφυγε για τις Βερσαλλίες…
Ο βασιλιάς και ο δελφίνος την υποδέχτηκαν…
Σε μια ώρα ξεκινούσαν για το παρεκκλήσι.

Μπροστά ο μονάρχης και πίσω το ζευγάρι...Έφτασαν στο ιερό και γονάτισαν στο μαξιλάρι που ήταν τοποθετημένο στα σκαλοπάτια του. Ο Αρχιεπίσκοπος τους πρόσφερε αγίασμα κι ευλόγησε το δαχτυλίδι…
Η βασιλική χορωδία άρχισε να ψάλλει το μοτέτο… κάποιο του Ραμώ, νομίζω...
Στο Παρίσι επικρατούσε ερημία...τα καταστήματα είχαν κλείσει γιατί το πλήθος είχε μαζευτεί στις Βερσαλλίες για να βοηθήσει στους γαμήλιους εορτασμούς. 

Κατά τις τρεις, ο ουρανός συννέφιασε βαριά. Μια βίαιη καταιγίδα ξέσπασε.  Τα πυροτεχνήματα, μάλλον δεν θα μπορούσαν να εκτιναχθούν. Τα νερά της βροχής είχαν σχηματίσει ορμητικούς χειμάρρους.

Στο κάστρο, ωστόσο, η μέρα τελείωσε εξαιρετικά. Το δείπνο σερβιρίστηκε κανονικά. Ακολούθησε χορός στη μεγάλη σάλα που φωτιζόταν από αμέτρητο αριθμό κεριών… 

Όμως, παρά τη λαμπρότητα των εορτασμών και το πολλά υποσχόμενο μέλλον των νεονύμφων, κάποιοι οιωνοσκόποι θεώρησαν τη θύελλα ως απειλή.
Κάποιος δεισιδαίμων υπενθύμισε ότι κατά την υπογραφή του γαμήλιου συμβολαίου από τη νύφη, είχε πέσει μια κηλίδα μελάνης που είχε σβήσει το μισό της όνομα...
(Απόσπασμα από ένα ημερολόγιο φαντασίας...)

Κι οι κακοί οιωνοί επιβεβαιώθηκαν…
Όπως όλοι γνωρίζουμε, όταν ξέσπασε η Γαλλική Επανάσταση ο λαός του Παρισιού αιχμαλώτισε την βασιλική οικογένεια και λίγο αργότερα  η Αντουανέτα καρατομήθηκε μαζί με το σύζυγό της, Λουδοβίκο.



Ας προσέχουμε, λοιπόν τις επιλογές μας...
Αν τελικά είχε αποφασίσει να νυμφευθεί τον Μότσαρτ, ίσως η τύχη της ήταν διαφορετική…


[Ο Μότσαρτ στα έξι του και σε ευρωπαϊκή περιοδεία ως παιδί θαύμα προσκαλεσμένος στη Βιέννη και στο παλάτι από τη Μαρία Θηρεσία (μητέρα της Αντουανέτας) έδωσε συναυλία στο Σεμπρούν, όπου κάποιοι αναφέρουν ότι παίζοντας με την, κατά λίγους μήνες μεγαλύτερή του, Αντουανέτα γλίστρησε στους μαρμαρένιους διαδρόμους του ανακτόρου...


Η ευγενής δεσποσύνη βοήθησε τον εξάχρονο να ανασηκωθεί, κίνηση που εντυπωσίασε τον μικρό Βόλφγκαγκ που της έκανε πρόταση …γάμου!!!]





Η ζωή της άνασσας της Γαλλίας έγινε ταινία το 2006, μια παραγωγή, που σκηνοθέτησε η κόρη του Κόπολα χωρίς ιδιαίτερα καλές κριτικές.
Το σάουντρακ περιλαμβάνει και κάποια κομμάτια κλασικής, ανάμεσά τους και το 1ο Μινουέτο από τις περίφημες «Les Indes Galantes» του Ζακ Φιλίπ Ραμώ που επενδύει τη σκηνή του χορού και μπορείτε να τη δείτε  εδώ ...

Απολαύστε όλη την όπερα-μπαλέτο «Οι Ιπποτικές Ινδίες» από την Ορχήστρα των Εθνών με τον Jordi Savall.

Ο πρόλογος της σουίτας έχει μυθολογικό θέμα  με την Ήβη και τη θεά του πολέμου Μπελόνα να εγκωμιάζουν τον έρωτα...
Ακολουθούν  τέσσερεις entrees, με άρωμα εξωτισμού, αφού κάθε μια ξετυλίγει και μια ερωτική ιστορία σε μια εξωτική χώρα: την Τουρκία, το Περού, την Περσία και την Αμερική.

Πρόλογος
«Le Turc généreux» (Ο γενναιόδωρος Τούρκος)
«Les Incas du Pérou» (Οι Ίνκας του Περού)
«Les Fleurs - fête persane» (Περσική γιορτή λουλουδιών)
«Les Sauvages» (Ιθαγενείς της Αμερικής)

Ένα εξωευρωπαϊκό μουσικό σκηνικό που αναδεικνύει την δημιουργικότητα του συνθέτη, την τρομερά απελευθερωμένη φαντασία του, καθώς συγχωνεύει την εξιδανικευμένη «αγριότητα» με τη φινέτσα της Γαλλικής μουσικής του 18ου αιώνα.








Wednesday, 10 May 2017

"ΝΤΑΛΙ: Λιωμένα τα ρολόγια, μα η μνήμη επιμένει..."


Salvador Dali: "Η εμμονή της Μνήμης", ΜΟΜΑ-Ν.Υork

(Με αφορμή τα γενέθλια του Σαλβαντόρ Νταλί 11 Μαΐου 1904) 

Αποτελεί έναν από τους πιο γνωστούς σουρρεαλιστές ζωγράφους του 20ου αιώνα και μια από τις πλέον ιδιόρρυθμες φυσιογνωμίες της σύγχρονης τέχνης. 
Ο Σαλβαντόρ Νταλί γεννήθηκε σαν σήμερα 11 Μαΐου 1904 και είναι ένας καλλιτέχνης ιδιότυπα εκφραστικός, εκκεντρικός, συχνά σε επίπεδα παραλογισμού.

Ένας από τους πιο διάσημους πίνακές του που εκτίθεται στο ΜΟΜΑ της Νέας Υόρκης είναι εκείνο με τα ρολόγια που λιώνουν, την απέραντη άνυδρη έρημο και μυρμήγκια να περπατούν... 


Πρόκειται για ελαιογραφία με τίτλο: «Η εμμονή της μνήμης»...
Τα ρευστά ρολόγια θεωρήθηκαν συμβολισμός της έννοιας του χρόνου που χάνεται στο υποσυνείδητο, που παραπέμπει πολλούς στην αλληγορία του κενού χρόνου.
Την εποχή που ο ζωγράφος φιλοτέχνησε το έργο ζούσε στην Καταλονία, γι' αυτό απεικονίζει την έρημό της, ενώ τα μυρμήγκια που περπατούν πάνω στο ρολόι αντιπροσωπεύουν τη φθορά του χρόνου. 
Ο τίτλος του έργου αφορά την ικανότητα της μνήμης να συγκρατείται στον χρόνο, καθώς αυτός φθείρεται γύρω της. 
Ασυνήθιστες, αλληγορικές και φανταστικές οι εικόνες του... 

Ο Κουβανός συνθέτης Άλντο Ραφαέλ Φόρτε, εμπνεύστηκε από γλυπτά και ζωγραφικά έργα του Νταλί και το 2003 συνθέτει το ομώνυμο έργο για μπάντα, αποτελούμενο από 5 μέρη, ένα για κάθε έργο. 
Πρόκειται για:

«Μονόκερως»
«Δον Κιχώτης»
«Ελέφαντες»
«Απεικονίσεις της Θείας Κωμωδίας του Δάντη» και
«Εμμονή της μνήμης» 

Εμείς σήμερα θα ακούσουμε την «Εμμονή της μνήμης», όπου το αινιγματικό, αλληγορικό και ιδιότυπο της έκφρασης του Νταλί μεταλλάσσεται σε ήχο από τον Φόρτε, ο οποίος μεταφράζει το "ρευστό ρολόι", την εφήμερη φύση του ανθρώπου, και την αναπόφευκτη αποσύνθεσή μας με διάφωνες αρμονίες ενώ οι επίμονοι ρυθμοί, υποδηλώνουν το συνεπές του χρόνου, που περνά και χάνεται, αντίθετα με την επιθυμία του ανθρώπου.

Επαναλαμβανόμενα επίμονα μοτίβα εκτελούνται μεταφερόμενα από τις τρομπέτες στα φλάουτα κι από κει στα πίκολλι, υπονοώτας την εμμονή της μνήμης. 
Μια μονότονη, αργόσυρτη και γλυκά πληκτική μελωδία, που ακούγεται από το άλτο σαξόφωνο ενισχύει  ηχητικά το άνυδρο, άγονο τοπίο της Καταλονικής ερήμου του πίνακα.

Aldo Rafael Forte: "Dali-The Persistence of Memory"


Εντυπωσιακά πρωτότυπο έργο, ικανοποιεί την επιθυμία του συνθέτη να "αναπαραστήσει" την εικόνα, εμπνεόμενος από αυτή. 
Θαυμαστή η συνένωση των δυο τεχνών!Το έργο αυτό του Aldo Forte(που σημειωτέον, όπως φαίνεται από το πλήθος του έργου του, αρέσκεται στο να βρίσκει ερεθίσματα στις ζωγραφικές πινελιές) αποτελεί τρανταχτό παράδειγμα της σύγχρονης εποχής, όπου αποδεικνύεται η δύναμη της τέχνης με την αισθητική της μιας να είναι ίδια με αυτήν της άλλης με το υλικό μόνο να διαφέρει.
Δύο τέχνες που συνυπάρχουν αρμονικά και συμπληρωματικά...
Εμπνευστικοί, μουσικοεικαστικοί δεσμοί, με το χρώμα και τον ήχο να μαγνητίζουν αυτιά, μάτια, διαθέσεις!

Ένα παλαιότερο κείμενό μου για το ζωγράφο μπορείτε να διαβάσετε εδώ:

"Αποκάλυψη ΣΟΚ από Μπομπ και Έρικ!"


Χαιρετίζω με μια ομολογία...
Ομολογία ενός εγκλήματος...
"Πυροβόλησα το σερίφη", δηλώνει την ενοχή του ο Μπομπ Μάρλεϋ δημιουργώτας ένα μουσικό αίνιγμα...

Σε ρέγγε ρυθμό η τραγουδιστική ομολογία του Τζαμαϊκανού καλλιτέχνη, που μέσα από αυτή προσπαθεί να διαδηλώσει κατά της διαφθοράς και να περάσει ένα αντιεξουσιαστικό μήνυμα...
Αλληγορικοί οι στίχοι, ερμηνεύουν μια στάση κατά της Αρχής.

Στην μυστηριώδη υπόθεση εμπλέκεται αργότερα και ο πολύς Έρικ Κλάπτον, όταν ηχογραφεί μια μέρα σαν τη σημερινή, 10 του Μάη του '74 τη δική του εκδοχή πάνω στην "ομολογία για τον πυροβολισμό εν αμύνει" του Μάρλευ σε ήπιο ροκ και εκτινάσσει τη δημοτικότητα του τραγουδιού σε δυσθεώρητα ύψη των μουσικών  charts!...

Μια από τις λίγες περιπτώσεις που διασκευή αποδεικνύεται καλύτερη του πρωτοτύπου.

Enjoy, my friends!

"I Shot The Sheriff"



Saturday, 6 May 2017

"Evita Peron: η Αγία της Αργεντινής"



Ήταν 7 Μαΐου 1919, όταν στο χωριό Los Toldos της Αργεντινής γεννιότανε το εξώγαμο ενός γαιοκτήμονα και μιας παρακατιανής καλλονής.

Το όνομά της Μαρία-Εύα.

Όμορφο κορίτσι η Εβίτα, όπως τη φώναζαν χαιδευτικά, 15 χρονών αρχίζει να εργάζεται ως μοντέλο και ηθοποιός.

Σ'ένα φιλανθρωπικό γκαλά για τους σεισμοπαθείς του Σαν Χουάν γνωρίζει τον Χουάν Περόν, τότε υπουργό εργασίας της Αργεντινής.

Η φιλολαϊκή πολιτική και οι ιδέες του για κοινωνική δικαιοσύνη συνεπήραν την Εβίτα,που τον ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα!
Σύζυγος πια του προέδρου γίνεται για το λαό η "Αγία Εβίτα"!

Μεταξύ αυτής και του λαού "υπογράφεται" ένα ειλικρινές συμβόλαιο.
Η Εβίτα ήταν δική τους!
Επιβλέπει προσωπικά τα προβλήματά τους, φροντίζει τους ανέργους, τις μοναχικές γυναίκες, δίνει υποτροφίες, χτίζει σχολεία, νοσοκομεία..., δίνει ψήφο στις Αργεντίνες, σύνταξη στους ηλικιωμένους...
Φροντίζει για μια "Αργεντινή ανθρώπινη και αξιοπρεπή!"
Μέχρι σήμερα παραμένει το εθνικιστικό σύμβολο της υπεράσπισης των φτωχών και της εργατικής τάξης.
Η αγία της φτωχολογιάς!...Αγαπήθηκε πολύ, όπως πολύ μισήθηκε κιόλας από ορισμένους...
Η Εβίτα, αντικείμενο λατρείας για τους φτωχούς αργεντίνους!
Έτσι είναι!Οι δυναμικές προσωπικότητες ή λατρεύονται ή μισιούνται!
Πάντως από τη μεριά αυτών που αγαπήθηκε, έζησε την απόλυτη αποθέωση!

Ο sir Andrew Loyd Weber υπογράφει ένα μιούζικαλ για τη ζωή της, γεμάτο συγκίνηση!
Ο ρόλος της Εβίτα ιδιαίτερος και απαιτητικός!
 Μια φράση, που συνδέεται με την απώλεια της γυναίκας-σύμβολο, μια φράση που δεν την ξεχνάς δίνει ένα από τα ωραιότερα και συγκινητικότερα τραγούδια στην ιστορία των μιούζικαλς!

"Don't cry for me, Argentina!"

Το τραγούδι πρωτοτραγούδησε η Julie Covington στο αγαπημένο μιούζικαλ του Webber.
Μια ερμηνεία με πολλά βιμπράτι, γεμάτη πάθος και σεβασμό στο πρόσωπο της Εβίτας!...
Ακούς και χάνεσαι στη θάλασσα του ήχου της!
Μοιάζει να'χει ρουφήξει κάθε σταλιά ευαισθησίας από κάθε νότα της μελωδίας του βρετανού συνθέτη!


Η Εβίτα έχει περάσει πια στη σφαίρα του μύθου!
Η ζωή της έγινε και ταινία κινηματογραφική με πρωταγωνίστρια τη Μαντόνα...Δεν με ενθουσίασε...Δεν διέκρινα το πάθος της μεγάλης κυρίας της Αργεντινής...
Μια καλογυαλισμένη παραγωγή, που όμως μετέφερε χλιαρά την ένταση και το πάθος που υπήρξε στη ζωή της πρωταγωνίστριας...Ίσως, γιατί η Μαντόνα και το μουσικό είδος που εκπροσωπεί, δεν είναι αντίστοιχου διαμετρήματος...

Μέρος του κειμένου έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό iporta.gr

Friday, 5 May 2017

«Τα γενέθλια του ζωγράφου, η καμπάνα του Νόβγκοροντ και οι Παρισινές κατακόμβες…»



Οργάνωνα, θυμάμαι το δεύτερο ταξίδι μας στη Ρωσία...
Μία από τις πόλεις που είχε προγραμματιστεί επίσκεψη υποχρεωτικά, ήταν το Νόβγκοροντ, καθώς η έρευνά μας είχε εντοπίσει πως στα χρόνια του μεσαίωνα η πόλη ήταν μετά την Κωνσταντινούπολη η μόνη στην Ευρώπη που εκτός από τους κληρικούς και τους ηγεμόνες, ο απλός λαός ήξερε να γράφει και να διαβάζει!
Ήταν επίσης η μόνη μεγάλη ρωσική πόλη που δεν είχε κατακτηθεί ποτέ από τους Μογγόλους και κει είχε περάσει τα περισσότερα χρόνια της ζωής του μεγαλουργώντας ο τρανός αγιογράφος Θεοφάνης ο Έλληνας… 



Eίναι πολλά τα αξιοθέατα που μπορεί κάποιος να θαυμάσει στην όμορφη πόλη, ανάμεσά τους και το «Μνημείο Χιλιετίας της Ρωσίας».

Κατασκευάστηκε το 1862  για να γιορτάσει τα χίλια χρόνια από την άφιξη του Ρούρικ, γενάρχη των Ρως, στο Νόβγκοροντ, γεγονός που παραδοσιακά θεωρήθηκε ως αφετηρία της Ρωσικής Ιστορίας.

Είναι έργο του Βίκτωρ Χάρτμαν, που καθώς το ημερολόγιο μού θύμισε πως σήμερα είναι η γενέθλια επέτειός του (5 Μαΐου 1834), μού έδωσε την ιδέα να μοιραστώ μαζί σας κάποιες φωτογραφίες από το ταξίδι μου εκεί.


Πρόκειται για μια τεραστίων διαστάσεων, μεγαλοπρεπή και επιβλητική καμπάνα ύψους 15 μέτρων που στην κορυφή της στέφεται από ένα σταυρό που συμβολίζει την ισχύ του τσάρου.

Τον κρατά ένας άγγελος, που προσωποποιεί την Ορθόδοξη Εκκλησία, και μια γυναίκα γονατιστή, συμβολίζει τη Ρωσία.







Οι υπόλοιπες σειρές γλυπτών αντιπροσωπεύουν Ρώσους μονάρχες, κληρικούς, στρατηγούς και καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνταν σε διάφορες περιόδους της ρωσικής ιστορίας.

Τα αγάλματα περιμετρικά της μπρούτζινης καμπάνας είναι 130 …

Ρούρικ, Βλαντιμίρ ο Μέγας, διάφοροι εκπρόσωποι των Ρομανόφ, Κύριλλος και Μεθόδιος ...





Επίσης, Αλέξανδρος Νιέφσκυ, Μέγας Πέτρος, Αικατερίνη η Μεγάλη, Λομονόσοφ, Πούσκιν, Γκλίνκα, Γκόγκολ…και τόσοι άλλοι…

Ανυπέρβλητης ομορφιάς το έργο του Χάρτμαν, που υπήρξε ένας από τους διασημότερους αρχιτέκτονες και ζωγράφους της Ρωσίας.




Στους φίλους της κλασικής μουσικής, οΧάρτμαν είναι γνωστός από την βαθιά φιλία του με τον Μόδεστο Μουσόργκσκυ,  μέλος της περίφημης Ομάδας των Πέντε, με πιο γνωστό το έργο  του για πιάνο : «Εικόνες από μια Έκθεση», το οποίο εμπνεύστηκε από μια εικαστική έκθεση του ζωγράφου φίλου του…

Σήμερα οι περισσότεροι πίνακες είναι χαμένοι μα παραμένει η μουσική του Mουσόργκσκυ, που συνέθεσε μέσα σε ελάχιστες βδομάδες, να τους περιγράφει  και απεικονίζει μουσικά:

«Περίπατος», «Ξωτικό», «Κεραμεικός», «Το Παλιό Κάστρο», «Baba Yaga»( η μάγισσα της λαϊκής Ρωσικής παράδοσης με τα κοτίσια πόδια), «Μεγάλη Πύλη του Κιέβου», αλλά και το αγαπημένο μου

«Κατακόμβες»


V. Hartmann - "Paris Catacombs"

Στις «ΚΑΤΑΚΟΜΒΕΣ» του, ο Χάρτμαν απεικονίζει μέσα σε μια θολή ατμόσφαιρα το εσωτερικό από τις κατακόμβες του Παρισιού.
Τρεις αντρικές φιγούρες(μία είναι ο ζωγράφος) δεσπόζουν στο κέντρο. Οι δυο ευγενικής καταγωγής με ημίψηλα καπέλα και δίπλα τους ένας οδηγός με τραγιάσκα, που κρατά ένα φανό, μάλλον τούς καθοδηγεί στις υπόγειες στοές.

Ένας απόκοσμος πίνακας του καλλιτέχνη, που περπατά μεσ’ τις κατακόμβες, με σωρούς νεκροκεφαλών να τον περιβάλλουν...
Αίσθηση μυστηρίου, απειλητικές αποχρώσεις, συναισθήματα τρόμου, που ο Χάρτμαν ζωγράφισε βασισμένος στην περιγραφή των Kατακομβών από τους  «Άθλιους» του Βίκτωρος Ουγκώ.
Ακριβώς τα ίδια συναισθήματα γεννά και η ακρόαση του ομώνυμου έργου του Μουσόργκσκυ. Σκοτεινοί, κούφιοι, παλλόμενοι ήχοι προσπαθούν να αναπαραστήσουν την εικόνα χρησιμοποιώντας αντί πινέλων και χρωμάτων, τα ηχοχρώματα των οργάνων...
Αφηνόμαστε και βιώνουμε με τη φαντασία μια περιήγηση στα υγρά, σκοτεινά και τρομακτικά υπόγεια του Παρισιού.

Θα το ακούσουμε στην ενορχηστρωμένη εκδοχή του από τη Συμφωνική του Σικάγο με τον Sir Γκέοργκ Σόλτι να κατευθύνει από το πόντιουμ:



Wednesday, 3 May 2017

"Δερβίση στροβιλισμοί στην έρημο..."




Τι εμπειρία το ηλιοβασίλεμα κι η έναστρη νύχτα της!
Αν ήμουν Βαν Γκογκ, σίγουρα δεν θα με άφηνε αδιάφορη η σαγηνευτική ερημία της και με τα πινέλα μου θα απεικόνιζα την οσμή της μοναξιάς και απεραντοσύνης της ...


Είναι η στιγμή που δεν σιωπάς, ανοίγεις τα χέρια και κραυγάζεις!
Δραπετεύεις στις απέραντες αμμώδεις εκτάσεις...
Αφήνεσαι...
Κυλιέσαι στους  καμωμένους με απαράμιλλη επιδεξιότητα αμμόλοφους, που ορθώνονται στο οπτικό σου πεδίο σμιλεμένοι σαν περίτεχνα γλυπτά απ'τον καλλιτέχνη-δημιουργό, άνεμο...



Το σαφάρι στο απόκοσμο τοπίο της ερήμου είχε έντονο παραδοσιακό χρώμα.

Εκτός από πικάντικες, αραβικές γεύσεις και βόλτες με

καμήλες, περιλάμβανε τραγούδι Βεδουίνων σε σκοπούς

παιγμένους από λαϊκά όργανα, τατουάζ με χέννα σε

παραδοσιακά μοτίβα, "γερακοθηρία", μιας και για τους λαούς

της ερήμου, το κυνήγι με γεράκι υπήρξε επί αιώνες



αναπόσπαστο

μέρος της

καθημερινής

ζωής τους, χορό

της κοιλιάς και

εντυπωσιακό

χορό του Δερβίση.




Ένας μελαμψός λεβεντάνθρωπος ντυμένος με τη χαρακτηριστική φούστα στροβιλιζόταν για πολλή ώρα κάνοντας ταυτόχρονα ακροβατικά με τύμπανα και σχηματίζοντας περίεργα σχέδια με τα ντέφια που κρατούσε στα χέρια...

Η απορία όλων;;;...

Πώς κατάφερνε να κρατιέται νηφάλιος, χωρίς να τον καταβάλει ζάλη, ίλιγγος ή έστω κάποια αίσθηση απώλειας της ισορροπίας...
Όταν τέλειωσε, καταχειροκροτήθηκε απ'όλους μας.

Στη συνέχεια του σόου του, έπαιρνε άτομα από τα τραπέζια που αυτός επέλεγε και τους υπέβαλε στη διαδικασία του στροβιλισμού, μάλλον για να αποδείξει εμπράκτως τη δυσκολία του Δερβίσικου χορού.

Ο Τάκης μυρίστηκε πως πλησίαζε οσονούπω προς τη δική μας πλευρά και αποχώρησε τεχνιέντως προφασιζόμενος βιολογική ανάγκη...

Δεν είχε άδικο...

Ο "δερβίσης" με "άρπαξε" στην κυριολεξία από τα χαμηλά μαξιλάρια που αραχτή απολάμβανα τη βραδιά και με έσυρε στην αυτοσχέδια πίστα.

"Βίαια", σχεδόν με πρόσταξε να ανασηκώσω τα χέρια για να μου φορέσει τη μακριά φούστα.
Μου την έδεσε στη μέση και πάλι με προσταγή σε ύφος σουλτάνου που απαιτεί από γυναίκα του χαρεμιού του να εκτελέσει την εντολή του, ακούστηκε:

"Dance!!!...Go...go...go...Fast!...faster!!..."


Άρχισα να στροβιλίζομαι...
Αφέθηκα για ελάχιστα δευτερόλεπτα στην έκσταση του ιερού-κυκλικού χορού.

Δεν ξέρω πόσες ήταν οι φούρλες που κατάφερα, όμως ήταν σίγουρα λιγοστές...
Κι ενώ δεν ένοιωθα να ζαλίζομαι, όταν με κράτησε στα χέρια και σταμάτησε η κυκλική κίνηση, ο έναστρος ουρανός απέκτησε ακόμη περισσότερα αστέρια και η σκοτεινή νύχτα έβγαζε φλόγες πολύχρωμες...

Το βλέμμα αναζήτησε μηχανικά τον Τάκη...


Εκείνος,  εξαφανισμένος για να με "καμαρώσει"...
Και το κοινό (Άγγλοι, Γάλλοι, Αιγύπτιοι, Κουβετιανοί, Αμερικανοί και Έλληνες) χειροκροτούσαν και σφύριζαν...
Απολάμβαναν, χαιρόντουσαν, ή ...χλεύαζαν;;;
Άγνωστο!
Όμως, ουδόλως με πείραζε. Ουδεμία η έγνοια περί αυτού, τη δεδομένη στιγμή...
Το σημαντικά ιδιαίτερο ήταν πως είχα χαρεί πολύ, κι η χαρά φαρδαίνει την ορμή..., γι'αυτό  και υποκλίθηκα με ευχαρίστηση.

Ο δερβίσης μεταλλάχθηκε σε ιππότης, μιας και με οδήγησε με περισσή αβρότητα στη θέση μου.

Η Γιούλα, η ευφυής φιλενάδα, είχε προνοήσει και απαθανάτισε την επικών διαστάσεων χορευτική σκηνή με το κινητό της.
Μόλις μού το έστειλε σε μέιλ.
Ευκαιρία να..."γελάσετε" και σεις...
Σίγουρα, δεν έχω τη χάρη του δερβίση που με "δίδαξε", όμως ο αυθορμητισμός και η χαρά του μικρού παιδιού που κατοικεί στις καρδιές όλων μας, ανασύρθηκε αβίαστα κι αυτό φαίνεται στο πλατύ μου  χαμόγελο.
Ένα χαμόγελο αλήθειας, που η μαγεία του ταξιδιού σχηματίζει, από το ένα ως το άλλο αυτί, στο πρόσωπό μου...

Αν παρατηρήσεις πιο προσεκτικά, θα μαντέψεις τί μού ψιθύρισαν η νύχτα και τ' άστρα της...
Χαρά, φως και λάμψη περισσεύουν στ' όνειρο, που το ταξίδι υλοποιεί.
Δερβίσης ή καμηλιέρης, αν ρωτήσεις δεν ξέρω να σου πω τον αυτουργό...σίγουρα όμως πορθητής-κατακτητής του νου και της ψυχής, φίλοι μου!







Tuesday, 2 May 2017

«Αικατερίνη: Μεγάλη και στην τέχνη»


Αποτέλεσμα εικόνας για catherine the great

Γεννήθηκε σαν σήμερα  2 Μαΐου 1729, ήταν γερμανικής καταγωγής και θεωρείται μια από τις ικανότερες αυτοκράτειρες, γι’αυτό και η Αικατερίνη Β΄ της Ρωσίας, είναι γνωστή ως «Αικατερίνη η Μεγάλη»

Γυναίκα υψηλής νοημοσύνης, πέραν των πολιτικών-διπλωματικών ικανοτήτων της έμεινε στην ιστορία για την έντονη ερωτική της ζωή... τις σεξουαλικές δεινότητες και την πληθώρα εραστών της… Ζούμποφ, Ποτέμκιν, Ορλόφ …
Εξάλλου, όπως έλεγαν τα κουτσομπολιά, η Μεγάλη Αικατερίνη πέθανε από κολπική αιμορραγία κατά τη διάρκεια σεξουαλικής επαφής...

Εκείνο όμως που ενδιαφέρει τους μουσικόφιλους είναι το ότι η Αυτοκράτειρα της Ρωσίας ήταν πάτρονας των τεχνών, λάτρης της Μουσικής, του Θεάτρου και οπαδός της Όπερας. 

Όταν ανέβηκε στον θρόνο η Αικατερίνη, μουσική και όπερα άνθισαν στη Ρωσία, καθώς ιδρύθηκαν ορχήστρες και εγκαινιάστηκαν λυρικά θέατρα σε αρκετές πόλεις. 
Αυτή η τσαρίνα κάλεσε στην αυλή της τον Ντομένικο Τσιμαρόζα, εκείνη την εποχή έναν από τους διασημότερους συνθέτες σε όλη την Ευρώπη. 

Μάλιστα, έχοντας η ίδια λογοτεχνικές φιλοδοξίες ασχολήθηκε με την συγγραφή λιμπρέτων για όπερες και αναθέτει σε Ρώσους και ξένους συνθέτες να ασχοληθούν με τη μελοποίησή τους. 

Ανάμεσα στα συγγραφικά έργα της ξεχωρίζουν εννέα οπερατικά λιμπρέτα, με πρώτο το αλληγορικό παραμύθι «Fevee», που μελοποίησε ο Βασίλι Πασχέβιτς και ανέβηκε στο θέατρο του Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη. 
Το μελόδραμα προκάλεσε το θαυμασμό του κοινού, αλλά και ανθρώπων της τέχνης, ανάμεσά τους και του Βολταίρου.

Στην εποχή της Μεγάλης Αικατερίνης, οι μπαλετικές και οπερατικές παραστάσεις ξεπέρασαν εκείνες των ευρωπαϊκών θεάτρων σε πολυτέλεια και λαμπρότητα.

<<Vasily Pashkevich - Suite from opera Fevey>>:


Από την ίδια όπερα μπορείτε να ακούσετε την "Άρια της Τsaritsa" σε λιμπρέτο της Μεγάλης Αικατερίνης εδώ.

Monday, 1 May 2017

"Το γαϊτανάκι των εργαζομένων"



Σήμερα το διαδίκτυο γέμισε ευωδιές από τα λούλουδα του Μάη, που θριαμβευτικά διάβηκε το κατώφλι της άνοιξης!
Όμως, πέρα από γιορτή της εξοχής και των ανθέων, η Πρωτομαγιά είναι και Γιορτή των εργαζομένων.

Γι'αυτό εγώ θα σας καλημερίσω με ένα χαρακτικό του σοσιαλιστή Walter Crane, με τίτλο :

 "ΤΟ ΓΑΪΤΑΝΑΚΙ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ"

Απεικονίζει μια ψιλόλιγνη, γυναικεία μορφή με φόντο ένα ειδυλλιακό,εξοχικό τοπίο  να κρατά μια κορδέλα με συνθήματα της εργατιάς, όπως (solidarity-αλληλεγγύη), προσωποποιημένο γαϊτανάκι,που περιμετρικά του στροβιλίζονται άντρες και γυναίκες εργαζόμενοι, που και κείνοι κρατούν κορδέλες με εργατικά αιτήματα :

" leissyre for all-διακοπές για όλους", 
"eight hours-οχτώ ώρες εργασίας",
"No Starving Children in the  Schools-όχι πεινασμένα παιδιά στα  σχολεία"...

Κι όλα αυτά εν έτει 1894, που ο άνθρωπος αγωνιζόταν να βρει τη μοίρα του σε λίγο Ήλιο...

Πόσο διαφορετικές και πόσο όμοιες οι εποχές, αλήθεια!
Κάποτε οι εργαζόμενοι με τους αγώνες τους έγραψαν ιστορία!

Πόσα τα αποθέματα κουράγιου για μια νέα διεκδίκηση ...
Υπάρχει σθένος της ψυχής να πολεμήσει τον εργασιακό και κοινωνικό μεσαίωνα του σήμερα;

Working Class Hero is something to be!!! 

Ο "Ήρωας της εργατικής τάξης" είναι ένα τραγούδι του Τζων Λέννον από το 1ο άλμπουμ του μετά τη διάλυση των Beatles και αποτελεί  κριτική για τη διαφορά ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις.
Ένα τραγούδι αφιερωμένο στον ηρωικά μαχόμενο εργατόκοσμο...

Καλή Πρωτομαγιά, φίλοι μου,  με ρόδα στην ψυχή, αλλά και με αγωνιστική διάθεση, όραμα, ελπίδα και δυναμισμό!!
Γιορτή των ανθέων σήμερα, όμως μην ξεχνάμε και "Γιορτή των εργαζομένων", μια γιορτή διεκδίκησης δικαιωμάτων, αξιοπρεπών εργασιακών συνθηκών κι οραματισμού, που θυμίζει πως οι εργαζόμενοι αγωνίζονται, "σπάνε" το κλίμα υποταγής, τολμούν και...νικούν... τους πάσης φύσης εργοδότες, που πιέζουν τα εργατικά δικαιώματα, τις σχέσεις εργασίας μέσα από μια εργοδοτική επίθεση, που έχει πάρει διαστάσεις αντεργατικού τσουνάμι που συμπαρασύρει ό,τι και αν έχει απομείνει όρθιο...

"Working Class Hero": John Lennon


Μέρος του κειμένου έχει δημοσιευτεί παλιότερα στο περιοδικό iporta.gr